شەڕی زەمبیل فرۆش، پێکدادانێکی گرنگ بوو لە نێوان هێزی پێشمه‌رگه کوردستان و سوپای ڕژێمی بەعس، لە ٢٢ی ئاداری ١٩٨٠ ڕوویدا. لەم ڕۆژەدا، یەکەیەکی پێشمه‌رگه کمینێکی ستراتیژییان بۆ کاروانێکی سوپای عێراق دانا کە بە ڕێگایەکی سەرەکیدا لە ناوچەی باتۆفا دەڕۆیشتن. کمینەکە زیانی زۆری بە هێزەکانی عێراق گەیاند و ئۆپەراسیۆنەکانیانی تێکدا. کەمێک دوای ئەوە، هێزی پشتیوانی لە فەوجی باتۆفای سوپای عێراق گەیشتنە شوێنی ڕووداوەکە بۆ پشتیوانیکردنی هاوڕێ شەڕکەرەکانیان. لەگەڵ گەیشتنیان، شەڕێکی قورس لە نێوان هێزی پێشمه‌رگه و سەربازانی سوپا هەڵگیرسا، کە چەند کاتژمێرێکی خایاند. لە کۆتاییدا، هێزی پێشمه‌رگه سەرکەوتوو بوون و سوپای عێراقیان ناچار کرد بە زیانی زۆرەوە بۆ پێگەکانی پێشوویان پاشەکشە بکەن.
دوای تێکچوونی شۆڕشی ئەیلوول لە ساڵی ١٩٧٥، ڕژێمی بەعس هەموو هەوڵێکی خۆی خستەگەڕ بۆ سەرکوتکردنی سەرهەڵدانەوەی شۆڕشی کورد و سنووردارکردنی چالاکییەکانی پێشمه‌رگه. بۆ گەیشتن بەم ئامانجە، چەند هێزێکی چەکداری جاشیان پێکهێنا کە لە کوردانی دڵسۆز بۆ ڕژێم پێکهاتبوون و وەک یەکەی تایبەت ڕێکخرابوون. جگە لەوەش، دوای هەڵگیرسانی شەڕی ئێران و عێراق لە ئەیلوولی ١٩٨٠، ڕژێم چەند فوجێکی سووکی پێکهێنا، هەزاران کوردی چەکدار کرد، و هێزی سەربازی فراوانی لە سەرانسەری کوردستان بڵاوکردەوە، لەوانە فیرقە، لیوا و فەوج، کە بە چەکی قورس، تانک، تۆپخانە و فڕۆکەی جەنگی پشتیوانی دەکران.
لە وەڵامی ئەم ئاستەنگانەدا، پارتی دیموكراتی كوردستان (پارتی)، لە کۆنگرەی نۆ-ی خۆیدا کە لە ڕوژهه‌لاتی کوردستان لە تشرینی دووەمی ١٩٧٩ بەڕێوەچوو، بڕیاری دا بۆ زیندووکردنەوەی بەرگری کوردی. ئامادەکاری کرا بۆ ناردنی هێزی پێشمه‌رگه بۆ ناوچەکە بۆ پەیوەندیکردنەوە بە لایەنگرانی شۆڕش، ڕێکخستن لە ناو شارەکان و ئەنجامدانی ئۆپەراسیۆن. بە جێبەجێکردنی ئەم ستراتیژییە، هێزێکی نزیکەی ٥٥ پێشمه‌رگه، بە سەرکردایەتی عەلی قادر، عوسمان قاسم، سەعدۆ کورکی و عومەر عەلی، دابەش بوون بەسەر چوار گرووپدا، سەرقاڵی ئەرکەکانی پێشمه‌رگه بوون لە ناوچەی باتۆفای بادینان کاتێک زانیارییان پێ گەیشت کە سەددام حوسێن، سەرۆکی ئەوکاتی ڕژێمی عێراق، سەردانی ناوچەکەی دەکات. بە زانینی گرنگی ستراتیژی ئەم زانیارییە، پێشمه‌رگه دەرفەتەکەی قۆستەوە و بەیانی زوو کمینێکیان لەسەر یەکێک لە ڕێگا سەرەکییەکانی ناوچەکە دانا.
لە کاتژمێر ١١:٣٠ی پێش نیوەڕۆ، چوار ئۆتۆمبێلی سەربازی نزیک بوونەوە لە شوێنی کمینەکە و دەستبەجێ لەلایەن پێشمه‌رگه‌وە هێرشیان کرایە سەر. بە یەکەم لێدان، هەموو چوار ئۆتۆمبێلەکە تێکشکێنران، کە بووە هۆی کوژران یان برینداربوونی ژمارەیەکی زۆر لە سەربازانی عێراق. کەمێک دوای ئەوە، هێزێکی سەربازی لە فەوجی باتۆفا لە بەشی ڕۆژهەڵاتی ناوچەکەوە گەیشتن بۆ یارمەتیدانی یەکەکە تێکشکاوەکە. هێزی پشتیوانی دیکە، لەوانە هێزەکانی فەوجی دەشتی چیێ، فەوجی ئەڤگەنی، و هێزی بەدری فیرقەی زاخۆ، گەیشتنە مەیدانی شەڕەکە. ئەمەش بووە هۆی شەڕێکی قورس لە نێوان هێزەکانی حکومەت و پێشمه‌رگه، کە تا تاریکایی شەو بەردەوام بوو. سەرەڕای هێزی پشتیوانی زۆر و چەکی پێشکەوتووی ڕژێمی بەعس، هێزی پێشمه‌رگه سەرکەوتوو بوون، زیانی زۆریان پێ گەیاندن و سوپای عێراقیان ناچار کرد بۆ بنکەکانیان پاشەکشە بکەن.
دوای سەرکەوتنیان، هێزی پێشمه‌رگه بە شێوەیەکی ستراتیژی لە مەیدانی شەڕەکە کشانەوە، بە گوندەکانی بەغبارێ، بلێجانێ، کۆرکا، هیشارا و بەرێ برسکدا تێپەڕین. بە ڕۆژ خۆیان دەشاردەوە و بە شەو بە نهێنی دەڕۆیشتن تا بە سەلامەتی گەیشتنە بارەگای لقی ١. شەڕەکە بووە هۆی زیانی قورس بۆ سوپای عێراق، کە نزیکەی ١٢٠ سەرباز و ئەفسەر کوژران یان بریندار بوون. بەڵام، پێشمه‌رگه‌ش زیانیان بەرکەوت، دوو شەڕکەر بە ناوەکانی ساڵح خەلافەتەی و حوسێن مەعروف شەهید بوون و دووی دیکەش بریندار بوون. هەروەها، هاوڵاتییەک بە ناوی ئەحمەد یەحیا تەیب لەو پێکدادانەدا گیانی لەدەستدا.
سەرچاوە:١. ئەرشیفی ئینسایکلۆپیدیای پارتی.