شەڕی شارستێن

ئه‌م شه‌ڕە‌ له‌ ڕێكه‌وتی ٢٦ی كانوونی یه‌كه‌می ١٩٧٦ له‌ گوندی شارستێنی باكووری ڕۆژئاوای پارێزگای سلێمانی، له‌ نێوان هێزی پێشمه‌رگه‌ی هه‌رێمی دووی سه‌ركردایه‌تی كاتی پارتی دیموكراتی كوردستان و دوو فه‌وجی سوپای ڕژێم ڕوویدا و به‌ پاشه‌كشێی هێزه‌كانی پێشمه‌رگه‌ له‌ گوندی شارستێن كۆتایی هات.


ڕوودانی شه‌ڕ

 دوای هێرشی ١١ی تشرینی یه‌كه‌می ١٩٧٦ی هێزی پێشمه‌رگه‌ بۆ سه‌ر ناحیه‌ی بنگرد، حكومه‌ت به‌ هه‌لیكۆپته‌ر له‌ ناوچه‌كانی بنگرد و ده‌وروبه‌ری چاودێری جموجۆڵی پێشمه‌رگه‌ی ده‌كرد، دوای خۆ ئاماده‌كردن له‌ ڕێكه‌وتی ٢٥ی كانوونی یه‌كه‌می ١٩٧٦ هێزه‌كانی حكومه‌ت ده‌ستیان به‌ پێشڕە‌وییه‌كانیان كرد و گه‌یشتنه‌ گوندی سێده‌ر، له‌وێوه‌ هێزه‌كانی پێشمه‌رگه‌ی سه‌ركردایه‌تی كاتی به‌ فه‌رمانده‌یی كه‌مال كه‌ركووكی بۆ به‌رگرتن به‌ پێشڕە‌وییه‌كه‌ی سوپا به‌ره‌و ئه‌و گوندەی سێده‌ر‌ به‌ڕێكه‌وتن، كاتێك هێزه‌كه‌ی پێشمه‌رگه‌ گه‌یشته‌ سه‌ر به‌رزاییه‌كانی زكریا، حكومه‌ت ده‌ستی به‌ لێدانی گونده‌ی سێده‌ر كردبوو، بۆیه‌ هێزه‌كه‌ی پێشمه‌رگه‌ هاتنه‌خواره‌وه‌ و دابه‌شی سه‌ر دوو میحوه‌ر كران، فه‌قێ ئیسماعیل و مولازم حه‌سه‌ن خۆشناو میحوه‌ری سێده‌ریان پێ سپێردرا و ساڵح ئاوه‌زه‌ی، شێخ حسێن لۆته‌ر و بایز عه‌بدوڵاش به‌ مه‌فره‌زه‌یه‌كی سی و پێنج كه‌سییه‌وه‌ به‌ فه‌رمانده‌یی كه‌مال كه‌ركووكی و نه‌سره‌ددین مسته‌فا به‌ره‌و گوندی شارستێن به ‌ڕێكه‌وتن و هه‌ر له‌و گونده‌ له‌گه‌ڵ هێزه‌كه‌ی حكومه‌ت ڕووبه‌ڕووی یه‌كتری بوونه‌وه‌، سوپای ڕژێم له‌ دوكانه‌وه‌ له‌ دوو قۆلی تر هێرشیان هێنایه‌ سه‌ر هێزه‌كانی پێشمه‌رگه‌ له‌ گوندی شارستێن، به‌یانی ڕۆژی ٢٦ی كانوونی یه‌كه‌می ١٩٧٦ شه‌ڕێكی قورس له‌نێوان هه‌ردوو لادا ڕوویدا، به‌هۆی ئه‌و نابه‌رابه‌رییه‌ی له‌ چه‌ك و پێداویستییه‌ سه‌ربازییه‌كان له‌نێوان هه‌ردوو هێزدا هه‌بوو، هێزه‌كه‌ی پێشمه‌رگه‌ ناچار به‌ پاشه‌كشێ كرا، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا توانیان زیانێكی گه‌وره‌ له‌ هێزه‌كه‌ی حكومه‌ت بده‌ن، له‌و شه‌ڕە‌دا له‌ڕووی سه‌ربازییه‌وه‌ هێزه‌كه‌ی ڕژێم نزیكه‌ی سه‌د سه‌ربازیان لێ كوژرا (له‌ چه‌ند سه‌رچاوه‌یه‌ك ئاماژە به‌ كوژرانی ١٦٣ سه‌رباز كراوه‌ و هه‌لیكۆپته‌رێكیش خراوه‌ته‌وه‌ خواره‌وه‌) له‌ به‌رامبه‌ردا هێزه‌كه‌ی پێشمه‌رگه‌ش ٧ بۆ ٩ شه‌هید و ٩ برینداریان هه‌بوو له‌نێویاندا فه‌رمانده‌ی هێزه‌كه‌ی پێشمه‌رگه  كه‌مال كه‌ركووكی و نه‌سره‌ددین مسته‌فا جێگری به‌رپرسی هه‌رێم بریندار بوون.

