حسن احمد ناز، در سال ١٩٠٠ در روستای شیتنی وابسته به ناحیه مزنی در شهرستان مرگسور از استان اربیل به دنیا آمد. پیش از رفتن به اتحاد جماهیر شوروی ازدواج کرده بود و همسرش مریم عوب نام داشت که پسری به نام صدیق داشتند که در سال ١٩٤٢ متولد شده بود. پس از آنکه به اتحاد جماهیر شوروی می‌رود، در سال ١٩٥٨ با خدیجه که اهل جزیره کریمه اوکراین بود، ازدواج کرد. خانواده‌اش به همراه پسرش که عبدالله نام داشت، در سال ١٩٦٧ به اتحاد جماهیر شوروی بازگشتند و در جمهوری ازبکستان ساکن شدند. وی در سال ١٩٧٢ در مرگسور درگذشت.
کارنامه مبارزاتیدر ١١ اکتبر ١٩٤٥ و پس از شکست انقلاب دوم بارزان، همراه با مصطفی بارزانی و یارانش به شرق کردستان عبور کردند. پس از تأسیس جمهوری دموکراتیک کردستان در مهاباد، در ٣١ مارس ١٩٤٦ در چارچوب نیروی بارزان به دفاع از جمهوری پرداخت و در نبردهای جبهه سقز شرکت کرد.
پس از سقوط جمهوری کردستان در مهاباد و بازگشت بارزانی از شرق کردستان به جنوب کردستان، وی از زمره پیشمرگه‌هایی بود که در ١٩ آوریل ١٩٤٧ از طریق (خوارکورک و دشت برازگر) از خاک کردستان ترکیه به منطقه شیروان و مزوری بازگشتند.
پس از بازگشتشان، ژنرال مصطفی بارزانی در ٦ مه ١٩٤٧ در روستای ارگوش جلسه‌ای با یارانش تشکیل داد و آنان را در ماندن یا رفتن به سمت اتحاد جماهیر شوروی آزاد گذاشت. در آنجا تمامی یاران تصمیم به ادامه دادن و رفتن به سوی اتحاد جماهیر شوروی گرفتند. در ٢٣ مه ١٩٤٧، ژنرال مصطفی بارزانی را به سوی اتحاد جماهیر شوروی همراهی کرد و در نبرد گردنه قتور و نبرد پل ماکو شرکت کرد و پس از سختی و خستگی فراوان، در ١٨ ژوئن ١٩٤٧ از رودخانه ارس که در مرز بین ایران و اتحاد جماهیر شوروی قرار دارد، به سوی شوروی عبور کردند.
پس از رسیدن به اتحاد جماهیر شوروی، در ١٩ ژوئن ١٩٤٧ به همراه تمام یارانش در شهر نخجوان در جمهوری آذربایجان به مدت چهل روز در یک اردوگاه روباز که با سیم خاردار محصور شده بود، جای داده شدند و توسط گروهی از سربازان نگهبانی می‌شدند و از نظر خوراک، پوشاک و تردد، با آنان همانند اسیران جنگی رفتار شد. سپس بر اساس تصمیم دولت شوروی، بر روی مناطق آغدام، لاچین، آیولاغ و کلبجر در جمهوری آذربایجان تقسیم شدند. در ١٠ دسامبر ١٩٤٧ به پادگانی در کنار دریای خزر در باکو، پایتخت جمهوری آذربایجان منتقل شدند و در ٢٣ همان ماه به آنان لباس نظامی داده شد و تحت نظارت افسران جمهوری آذربایجان، روزانه هشت ساعت آموزش نظامی به آنان داده می‌شد. در همان حال، روزانه به مدت چهار ساعت توسط برخی از یارانشان که باسواد بودند، به آنان آموزش زبان کردی داده می‌شد.
پس از بدرفتاری جعفر باقروف با یاران، تصمیم گرفته شد اردوگاه نظامی در ٢٩ اوت ١٩٤٨ از جمهوری آذربایجان به مجموعه چرچوک در نزدیکی تاشکند، پایتخت جمهوری ازبکستان منتقل شود و در آنجا نیز به آموزش نظامی ادامه دادند.
