فەتاح نەعمەت سندی

فەتاح نەعمەت ئوسێ بەرنیاس ب (فەتاح سندی)، ساڵا ١٩٣٧ ڵ گوندێ مێرگەشیش ڵ دەڤەرا سندی یا سەر ب قەزا زاخۆ ژ دایک بوویە. پشتی دۆماهیک ئینانا خواندنا خۆ ل قوناغا سەرەتایی و ناوەندی ل زاخۆ، ل کۆمپانیا نەفتا عەین زالە وەکو فەرمانبەر دهێتە دامەزراندن.


فەتاح نەعمەت ئوسێ بەرنیاس ب (فەتاح سندی)، ساڵا ١٩٣٧ ڵ گوندێ مێرگەشیش ڵ دەڤەرا سندی یا سەر ب قەزا زاخۆ ژ دایک بوویە. پشتی دۆماهیک ئینانا خواندنا خۆ ل قوناغا سەرەتایی و ناوەندی ل زاخۆ، ل کۆمپانیا نەفتا عەین زالە وەکو فەرمانبەر دهێتە دامەزراندن. ساڵا ١٩٥٩ هاتیه ناڤ رێزێ پارتی دیموکراتی کوردستان هەر ل دەستپێکێ دچیتە ناڤ خەبات و شورەشێ و ل ساڵا ١٩٦٣ دهێتە ناڤ هێزێ لەشکەرێ کوردستان ل دەڤەرا زاخۆ و پەیوەندی ب بەرپرسێ پێشمەرگەیی دکەت و پلان و رێکار و جهێ هێرشێ ب سەر کۆمپانیا نەفتا عین زال گەنگەشە و دەست نیشان دکەت. ب هەماهەنگی دگەل هێزا پێشمەرگە ل زاخۆ شیان زیانێن مەزن ب کۆمپانیا نەفتا عین زالێ بگەهینن و دەستکەفتەکا دیرۆکی تۆمار بکەن. ژبەر دەنگ ڤەدانا ئەو هێرشە ژ لایی پێشمەرگە ڕژیما بەعس فەرمانا گرتنا فەتاح سندی دەرکر. ئیکەم جار ب دوو هەیڤان ڵ باژێرێ مویسل دهێتە زیندانی کرن، بەلێ پشتی چەندەکێ دهێتە ئازادکرن، جارەکا دی ب بریاڕا دادگای نێزیکی سێ ساڵا دهێتە زیندانی کرن و دهێتە ڤەگوهاستن بۆ زیندانا نگرە سەڵمان ل باژێرێ سەماوە ل خوارییا عێراقێ (باشوورێ عیراقێ). پشتی ئازادکرنێ ژ زیندانێ جارەکا دی پەیوەندی ب رێزا پارتی دیموکراتی کوردستان دکەت.

پلە و پایەی ژ بەر کارو چالاکی و خەباتا خۆ لناڤ شۆڕەشێ وەرگرتی:

١-ئەندامێ لێژنا ئاشتی(السلام).

٢-ئەندامێ لێژنا لێکوڵین(التحقیق).

٣- ئامر سری

٤- ساڵا  ١٩٧٢ب بریاڕا سەروکێ نەمر مستەفا بارزانی دبیته بەرپرسێ هەواڵگیری ل هێزا عیسا سوار.

ئارمانجا سەرەکیا شەهیدێ نەمر فەتاح سندی بەرگیری ژ ئاخا کوردستانێ بوو، ژ بەر وی چەندێ ڵ هەر جهەکێ و شەرکێ پێوستی ب شەهیدێ نەمر فەتاح سندی هەبوو ب دڵ و جان بێ دوو دڵی دگەل پێشمەرگەی ئامادە بوو.

ئەو شەرێت کو شەهیدێ فەتاح سندی تێدا بەژداری کری و ل وانا ژی شەرێ عین زالە، چیای سپی، شەرێ لێڤو، شەرئ ئیبراهیم خەلیل، شەرێ باتیفا، شەرێ بێتاس، شەرێ ئاسهێ، شەرێ بەرزیری وگرتنا فەوجا سوپاێ دوژمنی، شەرێ بەرەی خوا بابک.

ساڵا ١٩٧٥ پشتی نسکۆیا و ڕاوەستیانا دەمی یا شۆڕەشێ، نەمر فتاح سندی ب ماڵ و خێزان ئاوارەی وەڵاتێ ئیرانێ دبیت. ژبەر ڕێکارا توندا ڕژیما شاهێ ئیرانێ و ڕژیما بەعس و پەیمانا جەزائیر ژیانا وی و هزاران پێشمەرگەێن دی ژ بەر کارو چالاکیێن سیاسی ب سەختی و کێم دهێتە ئەنجامدان.

پشتی ژناڤ چوونا ڕژیما شایێ ئیرانێ ل سالا ١٩٧٩ و هاتنا کۆمارا ئیسلامی ڵ ئیرانێ جارەکا دی دەرفەت بۆ فەتاح سندی پەیدا دبیت کارو چالاکیێن خۆ چالاکتر دکەت،  ژ بەر کارو چالاکی و دڵپاکی فەتاح سندی بۆ ئاخ و وەلاتێ خۆ ژ لاێ  جەنابێ ئیدریس بارزانی وەکو شیرەتکار ل باژێرێ ساوە بۆ کاروبارێن خێزانا ئاوارە و چالاکیێن پێشمەرگەی دهێتە دەستنیشانکرن و دبیتە بەرپرسێ لێژنا ئاوارە ڕێکخراوا باژێرێ ساوە.

