Îdrîs Mistefa Barzanî, yek ji fermandeyên diyar ên Partiya Demokrat a Kurdistanê û kurê serok Mistefa Barzanî , piştî beşdarbûna wî di Şoreşa Eylûlê de û bû alîkarê serok Mistefa Barzanî ji bo karûbarên serbazî û civakî, rola wî dihat dîtin. Hezkiriyên wî ji derketina vî fermandeyî kêfxweş bûn û dijminên wî xemgîn bûn.
Herwiha tevgera rizgarîxwaz a gelê Kurd bi rêberiya general Mistefa Barzanî, fermandeyê Şoreşa Eylûlê, dest bi danûstandinan bi hikûmeta Îraqê kir û rola Îdrîs Barzanî ne mimkun bû ku were înkarkirin, lewma diviyabû dijmin rêyekê bibînin da ku jê xilas bibin, lewma her gava rêyekê dibînin, ji her rêyê ve çend hewldan dikirin.
Piştî rêkeftina 11ê Adarê, serkirdayetiya Partiya Be'is ji serok Mistefa Barzanî daxwaz dikin ku ew dixwazin kak Îdrîs Barzanî wek cîgirê serokê Komara Iraqê destnîşan bikin, lê Barzanî ev pêşniyar qebûl nekir, lewma Îdrîs Barzanî serdana Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê kir û bi serkirdayetiya bilind re hevdîtin kir, di nav wan de Richard Helms, serokê Dezgeha Hewalgiriya Amerîkayê û cîgirên wazîrê derve û berevaniyê. Her çend ev serdan نهێنی bû, lê ne diyar e ku gelo Dezgeha Hewalgiriya Iraqê agahdar bû yan na, ev her du gav piştrast dikin û diyar dikin ku Îdrîs Barzanî ne tenê roleke civakî û serbazî hebû, belkû siyasetmedarekî bi nav û deng bû û pişta xwe pê dihat girêdan.
Hemû ev rol û nav û nîşan bûn sedem ku rejîma Be'is hewl bide ji Îdrîs Barzanî xilas bibe û sûîqestê lê bike. Di roja 1ê Kanûna Pêşîn a sal 1970 de, ji bo şopandin û gotûbêjkirina awayê cîbicîkirina rêkeftina 11ê Adarê ya sal 1970 û bi taybetî çarenivîsa Pêşmerge û avakirina hêza sînorî ji Pêşmergeyên Şoreşa Eylûlê, Îdrîs Barzanî serdana bajarê Bexda kir û bi Ehmed Hesen Bekir, serokê Komara Iraqê yê wê demê û Sedam Huseyn, cîgirê serokê komarê yê wê demê re hevdîtin kir, lê di dema hebûna wî de hewla sûîqestê lê hat kirin. Mesûd Barzanî di pirtûka Barzanî û Tevgera Rizgarîxwaz a Gelê Kurd de, vê bûyerê bi vî awayî tomar dike:
Ji bo cîbicîkirina rêkeftina 11ê Adarê, bi taybetî avakirina hêza sînorî, di 1ê Kanûna Pêşîn a sal 1970 de Îdrîs Barzanî bi hevrêtiya hejmarek ji fermandeyên Pêşmerge, di nav wan de Hemîd Berwarî, serdana bajarê Bexda kirin û bi serokê komarê û cîgirên wî û berpirsiyaran re civiyan. Diviyabû sê rojan li bajarê Bexda bimînin, lê peyamek ji serokê komarê hat ku çend rojên din bimînin. Lê Şêx Babo yê apê me li Hacî Omeran bû ji bo serdanê, xwest vegere devera Barzan lê li benda vegera Îdrîs Barzanî bû da ku bi hevrêtiya wî vegere devera Barzan. Di dîroka 6ê Kanûna Pêşîn de apê min ji min pirsî gelo ez demê biryara vegera Îdrîs Barzanî dizanim? Eger piştî sê rojan vegere ez ê li benda vegera wî bimînim û eger ji bo demek dirêjtir bimîne, ez ê bi tenê vegerim. Min hewl da bi rêya telefonê bi Îdrîs Barzanî re biaxivim lê ji ber xerabûna xetê min gotinên wî fêm nekirin. Piştî wê min bi Şêx Reza Gulanî, rêveberê polîsên Hewlêrê re peywendî kir û min jê re got hewl bide bi Îdrîs Barzanî re peywendî bike û jê re bêje apê min ji bo vegera devera Barzan lezê dike, eger di nav sê rojan de vegere ew ê li benda te bimîne û eger tu venegerî, apê min bi tenê rêwîtiyê dike. Xwesteka Xwedê bû ku Şêx Reza ji gotinên min fêm bike ku vegera Îdrîs Barzanî pêwîst e û divê tavilê vegere.
