Kerîm Xan Kak Ehmed, naskirî bi (Kerîm Xan Gundejorî), sala 1957an li gundê Gundejorî yê qezaya Çoman a parêzgeha Hewlêrê ji dayik bûye. Di temenê zaroktiyê de li cem melayê ayînî dersên dînî xwendiye. Sala 1980an awareyê Rojhilatê Kurdistanê bûye û di 1991ê de piştî raperînê vegeriyaye Başûrê Kurdistanê û li bajarê Soran niştecih bûye.
Di 2ê gulana 1972an de peywendî bi rêzên Partiya Dêmokrata Kurdistanê kiriye, bi sedema xwendewariyê, li sînorê lijneya navçeya Balek, bi navê نهێنیی Hîwa, bûye endamê Partiya Dêmokrata Kurdistanê û sala piştre bi navê نهێنیی Senger bûye şanerêkxer. Di 3ê çiriya pêşîn a 1972an de çûye nav Hêzên Pêşmerge yên berevaniya milî bi fermandeyiya melazim Riyaz di betalyona Kerîm Axayê Rayat de û di dema hilayisana şer de li Nawpirdan bûye Pêşmergeyê mekteba eskerî bi fermandeyiya Hemede-Emîn Reşke, di çiriya paşîn a 1974an de pileya wî hatiye bilindkirin bo serdesteyî. Piştre wek nûsiyar diçe beşa dabeşkirinê li enbara şoreşê ku berpirsên wê pêk dihatin ji Şêx Kerîm Hêranî, Şehîd mamosta Se'ed Ebdulla û mamosta Fettah Batasî. Di îlona 1974an de li Dola Xaneqa bi bordumana hewayî bi sivikî birîndar bûye.
Piştî neskoya şoreşê, di temenê hejdeh saliyê de ku bavê wî di jiyanê de nemabû û erka malê li ser milê wî bû, vegeriya gundê xwe. Di 20ê kanûna duyem a 1976an de, ji bo serbaziyê birine bajarên Mûsil û Şingalê. Di 1ê çiriya paşîn a 1976an de li ber lêborînê ket û vegeriya mal. Her di dema hatûçûya bo serbaziyê de bi rêya mamosta Se'ed Ebdulla bo cem bizava sosyalîst tê kişandin. Di sala 1976an de yekemîn baregeha Pêşmergeyên Qiyade Muweqete (serkirdatiya demkî ya Partiya Dêmokrata Kurdistanê) bi fermandeyiya Melayê Şêx Mihemed, ku di nav xwendingeha Gundejorê de hatibû danîn, di 16ê çiriya paşîn a 1976an de êrîşa Be'siyan kirine ser û tê de çendîn kes şehîd û birîndar û dîl bûn. Ew jî di wî şerî de beşdar bû.
Di havîna 1977an de rejîma Îraqê gundê wan jî şewitand û xelkê wê raguhastin. Wê demê di nav rêxistinên نهێنی de, li gundê Xelan û bajarê Çoman, bi taybetî di nav birêveberiya çandinî de, karê rêxistina partî dikir. Di karê rêxistina nav bajêr de bû berpirsiyarê kertê hejmar 6ê Derbend li lijneya navçeya Barzîn li devera Balek û piştre çû nav rêxistinên نهێنی yên nav bajarê Hewlêrê. Piştî karê rêxistina نهێنی, di sala 1980an de li navçeya Balek çû nav Hêzên Pêşmerge yên partiya sosyalîst û malbata wî jî awareyê Îranê bûn.
Li çiya, tevî erka pêşmergatiyê, ku fermandeyê mefreze, fermandeyê kert û cîgirê fermandeyê herêmê bûye û di çendîn şerên berevaniyê de beşdar bûye, di heman demê de kargêrê rêxistina ser bi mekteba siyasî û berpirsiyarê lijneya wergirtina Pêşmerge bû û demekê jî di beşa gumrikê de kar kiriye. Di sala 1988an de hatiye şandin bo beşa peywendiyên partî û cîgirê Mela Nasih Gomeşînî, berpirsiyarê mekteba navendî ya peywendiyan, bûye li bajarê Seqiz û piştre hatiye kirin berpirsiyarê beşa peywendiyan li bajarê Şino. Di payîza 1989an de bûye endamê konferansa partiya sosyalîsta Kurdistanê li Nokan. Ji bilî berpirsiyariya xwe ya fermî, piştî Enfal û kîmyabaranê, di komela feriyaketina Kurdistanê KRA û lijneya bilind a awareyan, wek nûnerê partî li sînorê parêzgeha Wirmê, kar kiriye. Di heman demê de serpereştiya du rêxistinên kampên awareyan, li sînorê bajarên Neqede, Şino û Pîranşarê kiriye.
