زندگی‌نامه

احمد مصطفی شوان، در ١ ژوئیه ١٩١٩ در روستای کانی‌لنجی از توابع بخش مێرگه‌سور در استان اربیل به دنیا آمد. به دلیل دورافتاده بودن نتوانست به مدرسه برود و در همان‌جا ازدواج کرد. در سال ١٩٣٢ آواره کشور ترکیه شد، از سال ١٩٤٥ تا ١٩٤٧ آواره شرق کردستان بود، در سال ١٩٧٥ پس از شکست انقلاب ایلول آواره کشور ایران شد و در آنجا اقامت گزید و پس از راپرین در سال ١٩٩١ به کردستان بازگشت. او علاوه بر زبان مادری، به سه زبان عربی، فارسی و انگلیسی تسلط داشت.

کارنامه مبارزاتی

احمد مصطفی شوان در سال ١٩٤٣ در انقلاب دوم بارزان شرکت کرد و در سال ١٩٤٥ در حماسه میدان موریک نقش فعالی در ضربه زدن به ارتش عراق داشت. در سال ١٩٤٥ پس از انقلاب دوم بارزان همراه با شیخ احمد بارزانی و ملا مصطفی بارزانی به شرق کردستان رفت و پس از تأسیس جمهوری کردستان در مهاباد، او نیز به عنوان فرمانده و پیشمرگه در آن مشارکت کرد.

در سال ١٩٦١ در انقلاب ایلول شرکت کرد و در نیروی لکدر، چندین درجه نظامی در انقلاب ایلول دریافت کرد، از جمله درجه سرگردی و فرماندهی گردان در نیروی بالک و مسئولیت اداری و نظامی در قرارگاه بارزانی.

در سال ١٩٧٦ در ابتدای شعله‌ور شدن انقلاب گولان شرکت کرد، درجه فرمانده نیروی ٣٠ را در قوای بارزان دریافت کرد، همچنین کارگزار شاخه ٢ جناح راست حزب دموکرات کردستان و مسئول نیروی پیشمرگه سازمان باران بود. پس از راپرین سال ١٩٩١ به کردستان بازگشت و در راپرین شرکت کرد. پس از تشکیل سپاه نیروی پیشمرگه، درجه فرمانده تیپ یگان ٤٧ را دریافت کرد. در همان سال به دستور رئیس مسعود بارزانی به عنوان مسئول کمیته اجتماعی شیروان ٢ منصوب شد.

در چندین جنگ شرکت کرد، از جمله در سال ١٩٤٥ جنگ میدان موریک و گورتو، جنگ کوه قلندر و بادلیان، همچنین همراه با نیروی بارزان در دوران جمهوری کردستان در جنگ‌های سقز، نقده، قلعه‌کوئیک، نلوس، اشنویه و مرگور علیه نیروهای ارتش ایران شرکت کرد.

 در انقلاب ایلول در چندین جنگ علیه ارتش عراق از جمله لومانا، زاویته، سری زێڕێ، سری آکره، سیدکان، بالکایه‌تی، هیران، نازنین، گومسپان، سپیلک، ریزان، مێرگه‌سور، کوران، سارکێ، چه‌ما دوده‌مه‌را و گردنه عمرآقا در دیانا شرکت کرد. 

در دوران پیشمرگایه‌تی چندین بار مجروح شد، در ٢٦ سپتامبر ١٩٤٥ در کوه قلندر چشم راست خود را از دست داد، در ١٥ مارس ١٩٤٧ در جنگ نلوس، در ١٧ سپتامبر ١٩٦٣ در جنگ چه‌می دوده‌مه‌را، در سال ١٩٦٦ در جنگ گردنه عمرآقا.

در سال ١٩٤٧ پس از بازگشت نیروی بارزان از شرق کردستان، توسط حکومت پادشاهی عراق همراه با هر یک از مصطفی خوشناو، محمد محمود قدسی و خیرالله عبدالکریم، عزت عبدالعزیز در زندان‌های بغداد و موصل زندانی شد، حکم اعدام برای او صادر شد اما بعداً مجازاتشان به بیست سال زندان تغییر یافت.

در شب ٢٤ به ٢٥ مه ٢٠١٠ در بیمارستان جمهوری در اربیل پایتخت درگذشت.

منبع: 

آرشیو هیئت دانشنامه حزب دموکرات کردستان.