در مارس ١٩٤٩ به همراه یارانش به صورت گروهی و دسته‌ای با قطار در میان روستاهای اشتراکی اتحاد جماهیر شوروی توزیع شدند و در مزارع کلخوز (زمین‌هایی که مردم از دولت اجاره می‌کردند و سپس سهم دولت را می‌پرداختند) کار می‌کردند.
پس از تلاش بسیار و ارسال چندین نامه توسط ژنرال بارزانی برای استالین، سرانجام نامه‌ای به دست استالین می‌رسد که در آن بارزانی از دردهای یارانش سخن می‌گوید و او نیز بلافاصله تصمیم به تشکیل کمیته‌ای برای بررسی وضعیت یاران بارزانی می‌گیرد و سرانجام تصمیم کمیته بر این می‌شود که همگی آنان در شهر وریویسکی گردآوری شوند، بنابراین نامبرده در نوامبر ١٩٥١ به شهر وریویسکی در شوروی رفت.
پس از انقلاب ١٤ ژوئیه ١٩٥٨ در عراق و بازگشت ژنرال مصطفی بارزانی، در ٢٥ فوریه ١٩٥٩ و بر اساس هر دو ماده سوم و هفتم و بند (الف) از ماده دهم و کاربست ماده (١١) با تکیه بر قانون اصلاح‌شده شماره ١٩ سال ١٩٥٩، خود و یارانش مشمول عفو عمومی شدند.
سال ١٩٥٨ جمهوری عراق به ریاست عبدالکریم قاسم تأسیس شد، نامبرده در ١٦ آوریل ١٩٥٩ به همراه یارانش با کشتی گروزیا از طریق بندر بصره در جنوب جمهوری عراق به کردستان بازگشت. مدتی در شقلاوه ساکن شد، سال ١٩٦٤ در انقلاب ایلول شرکت کرد و سروان بود و در نبردها شرکت داشت.
منابع:-
آرشیو هیئت دائره‌المعارف حزب دموکرات کردستان
- حمید گردی، چکیده تاریخ‌نامه، چاپ اول، (اربیل - انتشارات آراس - چاپخانه وزارت آموزش و پرورش - ٢٠٠٤م).
- سفر یوسف میرخان، خانواده و پسر یکی از یاران بارزانی نامی پس از ٤٧ سال دوری و زندگی آوارگی به کردستان بازمی‌گردد، روزنامه خبات، ارگان حزب دموکرات کردستان، شماره ٣٢٧١، اربیل، ٨ سپتامبر ٢٠٠٩م.
- شعبان علی شعبان، برخی اطلاعات سیاسی و تاریخی، چاپ سوم، (اربیل - چاپخانه روژهلات - ٢٠١٣م).
- شوکت شیخ یزدین، یوبیل طلایی پیشمرگه، (پیرمام - چاپخانه خبات - ١٩٩٦م).
- صالح یوسف صوفی، گاه‌شماری کردستان و جهان، چاپ اول، جلد دوم، (دهوک - چاپخانه استانداری دهوک - ٢٠١٣م).
- عبدالرحمن ملا حبیب ابوبکر، عشیره بارزان بین سال‌های ١٩٣١- ١٩٩١، چاپ اول، (اربیل - چاپخانه وزارت فرهنگ - ٢٠٠١م).
- عبدالله غفور، فرهنگ جغرافیایی اربیل، (اربیل - انتشارات فرهنگستان کردی - چاپخانه حاجی هاشم - ٢٠١٥م).
- کاروان محمد مجید، بارزانی‌ها از مهاباد تا شوروی، چاپ اول، (سلیمانیه - چاپخانه پەیوەند - ٢٠١١م).
- لیث عبدالمحسن جواد الزبیدی، انقلاب ١٤ ژوئیه ١٩٥٨ در عراق، (بغداد - دارالرشید للنشر - ١٩٧٩م).
- مسعود بارزانی، بارزانی و جنبش آزادی‌خواهی کرد ١٩٣١- ١٩٥٨، (دهوک - چاپخانه خبات - ١٩٩٨م).