عقب‌نشینی و سرپیچی دولت عراق از اجرای مفاد توافقنامه مارس 11، 1970، نشان‌دهنده تغییری اساسی در چشم‌انداز سیاسی منطقه بود. در طول چهار سال مذاکره، دولت عراق خود را از نظر نظامی بازسازی کرده و با تقویت روابط خود با اتحاد جماهیر شوروی، ارتشش را دوباره مسلح و سازماندهی کرده بود. این همکاری شامل امضای توافقنامه دوستی و همکاری بود که با هدف تقویت ارتش عراق برای سرکوب انقلاب کردها انجام شد. اتحاد جماهیر شوروی نیز به نوبه خود به دنبال بهره‌برداری از سرمایه‌گذاری خود در عراق برای تثبیت نفوذش در خاورمیانه بود.
در اوایل آوریل 1974، ارتش عراق قبل از آغاز درگیری‌های مجدد، نیروهای خود را به صورت استراتژیک در اسپیلک مستقر کرد. این اقدام پس از محاصره پایگاه نظامی حامیه در رواندز توسط پیشمرگه‌ها صورت گرفت. نیروهای عراقی همچنین یک ستاد تیپ را در روستای بالک، واقع در شمال گلی علی بیگ مستقر کردند که متعاقباً به همان منطقه منتقل شد. در 16 آوریل 1974، مصطفی بارزانی، رهبر حزب دموکرات کردستان (PDK) و انقلاب سپتامبر، دستور حمله غافلگیرانه به پایگاه نظامی اسپیلک در غرب شهر خلیفان را صادر کرد. هدف، تصرف این موقعیت استراتژیک بود. با این حال، علی‌رغم عزم راسخ، نیروهای پیشمرگه به دلیل دفاع مستحکم، برتری عددی و تسلیحات پیشرفته ارتش عراق نتوانستند به موفقیت دست یابند. برعکس، گزارش دیگری حاکی از آن است که دولت عراق حمله‌ای را در منطقه دشوار اسپیلک آغاز کرده بود، جایی که یک تیپ عراقی توسط پیشمرگه‌ها محاصره شده بود. پس از نبردی شدید، ارتش عراق موفق شد محاصره پیشمرگه‌ها را بشکند و به نیروهایشان اجازه دهد تا برای آماده‌سازی جهت حمله‌ای بزرگ به رواندز، با هم متحد شوند.
در واکنش به تهدید فزاینده، گردانی از نیروهای پیشمرگه به فرماندهی میرخان محمد امین، به دنبال اطلاعاتی مبنی بر تحرکات ارتش عراق در منطقه، به سارچیا اعزام شد. اواخر آوریل، گردان 2 زوزک، به فرماندهی ستوان یونس روژبیانی نیز برای تقویت خطوط دفاعی به سارچیا هدایت شد. نیروهای پیشمرگه وظیفه دفاع از جاده اصلی اسپیلک-خلیفان را بر عهده داشتند، زیرا ارتش عراق قصد داشت به سمت پایگاه‌های انقلابی در رواندز، دیانا و بالکایتی پیشروی کند.
پیش‌تر در روز رسیدن گردان 2، ارتش عراق در امتداد جاده اسپیلک-خلیفان پیشروی کرد و با یک واحد مستقر از پیشمرگه‌ها درگیر شد. با وجود از دست دادن پنج مبارز و متحمل شدن چندین زخمی، پیشمرگه‌ها خسارات قابل‌توجهی به نیروهای عراقی وارد کردند و آن‌ها را مجبور به عقب‌نشینی کردند. با این حال، هنگامی که گردان ستوان یونس پس از سفری طاقت‌فرسا به منطقه رسید، به آن‌ها اطلاع داده شد که هیچ تحول اخیر در مورد تحرکات نیروهای عراقی وجود ندارد. آن‌ها صبح روز بعد با کمال ناباوری متوجه شدند که ارتش عراق قبلاً سارچیا را تصرف کرده است. در نتیجه، به واحد پیشمرگه که از جاده اسپیلک-خلیفان دفاع می‌کرد دستور داده شد به پاناسار، در انتهای رشته‌کوه سارچیا مشرف به خلیفان، نقل مکان کند. اندکی پس از آن، دستوری از سوی رهبری انقلاب برای ضدحمله و بازپس‌گیری سارچیا از ارتش عراق صادر شد.
