زندگینامه

عزیز چلبی در سال ١٩١٧ در روستای گومه‌شین از توابع ناحیه آشتی در شهرستان کویه در استان اربیل متولد شده و در سال ١٩٨٣ در اربیل درگذشته است.

سوابق مبارزاتی

عزیز چلبی در ٢٣ مه ١٩٤٧ یاور ژنرال مصطفی بارزانی بوده و به سوی اتحاد جماهیر شوروی رفته و در نبرد گلی قطور و نبرد پل ماکو شرکت کرده و پس از سختی و تلاش بسیار، در ١٨ ژوئن ١٩٤٧ از رود ارس که در مرز ایران و اتحاد جماهیر شوروی قرار دارد، به سوی شوروی عبور کرده است.

پس از رسیدن به اتحاد جماهیر شوروی، در ١٩ ژوئن ١٩٤٧ به همراه تمام یارانش در شهر نخجوان در جمهوری آذربایجان به مدت چهل روز در یک مجتمع روباز که با سیم خاردار محصور شده بود، قرار داده شدند و توسط گروهی از سربازان نگهبانی می‌شدند و از نظر خوراک، پوشاک و تردد مانند اسرای جنگی با آن‌ها رفتار شده است. سپس با تصمیم دولت شوروی بر مناطق آغدام، لاچین، آیولاغ و کلبجر در جمهوری آذربایجان تقسیم شدند. در ١٠ دسامبر ١٩٤٧ به پادگانی در کنار دریای خزر در باکو، پایتخت جمهوری آذربایجان منتقل شدند و در تاریخ ٢٣ همان ماه به آن‌ها لباس نظامی داده شد و به سرپرستی افسران جمهوری آذربایجان روزانه هشت ساعت آموزش نظامی دیدند. در همان زمان روزانه به مدت چهار ساعت توسط برخی از یارانشان که سواد داشتند، به آن‌ها درس‌های یادگیری زبان کردی آموزش داده می‌شد.

پس از رفتار بد جعفر باقروف با یاران بارزانی، تصمیم گرفته می‌شود که کمپ نظامی در ٢٩ اوت ١٩٤٨ از جمهوری آذربایجان به مجتمع چرچوک در نزدیکی تاشکند پایتخت جمهوری ازبکستان منتقل شود و در آنجا نیز آموزش نظامی را ادامه می‌دهند. 

در مارس ١٩٤٩ به همراه یارانش به صورت دسته و گروه با قطار بر روی روستاهای اشتراکی اتحاد جماهیر شوروی توزیع شدند و در مزرعه‌های کولخوز (زمین‌هایی که مردم از دولت می‌گرفتند و بعداً سهم دولت را می‌دادند) کار می‌کردند. 

پس از تلاش‌های بسیار و ارسال نامه‌های متعدد توسط ژنرال بارزانی به استالین، سرانجام نامه‌ای به دست استالین می‌رسد که در آن بارزانی از سختی‌های یارانش سخن می‌گوید و او نیز بلافاصله دستور تشکیل کمیته‌ای برای تحقیق در مورد وضعیت یاران بارزانی را صادر می‌کند و سرانجام تصمیم کمیته بر این می‌شود که همه آن‌ها در شهر ورِویسکی جمع شوند، به همین دلیل نامبرده در ماه نوامبر ١٩٥١ به شهر ورِویسکی در شوروی می‌رود.

در سال ١٩٥٨ حکومت جمهوری در عراق به ریاست عبدالکریم قاسم تأسیس می‌شود، به همین دلیل نامبرده در ١٦ آوریل ١٩٥٩ به همراه یارانش با کشتی گروزیا از طریق بندر بصره در جنوب جمهوری عراق به کردستان بازگشته است.  

پس از شعله‌ور شدن انقلاب سپتامبر در سال ١٩٦١ در آن انقلاب شرکت کرده و در نبردها حضور داشته است.

منابع:

١. شعبان علی شعبان، برخی اطلاعات سیاسی و تاریخی، چاپ سوم، (اربیل - چاپخانه روژهلات - ٢٠١٣ز).

٢. از یادداشت فرمانده شهید حسو میرخان ژاژوکی، ٦٢ روز همراه با بارزانی، رفتن بارزانی‌ها به اتحاد جماهیر شوروی، چاپ اول (اربیل - چاپخانه روشنبیر - ١٩٩٧ز).

٣. لیث عبدالمحسن جواد الزبیدی، ثورة ١٤ تموز ١٩٥٨ فی العراق، (بغداد - دارالرشید للنشر - ١٩٧٩م).

٤. مسعود بارزانی، بارزانی و جنبش رهایی‌بخش کرد ١٩٣١ - ١٩٥٨، (دهوک - چاپخانه خبات - ١٩٩٨ز).

٥. نجف قلی پسیان، از مهاباد خونین تا کرانه‌های ارس، مترجم: شوکت شیخ یزدین، چاپ اول، (پیرمام - یوبیل طلایی حزب دموکرات کردستان - ١٩٩٦ز).

٦. آرشیو هیئت دانشنامه حزب دموکرات کردستان.