سیاستمدار اسماعیل عارف عبدالغفور حاجی علی، معروف به سمکو - سربست، سال ١٩٤٧ و پس از شکست جمهوری دموکراتیک کردستان تحت فرماندهی ژنرال مصطفی بارزانی (١٩٠٣-١٩٧٩) در مقابله با ارتش کشور ایران مشارکت داشته، سال ١٩٥٩ نماینده کنگره چهارم حزب دموکرات کردستان - عراق در شهر بغداد بوده، سال ١٩٦٠ و در کنگره پنجم حزب دموکرات کردستان نامزد رهبر مصطفی بارزانی برای عضویت در کمیته مرکزی حزب دموکرات کردستان بوده، سال ١٩٦٤ و در کنگره ششم به عنوان عضو کمیته مرکزی انتخاب شده و در اولین نشست کمیته مرکزی نیز به عضویت دفتر سیاسی حزب دموکرات کردستان درآمده، در سالهای (١٩٦٤-١٩٦٥) دبیر رهبر مصطفی بارزانی بوده است.
زندگینامهاسماعیل عارف عبدالغفور حاجی علی از نظر نسب از نوادگان باباطاهر عریان شاعر است و سال ١٩٢٤ در سلیمانیه متولد شده، سال ١٩٣٠ در شهر سلیمانیه شروع به تحصیلات دینی کرده و سال ١٩٤١ دوره متوسطه و دوره حسابداری را به پایان رسانده، سال ١٩٤١ به صفوف ارتش پادشاهی عراق پیوسته و سال ١٩٤٦ با درجه گروهبان ارتش عراق را ترک کرده و به جمهوری دموکراتیک کردستان پیوسته، در ١٦ فوریه ١٩٩٩ در بیمارستان آزادی شهر دهوک درگذشته است. مسلط به زبانهای کردی، انگلیسی، عربی و فارسی بوده است.
کارنامه مبارزاتیاسماعیل عارف عبدالغفور حاجی علی، سال ١٩٤٧ پس از شکست جمهوری دموکراتیک کردستان تحت فرماندهی ژنرال مصطفی بارزانی (١٩٠٣-١٩٧٩) در مقابله با ارتش کشور ایران مشارکت داشته و همان سال پس از شکست جمهوری کردستان به کردستان جنوبی بازگشته و به اتهام مشارکت در جمهوری کردستان زندانی شده و شکنجه گشته و حکم مرگ برای وی صادر کردهاند، سال ١٩٥٨ پس از فروپاشی رژیم پادشاهی عراق به دست افسران آزاد از زندان آزاد شده و به حزب دموکرات متحد کردستان پیوسته و سال ١٩٥٩ نماینده کنگره چهارم حزب دموکرات کردستان - عراق در شهر بغداد بوده و یک سال بعد عضو هیئت مؤسس مرحله علنی حزب دموکرات کردستان - عراق بوده است.
سال ١٩٦٠ و در کنگره پنجم حزب دموکرات کردستان که در شهر بغداد برگزار شده نامزد رهبر مصطفی بارزانی (١٩٠٣-١٩٧٩) برای عضویت در کمیته مرکزی حزب دموکرات کردستان بوده، سال ١٩٦١ به صفوف نیروی پیشمرگه انقلاب ایلول پیوسته و سال ١٩٦٣ مدیر مدرسه آموزش کادرها در روستای ماوت وابسته به محدوده استان سلیمانیه بوده است.
سال ١٩٦٤ پس از نشست گسترده ماوت تلاش برای ایجاد شاخه سوم داشته و بعداً شاخه رهبر را ترجیح داده و به رهبر ژنرال مصطفی بارزانی پیوسته است. همان سال و در کنگره ششم به عنوان عضو کمیته مرکزی انتخاب شده و در اولین نشست کمیته مرکزی نیز به عضویت دفتر سیاسی حزب دموکرات کردستان درآمده و به عنوان عضو شورای رهبری انقلاب در کردستان عراق تعیین شده، در سالهای (١٩٦٤-١٩٦٥) دبیر رهبر مصطفی بارزانی بوده است. نماینده کنگرههای هفتم ١٩٦٦ و کنگره هشتم ١٩٧٠ حزب بوده است.
