حسن ملا حسن در سال ١٩٣٠ در روستای ریزان از توابع ناحیه گورتو در شهرستان مرگه‌سور در استان اربیل به دنیا آمد. او در اتحاد جماهیر شوروی ازدواج کرد و همسرش حمیده نام داشت. آن‌ها دختری به نام روزا داشتند که در سال ١٩٥٦ به دنیا آمد. در ٣١ ژوئیه ١٩٨٣، در جریان عملیات انفال بارزانی‌ها توسط حکومت عراق در مجتمع قوشتپه، پسرش حکمت که متولد سال ١٩٥٩ بود، مفقودالاثر شد. حسن ملا حسن در سال ١٩٩١ در اربیل درگذشت.
کارنامه مبارزاتیدر ٢٣ مه ١٩٤٧، همراه ژنرال مصطفی بارزانی به سوی اتحاد جماهیر شوروی رفت و در ١٨ ژوئن ١٩٤٧ از رودخانه ارس که در مرز ایران و اتحاد جماهیر شوروی واقع است، به سمت شوروی عبور کرد.
پس از رسیدن به اتحاد جماهیر شوروی، در ١٩ ژوئن ١٩٤٧ به همراه تمام همراهانش در شهر نخجوان در جمهوری آذربایجان به مدت چهل روز در یک اردوگاه سرباز که با سیم خاردار محصور شده بود، نگهداری شدند و توسط گروهی از سربازان نگهبانی می‌شدند و از نظر غذا، پوشاک و تردد با آن‌ها همانند اسرای جنگی رفتار می‌شد. سپس بنا به تصمیم دولت شوروی، آن‌ها در مناطق آق‌دام، لاچین، آیولاغ و کلبجر در جمهوری آذربایجان تقسیم شدند. در ١٠ دسامبر ١٩٤٧ به یک پادگان در کنار دریای خزر در باکو، پایتخت جمهوری آذربایجان منتقل شدند و در ٢٣ همان ماه به آن‌ها لباس نظامی داده شد و تحت نظارت افسران جمهوری آذربایجان روزانه هشت ساعت آموزش نظامی می‌دیدند. در همان زمان روزانه به مدت چهار ساعت توسط برخی از همراهانشان که باسواد بودند، به آن‌ها درس‌های یادگیری زبان کردی داده می‌شد.
پس از رفتار بد جعفر باقروف با همراهان، تصمیم گرفته شد که کمپ نظامی در ٢٩ اوت ١٩٤٨ از جمهوری آذربایجان به مجتمع چرچوک در نزدیکی تاشکند، پایتخت جمهوری ازبکستان منتقل شود و در آنجا نیز به آموزش نظامی ادامه دادند.
در مارس ١٩٤٩ به همراه همراهانش به صورت دسته‌ها و گروه‌ها با قطار در روستاهای اشتراکی اتحاد جماهیر شوروی تقسیم شدند و در مزارع کولخوز (زمین‌هایی که مردم از دولت اجاره می‌کردند و بخشی از محصول را به دولت تحویل می‌دادند) کار می‌کردند.
پس از تلاش بسیار و ارسال چندین نامه توسط ژنرال بارزانی به استالین، سرانجام نامه‌ای به دست استالین رسید که در آن بارزانی از مشکلات همراهانش سخن گفته بود و او نیز بلافاصله دستور تشکیل کمیته‌ای برای تحقیق در مورد وضعیت همراهان بارزانی را صادر کرد و سرانجام تصمیم کمیته بر این شد که همگی آن‌ها در شهر وریویسکی گرد هم آیند، به همین دلیل وی در ماه نوامبر ١٩٥١ به شهر وریویسکی در شوروی رفت.
پس از انقلاب ١٤ ژوئیه ١٩٥٨ در عراق و بازگشت ژنرال مصطفی بارزانی، در ٢٥ فوریه ١٩٥٩ و طبق هر دو ماده سوم و هفتم و بند (الف) ماده دهم و اعمال ماده (١١) با تکیه بر قانون اصلاح‌شده شماره ١٩ سال ١٩٥٩، خود و همراهانش مشمول عفو عمومی شدند.
در سال ١٩٥٨ جمهوری عراق به ریاست جمهوری عبدالکریم قاسم تأسیس شد. وی در ١٦ آوریل ١٩٥٩ به همراه همراهانش با کشتی گروزیا از طریق بندر بصره در جنوب جمهوری عراق به کردستان بازگشت. وی در انقلاب سپتامبر مشارکت داشته است.
منابع:-
آرشیو مرکز دایره‌المعارف حزب دموکرات کردستان.
- حمید گردی، چکیده تاریخ‌نامه، چاپ اول، (اربیل - انتشارات آراس - چاپخانه وزارت آموزش و پرورش - ٢٠٠٤م).