له‌ هێرشه‌كه‌یدا بۆ سه‌ر گوندی شارستێن هێزه‌كانی حكومه‌ت ده‌ستیان له‌هیچ نه‌‌پاراست، له‌ لێدانی خه‌ڵكی سڤیل و سووتاندن و وێرانكردنی گونده‌كه‌یان، ته‌نیا له‌و هێرشه‌دا ٩ كه‌سی سڤیل شه‌هید كران كه‌ له‌ نێویاندا ژن و منداڵ له‌ ته‌مه‌نی چوار ساڵی تا هه‌شتا ساڵی به‌دی ده‌كران و ٣٢ کەسی تریش بریندار بوون. نزیكه‌ی ١٠٠ پیاو، ژن و منداڵی بێتاوان له ‌لایه‌ن سوپای ڕژێمه‌وه‌ به‌دیل گیران و ڕە‌وانه‌ی به‌ندیخانه‌كان كران، ته‌واوی بریندار و ئاواره‌كانی ئه‌م شه‌ڕە‌ پاش به‌كۆتا هاتنی گواسترانه‌وه‌ بۆ گوندی خوڕخوڕە‌ و له‌وێ له ‌لایه‌ن خه‌ڵكی گونده‌كه‌وه‌ خزمه‌تكران و حه‌وێنرانه‌وه.


سه‌رچاوه‌:

ئه‌رشیفی ده‌سته‌ی ئینسكلۆپیدیای پارتی دیموكراتی كوردستان.


بابەتی پەیوەندیدار

داستانى دووەمى چياى زۆزك ١٩٧٤

داستانى دووەمى زۆزک لە ئەیلوولى ١٩٧٤ ڕوویدا، سوپاى عێراق بۆ دەستگرتن بەسەر چیاى زۆزک، بە پاڵپشتى تانک و تۆپ و فڕۆکەى جەنگى ژمارەیەک هێرشى گەورە و بەربڵاوى کردە سەر سەنگەرەکانى هێزى پێشمەرگە لە دامێن و بەرزاییەکانى چیاکە، دواى دەیان ڕۆژ لە شەڕ و پێکدادان و تێکشکاندنى چەند هێرشێک و پێگەیاندى زیانى زۆرى گیانى و ماددى بە سوپاى عێراق، توانیان لە تشرینى یەکەمى ١٩٧٤ دەستى بەسەردا بگرن.

زانیاری زیاتر

چالاکى پشت منجەل ١٩٨٢

چالاکى پشت منجەلان بۆسەیەکى پێشمەرگە بوو بۆ هێزە سەربازیەکانى سوپاى عێراق، لە شەوێکى کۆتاییەکانى پاییزى ١٩٨٢ لە چوارچێوەی خەباتی پارتیزانی شۆڕشی گوڵاندا، هێزێکى پێشمەرگەى کوردستان چوونە سەر ڕێگاى سەرەکى سۆران- چۆمان (ڕێگاى هاملتۆن) لە پشت منجەلان بۆسەیەکیان دانایەوە، ئۆتۆمبێلێکى سەربازى کە ژمارەیەکى زۆرى سەربازى هەڵگرتبوو کەوتە بۆسەکەوە، هێزەکەى پێشمەرگە ڕووبەڕووى بوونەوەو دایانە بەر دەستڕیژى گوللە، لە ئەنجامدا ئۆتۆمبێلەکەیان تێکشکاند و بە تەواوى سەربازەوە لە هەڵدێرى جاددەکەوە کەوتە خوارەوە...

زانیاری زیاتر

تۆپبارانى سەربازگەى سیدەکان ١٩٧٩

تۆپبارانى سەربازگەى سیدەکان چالاکیەکى پارتیزانى بوو لە لایەن یەکێک لە مەفرەزەکانى پێشمەرگە بە فەرماندەى مەحمود شێخۆ، کە هەستان بە گواستنەوەى تۆپێکى ٥٧ملم لەگەڵ ژمارەیەک گوللە بۆ سەر بەرزاییەکى نزیک شارۆچکەى سیدەکان، ئێوارەیەکى پێش خۆر ئاوابوونی هاوینى ١٩٧٩ بۆ ماویەک تۆپبارانى سەربازگەیان کرد و ئاڵوزى و پشێویان خستە ناو سەربازگە و پاشان شوێنەکەیان جێ هێشت.

زانیاری زیاتر

بۆسەى گوندى مجێسەر ١٩٨٠

بۆسەى گوندى مجێسەر چالاکیەکى پارتیزانى هێزى پێشمەرگە بۆ لێدان و گەیاندنى زیان بە هێزە سەربازیەکانى سوپاى عێراق بوو، ئێوارەیەکى بەهارى ١٩٨٠ مەفرەزەیەکى پێشمەرگە خۆیان گەیاندە نزیگ گوندى مجێسەر لە دەڤەرى برادۆست سەر ڕێگاى سەرەکى بۆسەیان دانایەوە، هێرشیان کردە سەر ئۆتۆمبیلێکى سەربازى و تێکیان شکاند و تەواوى سەرنیشانیان کوشتن کە حەوت سەرباز بوون پێشمەرگەکانیش بێ زیان گەڕانەوەو شوێنەکەیان جێهێشت.

زانیاری زیاتر

شەڕى پردەکەى چۆمى دەرەدوینە لە تەمووزى ١٩٦٣

ئه‌و شەڕە لە سەر ڕێگاى نێوان مەیدان و دەربەندیخان لە کاتێکدا ڕوویدا، کە هێزى پێشمەرگە ویستى ڕێگا لە کاروانێکى سەربازى سوپاى عێراق بگرێت کە بە ڕێگاى جەلەولا- دەربەندیخان بەرەو بەغدا تێدەپەڕی، لە شەڕەکەدا سوپاى عێراق و چەکدارانى بەکرێگیراو زیانێکى گیانى زۆریان پێکەوت، کاروانە سەربازیەکەش ڕۆژی یەکەم نەیتوانى تێپەڕێ بەڵکو بۆ ڕۆژى دوایی دەرباز بوو.

زانیاری زیاتر