Şerê Zembîlfiroş, rûbirûbûneke girîng di navbera Hêzên Pêşmergeyên Kurdistanê û artêşa rejîma Baas de, di 22ê adara 1980î de qewimî. Di vê rojê de, yekîneyeke Pêşmerge kemîneke stratejîk li ser karwanekî artêşa Îraqê ku li ser rêyeke sereke ya li herêma Batofa diçû, danî. Kemînê ziyaneke mezin gihand hêzên Îraqî û operasyonên wan têk bir. Piştî demekê kurt, hêzên alîkarîyê ji Lîwaya Batûfa ya artêşa Îraqê gihîştin cihê bûyerê da ku piştgirîya hevalên xwe yên di şer de bikin. Piştî gihîştina wan, şerekî giran di navbera Hêzên Pêşmerge û leşkerên artêşê de derket ku çend saetan berdewam kir. Di dawîyê de, Hêzên Pêşmerge bi ser ketin û artêşa Îraqê neçar ma ku bi ziyanên mezin vekişe cihên xwe yên berê.
Piştî hilweşîna Şoreşa Eylûlê di sala 1975an de, rejîma Baas her hewldanek kir da ku vejîna şoreşa Kurdî tepeser bike û çalakîyên Pêşmerge sînordar bike. Ji bo vê yekê, wan çend hêzên çekdar ên kirêgirtî yên ji Kurdên dilsozê rejîmê pêk dihatin ava kirin, ku wekî yekîneyên taybet hatibûn rêxistinkirin. Wekî din, piştî destpêkirina Şerê Îran-Îraqê di îlona 1980î de, rejîmê çend fujên sivik ava kirin, bi hezaran Kurd çekdar kirin û hêzên leşkerî yên berfireh li seranserê Kurdistanê belav kirin, di nav de dabeş, lîwa û alayên ku bi çekên giran, tank, top û balafirên şer hatibûn piştgirîkirin.
Di bersiva van zehmetîyan de, Partiya Dêmokrata Kurdistanê (PDK), di Kongreya 9an a ku di mijdara 1979an de li Rojhilatê Kurdistanê hat lidarxistin, biryar da ku berxwedana Kurdî vejîne. Amadekarî hatin kirin da ku Hêzên Pêşmerge vegerînin herêmê da ku bi alîgirên şoreşê re têkilîyê deynin, di nav bajaran de xwe rêxistin bikin û operasyonan pêk bînin. Li gorî vê stratejîyê, hêzeke nêzîkî 55 Pêşmergeyan, bi serokatîya Elî Qadir, Osman Qasim, Saado Korkî û Omer Elî, ku li çar koman hatibûn dabeşkirin, li herêma Batofa ya Badînanê mijûlî erkên Pêşmerge bûn dema ku agahî wergirtin ku Sedam Huseyîn, serokê wê demê yê rejîma Îraqê, serdana herêmê dike. Pêşmergeyan bi naskirina girîngîya stratejîk a vê agahîyê, derfet bi kar anîn û serê sibehê li ser yek ji rêyên sereke yên herêmê kemînek danîn.
Di saet 11:30ê sibehê de, çar wesayîtên leşkerî nêzîkî cihê kemînê bûn û tavilê ji alîyê Pêşmergeyan ve hatin êrîşkirin. Bi lêdana yekem re, her çar wesayît hatin têkbirin, ku di encamê de gelek leşkerên Îraqî hatin kuştin an birîndar bûn. Piştî demekê kurt, hêzeke leşkerî ji Lîwaya Batûfa ji beşa rojhilatê herêmê hat da ku alîkarîya yekîneya têkçûyî bike. Hêzên alîkarîyê yên din, di nav de hêzên Fujê Deşta Çîyê, Fujê Avgenî û Hêza Bedir a Dabeşa Zaxo, jî gihîştin qada şer. Ev yek bû sedema şerekî giran di navbera hêzên hikûmetê û Pêşmergeyan de, ku heta êvarê berdewam kir. Tevî hêzên alîkarîyê yên giran û çekên pêşketî yên ku ji alîyê rejîma Baas ve hatibûn bikaranîn, Hêzên Pêşmerge bi ser ketin, ziyanên mezin gihandin û artêşa Îraqê neçar kirin ku vekişe bingehên xwe.
Piştî serkeftina xwe, Hêzên Pêşmerge bi awayekî stratejîk ji qada şer vekişiyan, di nav gundên Beghbare, Blejane, Korka, Hishara û Bere Brisk re derbas bûn. Ew di nava rojê de xwe veşartin û di bin parastina şevê de rêwîtî kirin heta ku bi silametî gihîştin baregeha Lîjneya Navçeyê ya 1. Şer bû sedema ziyanên giran ji bo artêşa Îraqê, bi nêzîkî 120 leşker û efser hatin kuştin an birîndar bûn. Lêbelê, Pêşmergeyan jî ziyan dîtin, du şervan, Salih Xilaftay û Huseyîn Ma’roof, şehîd bûn û du kesên din birîndar bûn. Wekî din, welatîyekî bi navê Ehmed Yehya Teyeb di pevçûnê de jiyana xwe ji dest da.
Çavkanî:1. Arşîva Ensîklopediya kdp.