Di dema raperînê de di 8ê adara 1991ê de xwe digihîne Ranya û di raperîna çend bajarên Kurdistanê de beşdar bûye. Piştre di karê rêxistina partî li Hewlêrê hat kirin berpirsiyarê rêxistina Kesnezan û Topzawa û di heman demê de nûnerê partî bûye di nav bereya Kurdistanî de. Di dema koçberiyê de li Soran û Çoman ma. Piştî sala 1992an endamê kongreya yekgirtinê bû û piştre bû kargêrê komîteya parêzgeha Hewlêrê û berpirsiyarê komîteya qezaya Çoman.
Di 5ê îlona 1993an de piştî yekgirtina Partiya Dêmokrata Kurdistanê û partiya Yekgirtin hat kirin endamê desteya kargêriya lîqa 10 a Partiya Dêmokrata Kurdistanê. Di wê demê de yek ji rolên girîng ên komkirina endam û kadroyên berê yên sosyalîst bû di çarçoveya lîqa 10 de ku bandora wê li ser rewşa rêxistinê li wê devera hebû. Herwiha bi sedema wê yekê ku lîqa 10 ketibû nav erdnîgariya şeran ew li wê navçeyê de li gel beşek ji hevalên lîqê di şerên berevaniyê de beşdar bûye.
Di hilbijartinên navxweyî yên partî de du caran, di sala 1994 û 1999an de, bûye kargêrê lîq. Di wê erka xwe de berpirsiyarê mekteba civakî, mekteba rewşenbîrî û ragihandinê û mekteba rêxistinên cemawerî û pîşeyî bûye. Piştî raperînê du caran bi endamê kongreya 11 û 12 a partî hatiye hilbijartin. Di dema şerê navxweyî de di 1994-1995an de serpereştyarê lijneya navçeya Balek û di 1998-1999an de serpereştyarê lijneya navçeya Xelîfan bûye. Sala 2012an di hilbijartina navxweyî ya partî xwe kandîd nekir. Piştre daxwaz jê hat kirin biçe lijneya encûmena rawêjkarî ya serkirdatiya Hewlêrê, lê biryara rûniştinê da.
Tevî pêşmergatiyê û karê partî û erka civakî, di serdema Şoreşa Eylûlê da, nivîsîn bo radyoya Kurdistanê nivîsîne. Di rojên serbaziyê de fêrî zimanê erebî bûye û di serdema awareyiyê de xwe fêrî zimanê farisî kiriye. Herwiha tevî çend parçe helbest û nivîsên edebî, di govar û belavokên serdema çiya û rojnameyên piştî raperînê de gotar nivîsîne. Wê demê ku berpirsiyarê mekteba ragihandina lîqê bû di heman demê de serpereştyarê radyoya Soran bû û birêveberê çendîn xûlên rewşenbîrî yên kadroyan, wek xûla raperînê, Hejar Mukriyanî, 11ê îlonê, 16ê tebaxê, Mîqdad Medhet Bedirxan û..., bûye û di hinekên wan de dersbêj bû. Niha jî, pirtûka Zistanî Tûş, ku ji bilî jiyannameyê, dîroka navçeyî û gێrrana bûyerên siyasî yên serdema Eylûl, Gulan û raperînê tê de heye, amadeyê çapê ye.
Li gorî wê pêrêzê di 16ê tebaxa 2018an di bîranîna damezrandina Partiya Dêmokrata Kurdistanê de cenabê serok Mesûd Barzanî madalyaya Barzaniyê nemir jê re bexşiye.
Çavkanî1- Kerîm Xan Gundejorî, Zistanî Tûş, çap nekirî, 2018.
2- Kerîm Xan Gundejorî, hevpeyvîn, ensîklopediya Partiya Dêmokrata Kurdistanê, Soran: 2026. www.partipedia.org