حدو محمد، در سال ١٩٢٠ در روستای بله از توابع ناحیه بارزان در شهرستان مێرگەسور در استان اربیل متولد شده است، پیش از رفتن به اتحاد جماهیر شوروی متأهل بوده و همسرش کنیر صالح نام داشته و دختری به نام پری داشتند که در سال ١٩٤٧ به دنیا آمده است. پس از رفتن به اتحاد جماهیر شوروی در آنجا زندگی مشترک خود را با تمر دراکونوف بارفیرلنا آغاز کرده، یک دختر و یک پسر به نامهای تانیا و محمد داشتهاند که اولی در سال ١٩٥٤ و دومی در سال ١٩٥٦ متولد شدهاند، در ٣١ ژوئیه ١٩٨٣ در عملیات انفال بارزانیها توسط دولت عراق در مجتمع قوشتپه به همراه سه پسرش به نامهای محمد (١٩٥٦- ١٩٨٣)، عمر (١٩٦٨- ١٩٨٣) و احمد (١٩٧١- ١٩٨٣) ناپدید شدند.
کارنامه مبارزاتیدر ٢٣ مه ١٩٤٧ همراهی ژنرال مصطفی بارزانی را به سوی اتحاد جماهیر شوروی انجام داده و در جنگ گل قطور و جنگ پل ماکو شرکت کرده و پس از سختی و مرارت بسیار، در ١٨ ژوئن ١٩٤٧ از رودخانه ارس که در مرز میان ایران و اتحاد جماهیر شوروی واقع است، به سوی شوروی عبور کرده است.
پس از رسیدن به اتحاد جماهیر شوروی، در ١٩ ژوئن ١٩٤٧ به همراه همه همراهانش در شهر نخجوان جمهوری آذربایجان به مدت چهل روز در مجتمعی سرباز که با سیم خاردار محصور شده بود، جای داده شدند و توسط گروهی از سربازان نگهبانی میشدند و از نظر خوراک و پوشاک و تردد مانند اسیران جنگی با آنها رفتار شده است. سپس بنا بر تصمیم دولت شوروی بر مناطق اغدام و لاچین و ایولاخ و کلبجر در جمهوری آذربایجان تقسیم شدند. در ١٠ دسامبر ١٩٤٧ به پادگانی در کنار دریای خزر در باکو پایتخت جمهوری آذربایجان منتقل شدند و در ٢٣ همان ماه لباس نظامی به آنها داده شد و به سرپرستی افسران جمهوری آذربایجان روزانه هشت ساعت آموزش نظامی دیدند. در همان زمان روزانه به مدت چهار ساعت توسط برخی از همراهانشان که باسواد بودند، به آنها درس یادگیری زبان کردی داده میشد.
پس از رفتار بد جعفر باقروف با همراهان، تصمیم گرفته میشود که کمپ نظامی در ٢٩ اوت ١٩٤٨ از جمهوری آذربایجان به مجتمع چرچوک در نزدیکی تاشکند پایتخت جمهوری ازبکستان منتقل شود و در آنجا نیز به آموزش نظامی ادامه میدهند.
در مارس ١٩٤٩ به همراه همراهانش به صورت گروه و دسته با قطار بر روستاهای تعاونی اتحاد جماهیر شوروی تقسیم شدند و در مزارع کلخوز (زمینهایی که مردم از دولت اجاره میکردند و سپس سهم دولت را میپرداختند) کار میکردند.
پس از تلاشی بسیار و فرستادن چندین نامه توسط ژنرال بارزانی برای استالین، سرانجام نامهای به دست استالین میرسد که در آن بارزانی از دردسرهای همراهان خود سخن میگوید و او نیز بیدرنگ دستور تشکیل کمیتهای برای بررسی وضعیت همراهان بارزانی را صادر میکند و سرانجام تصمیم کمیته بر این میشود که همه آنها در شهر وریویسکی گردآوری شوند، بنابراین نامبرده در نوامبر ١٩٥١ به شهر وریویسکی در شوروی میرود.
پس از انقلاب ١٤ ژوئیه ١٩٥٨ در عراق و بازگشت ژنرال مصطفی بارزانی، در ٢٥ فوریه ١٩٥٩ و بر اساس هر دو ماده سوم و هفتم و بند (الف) ماده دهم و کاربست ماده (١١) با تکیه بر قانون اصلاح شده شماره ١٩ سال ١٩٥٩، او و همراهانش مشمول عفو عمومی شدند.
سال ١٩٥٨ جمهوری عراق به ریاست عبدالکریم قاسم تأسیس میشود، نامبرده در ١٦ آوریل ١٩٥٩ به همراه همراهانش با کشتی گروزیا از راه بندر بصره در جنوب جمهوری عراق به کردستان بازگشته است. سال ١٩٦١ در انقلاب ایلول شرکت کرده و سرلق بوده است.
منابع:-
آرشیو هیئت دانشنامه حزب دموکرات کردستان
- حمید گردی، چکیده تاریخنامه، چاپ اول، (اربیل - انتشارات و پخش آراس - چاپخانه وزارت آموزش و پرورش - ٢٠٠٤م).
- ریکار مزوری، زنان روس و جابجایی و انفال و نسلکشی، چاپ اول، (اربیل – چاپخانه مناره - ٢٠١٠م).
- ریکار مزوری، سرگذشت تراژدیهای بارزانیها، چاپ اول، (اربیل - چاپخانه حاجی هاشم - 2٢٠١٣م).
- شعبان علی شعبان، برخی اطلاعات سیاسی و تاریخی، چاپ سوم، (اربیل - چاپخانه روژهلات - ٢٠١٣م).
- صالح یوسف صوفی، گاهشماری کردستان و جهان، چاپ اول، جلد دوم، (دهوک - چاپخانه استانداری دهوک - ٢٠١٣م).
- عبدالرحمن ملا حبیب ابوبکر، عشیره بارزان در میان ١٩٣١- ١٩٩١، چاپ اول، (اربیل - چاپخانه وزارت فرهنگ – ٢٠٠١م).
- عبدالله غفور، فرهنگ جغرافیای اربیل، (اربیل - چاپخانه حاجی هاشم - ٢٠١٥م).
- عمر حمزه صالح، نسلکشی و جنایتهای رژیم بعث علیه بارزانیها ١٩٧٥- ١٩٩١ از زبان شاهدان و اسناد، چاپ اول، (اربیل - چاپخانه روژهلات - ٢٠١٧م).
- کاروان محمد مجید، بارزانیها از مهاباد تا شوروی، چاپ اول، (سلیمانیه - چاپخانه پهیوند - ٢٠١١م).
- مسعود بارزانی، بارزانی و جنبش رهاییبخش کرد ١٩٣١- ١٩٥٨، (دهوک - چاپخانه خبات - ١٩٩٨م).
- نجف قلی پسیان، از مهاباد خونین تا کرانههای ارس، ترجمه شوکت شیخ یزدین، چاپ اول، (پیرمام - یوبیل طلایی حزب دموکرات کردستان - ١٩٩٦م)
- ا.د.ا، فایل شماره HB-72، حزب دموکرات کردستان، قرارگاه بارزانی، کمیته عالی منطقه بارزان، فرم حدو محمد احمد پریا، پیرمام، ١ نوامبر ٢٠١٨م.