سال ١٩٧٤ و پس از تیرگی روابط میان حزب دموکرات کردستان و حزب بعث عربی سوسیالیست برای بار دوم به صفوف نیروی پیشمرگه انقلاب ایلول پیوسته و سالهای (١٩٧٥-١٩٧٦) پس از شکست انقلاب ایلول به عنوان پناهنده در ایران زندگی کرده و سال ١٩٧٦ پس از بازگشت به کردستان جنوبی ابتدا به جنوب عراق و سپس به شهر بغداد تبعید شده و سال ١٩٨٢ توسط مقامات حکومت عراق اجازه بازگشت به شهر سلیمانیه به وی داده شده است.
سال ١٩٩١ در قیام کردستان جنوبی علیه رژیم صدام حسین (١٩٣٧-٢٠٠٦) مشارکت داشته است. در ١٦ فوریه ١٩٩٩ در بیمارستان آزادی شهر دهوک درگذشته است.
از آثار او:
- خاطرات - دستنویس.
- نمایشنامه دختر کرد - ١٩٩١.
- گل آزادی - ١٩٩١.
- دیوان سربست - ٢٠١٧.
- رحیل أحد مناضلي ثورة ایلول اسماعیل عارف في ذمة الخلود، جریده خهبات، لسان حال الحزب الدیمقراطي الكوردستاني، العدد ٩١٢، أربیل، الجمعه، ١٩ شباط ١٩٩٩م.
- حبیب محمد كریم، تاریخ الحزب الدیمقرطي الكوردستاني - العراق (في محطات رئیسیة) ١٩٤٦ - ١٩٩٣، (دهوك - مطبعه خهبات - ١٩٩٨م).
- حسن لطیف الزبیدي، موسوعه الأحزاب العراقیه، (بیروت - مؤسسه العارف للمطبوعات - ٢٠٠٧م).
- شكیب عقراوي، سنوات المحنه في كوردستان أهم الحوادث السیاسیه والعسكریه في كوردستان والعراق من ١٩٥٨ الی ١٩٨٠، الطبعه الثانیه، (أربیل - مطبعه مناره - ٢٠٠٧م).
- شهعبان عهلی شهعبان، ههندێك زانیاری سیاسی و مێژوویی، چاپی سێیهم، (ههولێر - چاپخانهی ڕۆژههڵات - ٢٠١٣ز).
- علي سنجاري، القضیه الكوردیه وحزب البعث العربي الاشتراكي في العراق، الجزء الثالث، (دهوك - مطبعه خاني - ٢٠١٢م).
- علي سنجاري، صفحات من نبع ذاكرتي في الحزب الدیمقراطي الكوردستاني، (دهوك - مطبعه خاني - ٢٠١٥م.
- محهمهد مهلا قادر، خهباتنامه كورته مێژووی پارتی و كولتووری بارزانی نهمر، چاپی دووهم، (ههولێر - دهزگای چاپ و بڵاوكردنهوهی ئاراس - ٢٠٠٧ز).
- مسعود البارزاني، البارزاني والحركه التحرریه الكردیه، المجلد الثالث، (أربیل - مطبعه وزاره التربیة - ٢٠٠٢م).
- نوسینگهی برایهتی، كهسایهتی نیشتمانپهروهر و پێشمهرگهی شۆڕشی ئهیلول، ئیسماعیل عارف كۆچی دوایی كرد، ڕۆژنامهی برایهتی، ئۆرگانی پارتی دیموكراتی كوردستان - یهكگرتوو، ژماره ٢٧٨٠، ههولێر، پێنجشهمه، ١٨ی شوباتی١٩٩٩ز.


