مامۆستا هاشم حه‌سه‌ن ڕە‌شید حه‌سه‌ن ناسراو به‌ مامۆستا هاشم ئاکرەیی، ساڵی ١٩٤٦ په‌یوه‌ندی به‌ ڕیزه‌كانی پارتی دیموکراتی کورده‌وه‌ كردووه‌، ساڵی ١٩٦٠ له‌لایه‌ن نوێنه‌رانی كۆنگره‌وه‌ به‌‌ ئه‌ندامی کۆمیتەی ناوەندی پارتی دیموکراتی کوردستان (کۆنگرەی پێنجەم) هه‌ڵبژێردراوه‌، ساڵی ١٩٦٤ له‌ یه‌كه‌مین كۆبوونه‌وه‌ی کۆمیتەی ناوەندیدا له‌ گوندی سه‌نگه‌سه‌ری سه‌ر به‌ پارێزگای سلێمانی به‌ ئه‌ندامی مه‌كته‌بی سیاسی هه‌ڵبژێراوه‌.

نوری ئەحمەد تەها عه‌بدوڵا ئاغا، ساڵی ١٩٤٦ له‌ ده‌سته‌ی دامه‌زرێنه‌رانی پارتی دیموکراتی کورد بووه، ساڵی ١٩٥٣ له‌لایه‌ن نوێنه‌رانی كۆنگره‌وه‌ به‌ ئه‌ندامی کۆمیتەی ناوەندی پارتی دیموکراتی کوردستان ـ عێراق (کۆنگرەی سێیەم) هه‌ڵبژێردراوه‌، ساڵی ١٩٦١ په‌یوه‌ندی به‌ ڕیزه‌كانی هێزی پێشمه‌رگه‌وه‌ كردووه‌.

فەڕەنسۆ تۆما كانون، ناسراو به‌ فەڕانسۆ هه‌ریری،مامۆستا و سیاسه‌تمه‌دار، ساڵی ١٩٦٣ په‌یوه‌ندی به‌ ڕیزه‌كانی پارتی دیموکراتی کوردستان كردووه‌، لە ساڵی ١٩٦٩ دەبێتە بەرپرسی لێژنەی ناوچەی باڵەک سه‌ربه‌ لێژنه‌ لقی دوو، ساڵی ١٩٧٩ له‌ کۆنگرەی نۆیەم به‌ ئه‌ندامی یه‌ده‌گی کۆمیتەی ناوەندی، ساڵی١٩٩٢ بووه‌ته‌ ئه‌ندامی ئه‌نجوومه‌نی نیشتمانی كوردستان، لە كۆنگرەكانی یانزدە و دوانزدە بە ئەندامی كۆمیتەی ناوەندی ھەڵبژێردراوه‌، ساڵی ١٩٩٦ كراوه‌ته‌ وه‌زیری هه‌رێم، ساڵی (١٩٩٦ - ٢٠٠١) پارێزگاری هه‌ولێر بووه‌.

یه‌كێكە له‌و شه‌ڕانه‌ی كه‌ هێزی پێشمه‌رگه‌ی كۆمار له‌ گه‌ڵ سوپای ئێران ئه‌نجامی دا، شه‌ڕێكه‌ كه‌ له‌ گوندی قوڵته‌ ڕوویدا و پێنج سه‌د كه‌س له‌ سوپای لێ بوو، ژماره‌ی پێشمه‌رگه‌كانیش پێك هاتبوون لە ٢٠ كه‌س له‌ هێزی مه‌هاباد و چه‌كداره‌كانی گه‌وركی و دیوی سه‌رده‌شت و سوێسنی، له‌ گه‌ڵ ئه‌و هێزه‌یش ده‌بینین كه‌ له‌ هێزی بارزانیش مسته‌فا خۆشناو له‌و شه‌ڕه‌ به‌شداری ده‌كه‌ن...

