زندگینامه

ملکو زیرو حدو، سال ١٩٢٠ در روستای ارگوشی از توابع ناحیه شیروان مزن، شهرستان میرگسور در استان اربیل به دنیا آمد. متاهل بود، سال ١٩٦٦ در چرمگا به شهادت رسید.  

کارنامه مبارزاتی

سال ١٩٤٣ و پس از بازگشت ملا مصطفی بارزانی از سلیمانیه به منطقه بارزان و آغاز انقلاب دوم بارزان (١٩٤٣- ١٩٤٥)، به صفوف لشکر انقلابی پیوست و در جنگ‌های تصرف کلانتری‌های منطقه بارزان شرکت کرد. سال ١٩٤٥ و پس از شکست انقلاب، همراه با جنگجویان و خانواده‌های بارزانی به شرق کوردستان (ایران) آواره شد و پس از تاسیس جمهوری دموکراتیک کوردستان در مهاباد در ابتدای سال ١٩٤٦، در نیروهای بارزان به پیشمرگه جمهوری تبدیل شد و پس از سقوط جمهوری دموکراتیک کوردستان در ماه دسامبر سال ١٩٤٦، همراه با لشکر انقلابی بارزان به فرماندهی ژنرال مصطفی بارزانی پس از چندین نبرد و دلاوری در برابر ارتش شاهنشاهی ایران، از منطقه نازدارداغ در سه‌راهی مرزی ایران-عراق-ترکیه به جنوب کوردستان بازگشت و در صفوف لشکر در منطقه ایل مزوری مستقر شد.

 ٢٢ ماه مه ١٩٤٧ ژنرال مصطفی بارزانی را به سوی اتحاد جماهیر شوروی همراهی کرد و در نبرد گردنه کوتول (قطور) و نبرد پل ماکو شرکت نمود و پس از سختی و خستگی بسیار، در ١٨ ماه ژوئن ١٩٤٧ از رودخانه ارس که در مرز بین ایران و اتحاد جماهیر شوروی واقع است، به سمت شوروی عبور کرد.

پس از رسیدن به اتحاد جماهیر شوروی، در ١٩ ماه ژوئن ١٩٤٧ همراه با تمامی همرزمان در شهر «نخجوان» جمهوری آذربایجان به مدت چهل روز در مجتمعی سرباز که با سیم خاردار محصور شده بود، جای داده شدند و توسط گروهی از سربازان نگهبانی می‌شدند و از نظر خوراک و پوشاک و تردد همچون اسیران جنگی با آنان رفتار شد. سپس با تصمیم دولت شوروی میان مناطق آغدام، لاچین، آیولاغ و کلبجر در جمهوری آذربایجان تقسیم شدند. در ١٠ ماه دسامبر ١٩٤٧ به اردوگاهی در کرانه دریای خزر در باکو، پایتخت جمهوری آذربایجان منتقل شدند و در تاریخ ٢٣ همان ماه لباس نظامی به آنان داده شد و به سرپرستی افسران جمهوری آذربایجان روزانه هشت ساعت آموزش نظامی دیدند. در عین حال روزانه به مدت چهار ساعت توسط برخی از همرزمانشان که سواد داشتند، به آنان درس یادگیری زبان کوردی داده می‌شد.

پس از بدرفتاری جعفر باقروف با همرزمان بارزانی، تصمیم گرفته شد که کمپ نظامی در ٢٩ ماه اوت ١٩٤٨ از جمهوری آذربایجان به مجتمع چرچوک در نزدیکی «تاشکند» پایتخت جمهوری ازبکستان منتقل شود و در آنجا نیز به آموزش نظامی ادامه دادند.

در مارس ١٩٤٩ همراه با همرزمان به صورت دسته و گروه با قطار در میان روستاهای تعاونی اتحاد جماهیر شوروی تقسیم شدند و در مزارع کولخوزها (زمین‌هایی که مردم از دولت اجاره می‌کردند و سپس سهم دولت را می‌دادند) کار می‌کردند.

پس از تلاشی بسیار و فرستادن چندین نامه توسط ژنرال بارزانی برای استالین، سرانجام نامه‌ای به دست استالین می‌رسد که در آن بارزانی از گرفتاری‌های همرزمانش سخن می‌گوید و او نیز بلافاصله دستور تشکیل کمیته‌ای برای بررسی وضعیت همرزمان بارزانی را صادر می‌کند و در نهایت تصمیم کمیته این می‌شود که همه آنان در شهر وریفیسکی گرد هم آیند، از این رو ملکو زیرو حدو در ماه نوامبر ١٩٥١ به شهر وریفیسکی در شوروی می‌رود.

در سال ١٩٥٨ جمهوری عراق به ریاست جمهوری عبدالکریم قاسم تاسیس می‌شود، ملکو زیرو حدو در ١٦ ماه آوریل ١٩٥٩ همراه با همرزمانش با کشتی گروزیا از طریق بندر بصره در جنوب جمهوری عراق به کوردستان بازگشت.

سال ١٩٦١ به نیروی پیشمرگه انقلاب ایلول پیوست و پیشمرگه شد و در نبردهایش شرکت کرد.

منابع:

١- حامد گوهری، مدال بارزانی بالاترین جایزه تقدیر، جلد اول، (اربیل - چاپخانه حاجی هاشم - ٢٠١٥ز).

٢- حمید گردی، چکیده تاریخ‌نامه، چاپ اول، (اربیل- انتشارات و پخش آراس- چاپخانه وزارت آموزش و پرورش- ٢٠٠٤ز).

٣- شعبان علی شعبان، برخی اطلاعات سیاسی و تاریخی، چاپ سوم، (اربیل- چاپخانه روژهلات- ٢٠١٣ز).

٤- عمر فاروقی، سردار دانا زندگی و مبارزات مرحوم ملا مصطفی بارزانی، چاپ دوم، (اربیل- چاپخانه وزارت آموزش و پرورش- ٢٠٠٢ز).

٥- عبدالرحمن ملا حبیب ابوبکر، عشیره بارزان در میان ١٩٣١- ١٩٩١، چاپ اول، (اربیل- چاپخانه وزارت فرهنگ- ٢٠٠١ز).

٦- عبدالله غفور، فرهنگ جغرافیای اربیل، (اربیل- انتشارات آکادمی کوردی- چاپخانه حاجی هاشم- ٢٠١٥ز).

٧- کاروان محمد مجید، بارزانی‌ها از مهاباد تا شوروی، چاپ اول، (سلیمانیه- چاپخانه پهیوەند- ٢٠١١ز).

٨- در یادداشت‌های فرمانده شهید حه‌سو میرخان ژاژۆکی، ٦٢ روز با بارزانی، رفتن بارزانی‌ها به اتحاد جماهیر شوروی، چاپ اول، (اربیل- چاپخانه فرهنگ- ١٩٩٧ز).

٩- لیث عبدالمحسن جواد الزبیدی، ثوره ١٤ تموز ١٩٥٨ فی العراق، (بغداد- دار الرشید للنشر- ١٩٧٩م).

١٠- مسعود بارزانی، بارزانی و جنبش رهایی‌بخش کورد ١٩٣١- ١٩٥٨، (دهوک- چاپخانه خبات- ١٩٩٨ز).

١١- نجف‌قلی پسیان، از مهاباد خونین تا کرانه‌های ارس، ترجمه: شوکت شیخ یزدین، چاپ اول، (پیرمام - یوبیل طلایی حزب دموکراتیک کوردستان - ١٩٩٦ز).

١٢- آرشیو هیئت دانشنامه حزب دموکراتیک کوردستان.