Îdrîs Barzanî ew otomobîla ku serokê komarê diyarî wî kiribû, ji cureya Mercedes, şand ji bo çêkirina hin kêmasiyên wê, lê li benda çêkirina wê nema û bi taksiyekê vegeriya bajarê Hewlêrê, bêyî ku kes bi vegera wî bizanibe. Piştî nîvroya wê rojê otomobîla Mercedes jê re anîn û biryar bû roja din her yek ji Hemîd Berwarî û Mihemed Ezîz ku ew hevrêtî kiribûn bo Bexda, li wir man û biryar dan piştî nîvroya wê rojê ku Îdrîs Barzanî bajarê Bexda lê hiştibû, di roja 6ê Kanûna Pêşîn de her yek ji Hemîd Berwarî û Mihemed Ezîz bi otomobîla Mercedes ber bi şîvê ve çûn. Eşkere ye hin ji sîxuran û cihan bi alîkariya rêveberê ewlekariya giştî Nazim Kezar planek hebû ji bo sûîqesta Îdrîs Barzanî. Ez dûr nabînim hin ji fermandeyên Îraqî destê wan di vê planê de hebû. Tîma cîbicîkirina operasyonê çend xalên kemînê danîn ji bo rawestandina otomobîlê û wan wisa difikirî ku Îdrîs Barzanî di otomobîlê de ye. Di saet dehyê şevê de gule li otomobîlê hatin reşandin û wan wisa difikirî ku Hemîd Berwarî Îdrîs Barzanî ye, ji ber ku dişibiyan hev. Hemîd Berwarî birîndar bû û li ser encama wan birînan birîn bû nexweşî û gelek êş kişand. Otomobîl rastî zêdetirî pêncî guleyan hat, lê Mihemed Ezîz û ajokar bi mucîzeyê rizgar bûn û rizgarbûna wan mucîze bû. Navê ajokar Hesen Kawanî bû, ajokarekî hişyar û bilez bû ku bi lez ji cihê kemînê dûr ket. Bi vî awayî çarenivîsa Îdrîs Barzanî rizgarbûn bû ji vê hewldana terorîstî ya sûîqestê, ji ber ku li gor baweriya planerên operasyonê Îdrîs Barzanî di wê otomobîla ku serokê komarê diyarî wî kiribû de bû, lê di rastiyê de di heman demê de Îdrîs Barzanî li ser rêya xwe bû ber bi hembêza welat ve bêyî ku kes pê bizanibe.
Hewldana sûîqesta Îdrîs Barzanî têk çû û tenê Hemîd Berwarî birîndar bû. Hikûmeta Îraqê wek carên berê, xwe ji bûyerê bêpar kirin û ji serkirdayetiya şoreşê xwestin ku agahiyan bidin wan ji bo girtina tawanbaran û cezakirina wan. Partiya Demokrat a Kurdistanê bi rêya şaxê pêncem hemû agahiyên derbarê bûyerê de dan Sedam Huseyn. Sedam Huseyn peyameke destnivîs ji serok Mistefa Barzanî re şand û piştrast kir ku tiştê qewimî ji ber dijberiya rêkeftina 11ê Adarê bûye û hin kes hene ku naxwazin ev rêkeftin pêk were.
Ew kesên ku hewl dan sûîqesta Îdrîs Barzanî bikin hatin eşkerekirin û bi rêya dadgeha şoreşê hatin cezakirin, lê yên ku biryara cîbicîkirina sûîqestê dabûn heta derbeya Nazim Kezar a sal 1973 bi نهێنی man. Di wê demê de hikûmeta Îraqê piştrast kir ku Nazim Kezar ew bû ku operasyona sûîqestê cîbicî kiribû.
Çavkanî:Mesûd Barzanî, Barzanî û Tevgera Rizgarîxwaz a Kurdî, Bergê sêyem, Beşê duyem, Şoreşa Eylûlê 1961-1975, Çapa yekem (Hewlêr - Çapxaneya Wezareta Pêşmerge – 2004)