پشتی چەندین ساڵا خەبات و بەرخودان و زەحمەت و نەهامەتا شەهیدێ نەمر فەتاح سندی بۆ ماوەیەکی درێژ نەخوش دبیت پشتی چەندین جار نشتەرگەری دۆماهیک جار ل روژا ئەینی رێکەفتی (١٧ێ ئتیترا ساڵا ١٩٨٥ ل نەخوشخانا تورفەیا باژێرێ تەهرانێ دچیت بەر دلوڤانییا خودێ. لقا هەشت یا پارتی بۆ رێزگرتن ڵ خەبات و ماندیبوونا شەهیدێ نەمر فەتاح سندی ماوێ حەفت ڕۆژا ل سنورێ باژێرێ ساوە ماتەمینی گێرا ببەرهەڤییا جەماوەرەکا زۆر ژ کەس و کار و هەڤالێن حزبێ و سیاسی تەرمێ وی هاتە ڤەگوهاستن بۆ ئوردۆگای زێوە و پاشی ڵ گۆڕستانا گوندێ مەلا باستەک هاتە ڤەشارتن.


ژێدەر:

١- ئەرشیفا دەستەیا ئینسکلۆپیدیایا پارتی دیموکراتی کوردستان.


بابەتی پەیوەندیدار

دژوار فایق غەفور

فەرماندە وسیاسەتمەدار دژوار فایق غەفور لە ساڵی ١٩٧٤ پەیوندی بە یەکێتی قوتابیانی کوردستانەوە کردووە، ساڵی ١٩٨٤ پەیوەندی بە ریزەکانی پارتی دیموکراتی کوردستانەوە دەکات و دەبێتە پێشمەرگە. دەرچووی خولی هەشتەمی پەیمانگای کادیرانی پارتی دیموکراتی کوردستانە، ساڵی ١٩٩٤ بەرپرسی باڵای سەرکردایەتی مەیدانی سلێمانی- هەڵەبجەی پارتی دیموکراتی کوردستان بووە.

زانیاری زیاتر

سوارە فەتاح فەرەج

سوارە فەتاح فەرەج لە ساڵی ١٩٣٧ لە گوندی جاسەنە سەر بە ناحیەی سورداشی پارێزگای سلێمانی لەدایک بووە، پێشمەرگەی شۆڕشی ئەیلوول (١٩٦١- ١٩٧٥) و شۆڕشی گوڵان (١٩٧٦- ١٩٩١) و کەسایەتیەکی ناسراو و دیاری سنوری دۆلی جافایەتی

زانیاری زیاتر

عەلی بڕنۆ

عه‌لی حه‌مه‌د عه‌بدولڕە‌حمان ناسراوه‌ به‌ عه‌لی بڕنۆ، ساڵی ١٩٦٢ له‌ ناوچه‌ی دێگه‌ڵه‌ په‌یوه‌ندی به‌ هێزی پێشمه‌رگه‌ی شۆڕشی ئەیلوول کردووە، لە ١ى شوباتى ١٩٦٥ پلەى سەرپەلى لە هێزى سەفینى دەشتى هەولێر وەرگرتووە، ساڵى ١٩٦٧ عەلى بڕنۆ پلەى سەرلقى وەرگرتووە، له‌ ئایاری ساڵی ٢٠٠٥ له‌ ناحیه‌ی كه‌سنه‌زانی پارێزگاى هەولێر كۆچی دوایی كردووه‌ و له‌ گۆڕستانی دێگه‌ڵه‌ به‌ خاك سپێردراوه.

زانیاری زیاتر

ڕەشید عەلى بێشونی

ڕەشید عەلى سەلیم شێخ فەرخ، ناسراو بە ڕەشید بێشونى، لە بنەماڵەى شێخ فەرەخی گەورەیە، لە بنەڕەتدا خەڵکى باکوورى کوردستان شارى جزیرەیە، پێش لەدایکبوونى بنەماڵەکەیان هاتوونەتە باشوورى کوردستان، پەیوەندییەکى کۆمەڵایەتییان لەگەڵ شێخانى بارزان هەبووە، ڕەشید بێشونى هەر لەتەمەنى لاوێتیدا دەکەوێتە ژێر کاریگەرى ڕێبازى بارزان.

زانیاری زیاتر

حەسەن ئاغا بەرزێوەیی

حەسەن عەبدولڕەحمان، ناسراو بە حەسەن ئاغا بەرزێوەیی، ساڵى ١٩٦٥ پەیوەندى بە هێزى پێشمەرگەى شۆڕشی ئەیلوول کردووە، لە شۆڕشی ئەیلوول پلەى جێگرى بەتالیۆنى (١)ی زۆزکى وەرگرتووە، ساڵى ١٩٧٩ دەکرێتە ئامر هێزى سەرکردایەتى، ساڵى ١٩٨٦ پلەى بەرپرسی لێژنە ناوچەى ڕواندزى وەرگرتووە.

زانیاری زیاتر