Êrîşa hikûmetê li ser Bistanê vedigere bihara sala 1968an, ji ber kuştina fermandeyê fujekî çekdar ê çete yê ereb bi navê Şêx Eniş, ku di kemînekê de li ser rêya Hewlêr-Koyê nêzîkî gundê Toriq di 13ê nîsana 1968an de hat kuştin. Karê vî şêxê ereb û mêrên wî ew bû ku êrîşî gundên Kurdan bikin û karên talankirinê pêk bînin û gundiyên Kurd azar û êşkence bikin, û bi destê wî nêzîkî 10 welatiyên Kurd ên bêguneh Şehîd bûne, herwiha wî û çekdarên wî roleke berçav di êrîşa li ser gundê Telxîmê ya li binê çiyayê Qereçox di 6ê hezîrana 1963an de ligel Parastina Neteweyî û hêzên din ên hikûmetê hebû, ku di wê êrîşê de çar Pêşmerge û du ji niştecihên gund Şehîd bûne.

Wisa xuya dike ku sedema kuştina Şêx Eniş, serokê çeteyan vedigere helwesta wî ya tund û dijminane û destdirêjiya wî li ser berjewendiyên wan welatî û gundiyan ku bi wî awayê ku hat behskirin pê re tevdigeriya, nemaze ji bo tolhildana Şehîd bûne ya du birayan bi navên Enwer û Tahir di êrîşa li ser gundê Telxîmê di sala 1963an de.

Derbarê helwesta hikûmeta Îraqê li hember bûyerê, gava ku navborî hat kuştin, Wezareta Berevaniyê daxuyaniyek tund da û êrîşeke ji nişkê ve li ser Pêşmergeyan ragihand, di heman rojê de piştî nîvro, Lîwaya Sêyem a Artêşa Iraqê êrîşî Pêşmergeyan li gundê Bistanê yê girêdayî Deşta Hewlêrê kir, ku bû sedema şerekî dijwar ku sê saetan dom kir, lê hêza Pêşmerge ya Deşta Hewlêrê bi fermandeyiya Faris Bawa bi tundî li ber xwe dan, piştî derketina şerekî germ Pêşmergeyan karîn hêza Artêşa Iraqê dorpêç bikin û gelek efser û serbaz bikujin, paşê bi rêya danûstandin û lihevkirinê, hêzên Pêşmerge destûr dan wan ku paşve vekişin û artêşa wan têkçûyî vegeriya.

Divê were gotin jî ku çend roj beriya kuştina Şêx Eniş, bi taybetî di 5ê adara 1968an de, kemînek ji bo serokekî çete yê Kurd bi navê Huwêz Mam Yehya nêzîkî bajarê Koyê hat danîn û bi destê Pêşmergeyan bi fermandeyiya efser Osman Yûsif û Dr. Xalid Seîd hat kuştin, û ew alîgirekî bihêz ê hikûmetê bû û kesekî pir dilrehm li hember Pêşmergeyan bû, lê hikûmetê ti helwest negirt û behsa mijarê nekir, di demekê de ku hemû ev deng û destdirêjî ji ber kuştina şêxekî eşîretekî ereb derxistin.

   

 

Çavkanî:

1- Mesûd Barzanî, Barzanî û Bizûtnewey Rizgarixwazî Kurd, bergê sêyem, beşê yekem, Şoreşa Îlonê 1961-1975, çapa yekem, 2004.

2- Seyîd Kake, Bîrewery Pêşmergeyek, çapa yekem, (Çapxaney Wezarety Roşnbîry- 1997).

3- Arî Kerîm, Çend lapereyekî zindû le şoreşî Îlonlda, (Çapxaney Xebat- Dihok 1999).

4- Xurşîd Şêre, Xebat û Xwên, bîreweryekanî sallanî xebatî Pêşmergayetî, çapa sêyem, (Hewlêr- 2015).