پیشمرگه‌ها شروع به آماده‌سازی برای ضدحمله کردند، اما تحرکات آن‌ها از خلان-بیا به پاناسار در طول روز دائماً توسط هواپیماهای عراقی هدف قرار می‌گرفت. هنگامی که نیروهای پیشمرگه به پاناسار رسیدند و آماده شدند تا سارچیا را بازپس گیرند، ناگهان مورد حمله نیروهای عراقی قرار گرفتند. با این حال، پیشمرگه‌ها با انعطاف‌پذیری قابل‌توجهی پاسخ دادند، نیروهای عراقی را نابود کردند و تنها سه تا چهار سرباز مجروح را اسیر کردند. با وجود متحمل شدن تلفات و جراحات خود، نیروهای پیشمرگه دوباره سازماندهی شدند و ضدحمله خود را آغاز کردند.
با این حال، این عملیات به دلیل خیانت یکی از مقامات پیشمرگه که اطلاعات حیاتی را به ارتش عراق لو داد، با شکست سختی مواجه شد. ارتش عراق با آگاهی از برنامه‌های ساعت صفر پیشمرگه‌ها، حمله را دفع کرد که منجر به ناکامی پیشمرگه‌ها شد. پس از این شکست، فرماندهان خط مقدم از رهبری انقلاب خواستند که پایگاه نظامی اسپیلک، جایی که نیروهای عراقی برای حمله‌ای قریب‌الوقوع در آن تجمع کرده بودند، گلوله‌باران کنند. رهبری انقلاب با تشخیص اهمیت استراتژیک این اقدام، به‌سرعت به فرمانده توپخانه، هالی دولامری، دستور اجرای طرح را صادر کرد.
در طول یک شب، دو توپ تحت نظارت فرمانده توپخانه و فرمانده گردان 2 زوزک، راسادی، به خلان و بیاو منتقل شدند. واحدهای توپخانه که در کوه برادوست مستقر شده بودند، دستور یافتند که گلوله‌باران را در طلوع آفتاب آغاز کنند. گلوله‌باران سنگین باعث انفجارهای ویرانگری در داخل پایگاه نظامی اسپیلک شد، زرادخانه و مخازن سوخت را منهدم کرد و ضربه قابل‌توجهی به نیروهای عراقی وارد ساخت.
منبع:١- ئیبراهیم جلال، باشووری كوردستان و شۆڕشی ئه‌یلوول، بنیاتنان و هه‌ڵته‌كاندن، ١٩٦١-١٩٧٥، چاپی چواره‌م، ٢٠٢١.
٢- كورد و كوردستان له به‌ڵگه‌نامه نهێنیه‌كانی ئه‌مریكادا، ئاماده كردنی لۆكمان میهۆ، وه‌رگیڕانی له ئینگلیزیه‌وه وریا ڕه‌حمانی، (چاپخانه‌ی ڕۆژهه‌ڵات- هه‌ولێر- ٢٠٠٩).
٣- سه‌نگه‌ر ئيبراهيم خۆشناو، ڕوداوه سه‌ربازيه‌كانى شۆڕشى ئه‌يلوول١٩٧٠-١٩٧٥، چاپى يه‌كه‌م، (هه‌ولێر- ٢٠٢٢).
٤- دیمانه له‌گه‌ڵ قادر حه‌سه‌ن سیتكانی پێشمه‌رگه‌ی شۆرشی ئه‌یلوول ٣١ کانوونی یەکەم- ٢٠٢٢.
٥- مسعود بارزانی، بارزانی و بزوتنه‌وه‌ی ڕزگاریخوازی كورد، به‌رگی سێیه‌م، به‌شی دووه‌م، چاپی یه‌كه‌م، (هه‌ولێر- ٢٠٠٤).