زندگی‌نامه

محمود فقیه احمد مصطفی در سال ١٩٢٥ در روستای بابکه از توابع ناحیه شیروان مزن در شهرستان مرگه‌سور استان اربیل متولد شد. او متأهل بود و در سال ١٩٦٣ در جنگ سری آکره شهید شد.

کارنامه مبارزاتی

در سال ١٩٤٣ و پس از بازگشت ملا مصطفی بارزانی از سلیمانیه به منطقه بارزان و آغاز انقلاب دوم بارزان (١٩٤٣- ١٩٤٥)، او به صفوف لشکر انقلابی پیوست و در نبردهای تصرف پاسگاه‌های پلیس در منطقه بارزان شرکت کرد. در سال ١٩٤٥ و پس از شکست انقلاب، همراه با مبارزان و خانواده‌های بارزانی به روژهلات کردستان (ایران) آواره شد و پس از تأسیس جمهوری دموکراتیک کردستان در مهاباد در آغاز سال ١٩٤٦، در نیروی بارزان به پیشمرگه جمهوری تبدیل شد و پس از سقوط جمهوری دموکراتیک کردستان در ماه دسامبر سال ١٩٤٦، همراه با لشکر انقلابی بارزان به فرماندهی ژنرال مصطفی بارزانی پس از چندین نبرد و دلاوری در مقابل ارتش شاهنشاهی ایران، از طریق منطقه نازدارداغ در سه کُنج مرزی ایران-عراق-ترکیه به باشور کردستان بازگشت و در صفوف لشکر در منطقه ایل مزوری مستقر شد.

در ٢٢ مه ١٩٤٧ ژنرال مصطفی بارزانی را به سوی اتحاد شوروی همراهی کرد و در جنگ گلی کوتول (قطور) و جنگ پل ماکو شرکت کرد و پس از سختی و مشقت بسیار، در ١٨ ژوئن ١٩٤٧ از رودخانه ارس که در مرز بین ایران و اتحاد شوروی واقع است، به سوی شوروی عبور کرد.

پس از رسیدن به اتحاد شوروی، در ١٩ ژوئن ١٩٤٧ به همراه تمامی همراهانش در شهر «نخجوان» جمهوری آذربایجان به مدت چهل روز در مجتمعی سرباز که با سیم خاردار محصور شده بود، جای داده شدند و توسط گروهی از سربازان نگهبانی می‌شدند و از نظر خوراک، پوشاک و تردد، مانند اسیران جنگی با آن‌ها رفتار شد. سپس با تصمیم حکومت شوروی میان مناطق آق‌دام، لاچین، آیولاخ و کلبجر در جمهوری آذربایجان تقسیم شدند. در ١٠ دسامبر ١٩٤٧ به پادگانی در کنار دریای خزر در باکو، پایتخت جمهوری آذربایجان منتقل شدند و در تاریخ ٢٣ همان ماه لباس نظامی به آن‌ها داده شد و به سرپرستی افسران جمهوری آذربایجان روزانه هشت ساعت آموزش نظامی دیدند. در عین حال روزانه به مدت چهار ساعت توسط برخی از همراهانشان که باسواد بودند، درس‌هایی از آموزش زبان کردی به آن‌ها داده شد.

پس از بدرفتاری جعفر باقروف با همراهان بارزانی، تصمیم گرفته شد که پادگان نظامی در ٢٩ اوت ١٩٤٨ از جمهوری آذربایجان به مجتمع چرچوک در نزدیکی «تاشکند»، پایتخت جمهوری ازبکستان منتقل شود و در آنجا نیز به آموزش نظامی ادامه دادند.

    در مارس ١٩٤٩ به همراه همراهانش به صورت دسته‌ها و گروه‌ها با قطار میان دهکده‌های اشتراکی اتحاد شوروی تقسیم شدند و در مزارع کلخوزها (زمین‌هایی که مردم از دولت اجاره می‌کردند و بعد سهم دولت را می‌پرداختند) کار می‌کردند.

   پس از تلاش‌های بسیار و ارسال چندین نامه توسط ژنرال بارزانی به استالین، سرانجام نامه‌ای به دست استالین رسید که در آن بارزانی از رنج‌های همراهانش سخن می‌گفت و او نیز بی‌درنگ دستور تشکیل کمیته‌ای برای بررسی وضعیت همراهان بارزانی را صادر کرد و سرانجام تصمیم کمیته بر این شد که همگی در شهر وریفیسکی گردآوری شوند، به همین دلیل محمود فقیه در ماه نوامبر ١٩٥١ به شهر وریفیسکی در شوروی رفت.

   در سال ١٩٥٨ جمهوری عراق به ریاست عبدالکریم قاسم تأسیس شد، محمود فقیه در ١٦ آوریل ١٩٥٩ به همراه همراهانش با کشتی گروزیا از طریق بندر بصره در جنوب جمهوری عراق به کردستان بازگشت.

در سال ١٩٦١ به نیروی پیشمرگه انقلاب ایلول پیوست و پیشمرگه شد و در نبردها شرکت کرد.

منابع:

١- حامد گوهری، مدال بارزانی بالاترین جایزه قدردانی، جلد اول، (اربیل - چاپخانه حاجی هاشم - ٢٠١٥م).

٢- حمید گردی، چکیده تاریخ‌نامه، چاپ اول، (اربیل- مؤسسه چاپ و نشر آراس- چاپخانه وزارت آموزش و پرورش- ٢٠٠٤م).

٣- شعبان علی شعبان، برخی اطلاعات سیاسی و تاریخی، چاپ سوم، (اربیل- چاپخانه روژهلات- ٢٠١٣م).

٤- عمر فاروقی، سردار دانا زندگی و مبارزات مرحوم ملا مصطفی بارزانی، چاپ دوم، (اربیل- چاپخانه وزارت آموزش و پرورش- ٢٠٠٢م).

٥- عبدالرحمن ملا حبیب ابوبکر، عشیره بارزان بین سال‌های ١٩٣١- ١٩٩١، چاپ اول، (اربیل- چاپخانه وزارت فرهنگ- ٢٠٠١م).

٦- عبدالله غفور، فرهنگ جغرافیای اربیل، (اربیل- انتشارات آکادمی کردی- چاپخانه حاجی هاشم- ٢٠١٥م).

٧- کاروان محمد مجید، بارزانی‌ها از مهاباد تا شوروی، چاپ اول، (سلیمانیه- چاپخانه پهیوَند- ٢٠١١م).

٨- در یادداشت‌های فرمانده شهید حه‌سو میرخان ژاژوکی، ٦٢ روز همراه با بارزانی، رفتن بارزانی‌ها به اتحاد شوروی، چاپ اول، (اربیل- چاپخانه روشنبری- ١٩٩٧م).

٩- لیث عبدالمحسن جواد الزبیدی، ثوره ١٤ تموز ١٩٥٨ فی العراق، (بغداد- دار الرشید للنشر- ١٩٧٩م).

١٠- مسعود بارزانی، بارزانی و جنبش آزادی‌خواهی کرد ١٩٣١- ١٩٥٨، (دهوک- چاپخانه خبات- ١٩٩٨م).

١١- نجف‌قلی پسیان، از مهاباد خونین تا کرانه‌های ارس، مترجم: شوکت شیخ یزدین، چاپ اول، (پیرمام - جشن طلایی حزب دموکرات کردستان - ١٩٩٦م).

١٢- آرشیو هیئت دانشنامه حزب دموکرات کردستان.