له‌ دوای ڕوودانی هه‌ر دوو شه‌ڕه‌كانی قاراوه‌ و مامه‌شا كه‌ له‌ نێوان هێزه‌كانی پێشمه‌رگه‌ی كۆماری كوردستان و سوپای ئێران ڕوویدا، ده‌بینین كه‌ هێزی ئێران ناچار ده‌بێت بۆ ئه‌وه‌ی هێزه‌كانی خۆی له‌ ناوچه‌كه‌ ڕێك بخاته‌وه‌ و پلانێكی گونجاو دابڕێژێت....

له‌ درێژه‌ی ئه‌و شه‌ڕانه‌ی كه‌ له‌ سه‌رده‌می كۆماری كوردستان له‌ نێوان هه‌ر دوو هێزی پێشمه‌رگه‌ی كۆماری كوردستان و هێزی سوپای ئێران ڕوویاندا شه‌ڕی گوندی مه‌لا شێخ بوو.

یه‌كێك له‌و شه‌ڕانه‌ی كه‌ له‌ دوای شكستهێنانی كۆماری كوردستان و پاشه‌كشه‌كردنی بارزانییه‌كان بۆ خاڵه‌ سنوورییه‌كانی نێوان هه‌ر دوو و‌ڵاتی ئێران و عێراق تووشی بوون شه‌ڕی سینگان بوو.

هێزی بارزانی دوای نسكۆی كۆمار و له‌ كاتی پاشه‌كشه‌كردنیان بۆ خاكی عێراق قۆناغێكی نوێی له‌ شه‌ڕ و پێكدادان له‌ گه‌ڵ هێزی سوپای ئێران و هۆزه‌كانی لایه‌نگری حكومه‌ت ده‌ست پێده‌كات...

له‌ شه‌وی ٢١ی ئاداری١٩٤٧ واته‌ له‌ یه‌كه‌م ڕۆژی چه‌ژنی نه‌وروزی ١٣٢٦ی هه‌تاوی ژماره‌یه‌ك له‌ هێزه‌كانی پێشمه‌رگه‌ی بارزانی‌ به‌ فه‌رمانده‌یی سلێمان به‌گی ده‌رگه‌ڵه‌یی‌ و زرار به‌گی ده‌رگه‌ڵه‌یی و عه‌لی ئاغا خێرزۆكی و مه‌لكۆ زێرو و مه‌لا شین و ژماره‌یه‌كی دیكه‌ له‌ فه‌رمانده‌ی پێشمه‌رگه‌كانی بارزانی...

دوای هاتنی بارزانییه‌كان بۆ ئێران و پاش دامه‌زراندنی كۆماری كوردستان له‌ شاری مهاباد، ئه‌و كۆماره‌ ساوایه‌ ڕووبه‌ڕووی كۆمه‌ڵێك كێشه‌ و گرفت بووه‌، گرنگترینیان ئه‌و شه‌ڕانه بوون كه‌ له‌ نێوان پێشمه‌رگه‌كانی كۆماری كوردستان و سوپای ئێران و هۆزه‌ نه‌یاره‌كانی كوردستان ڕوویاندا...

سلێمان شەریف مەلا حەسەن (١٩١٥-١٩٦٨)، پێشمەرگە و هەڤاڵى بارزانى بۆ یەکێتى سۆڤیەت، بەشداری شۆڕشی دووەمی بارزان (١٩٤٣-١٩٤٥) کردووە و یەکێک بووە لە پێشمەرگەی سوپای کۆماری دیموکراتی کوردستان لە مەهاباد (١٩٤٦)، بەشداری شۆڕشی ئەیلوول (١٩٦١-١٩٧٥) کردووە.

سیاسه‌تمه‌دار نێچیرڤان ئیدریس مسته‌فا محه‌مه‌د بارزانی، ناسراو به‌ نێچیرڤان بارزانی، ساڵی ١٩٨٩ له‌ كۆنگره‌ی ده‌یه‌می پارتی به ئه‌ندامی كۆمیته‌ی ناوه‌ندی و مه‌كته‌بی سیاسی پارتی دیموكراتی كوردستان هه‌ڵبژێردراوه‌...