بین سومین و چهارمین کنگره اتحادیه دانشجویان کردستان (KSU)، که بازه زمانی سه ساله‌ای را در بر می‌گرفت، فضای سیاسی عراق و همچنین پویایی‌های داخلی حزب دستخوش تغییرات چشمگیری شد. این تحولات تأثیر مستقیم و قابل توجهی بر اتحادیه دانشجویان کردستان داشت.
در تاریخ 8 فوریه 1963، بعثی‌ها در یک کودتای نظامی قدرت را به دست گرفتند. این کودتا مرحله جدیدی را در انقلاب سپتامبر رقم زد که نزدیک به دو سال بود در جریان بود. در ابتدا تلاش‌هایی برای مذاکره جهت برقراری آتش‌بس بین دولت و رهبری انقلابی صورت گرفت. در این زمان، اعضای اتحادیه دانشجویان کردستان نقش حیاتی در نیروهای انقلابی ایفا می‌کردند و دوشادوش پیشمرگه‌ها به نبرد می‌پرداختند. با این حال، پس از شکست این مذاکرات، حزب بعث در ژوئن 1963 حمله گسترده‌ای را علیه نیروهای پیشمرگه آغاز کرد..
مهم‌ترین تأثیر بر حزب و انقلاب در طول این دوره، چرخش برخی از اعضای دفتر سیاسی حزب به سمت حزب بعث و توافق آن‌ها با ایران بود. این همسویی مجدد منجر به کناره‌گیری نهایی آن‌ها از انقلاب شد..
در تاریخ 18 نوامبر 1963، حزب بعث توسط ارتش سرنگون شد و عبدالسلام عارف قدرت را به دست گرفت. این تحول راه را برای مذاکرات مجدد میان دولت و رهبری انقلابی باز کرد. جناحی از دفتر سیاسی که به جدایی‌طلبی می‌اندیشید، دوباره با رهبری انقلابی وارد تعامل شد و تلاش‌های مشترک آن‌ها در مذاکرات دولتی به توافقنامه صلح 25 مورخ 10 فوریه 1964 ختم شد. این انشعاب درون‌حزبی تأثیر عمیقی بر انقلاب و کار تشکیلاتی حزب داشت و آثار آن به طور کامل در چهارمین کنگره اتحادیه دانشجویان کردستان منعکس شد..
برگزاری کنگره
در پی آتش‌بس و توافقنامه صلح فوریه 10، 1964، اتحادیه دانشجویان کردستان تصمیم گرفت چهارمین کنگره خود را برای سازماندهی مجدد ساختار داخلی، تقویت صفوف و ارزیابی تغییرات و تحولات اخیر برگزار کند. این کنگره از تاریخ 14 تا 18 فوریه 1964 در روستای چوخماخ واقع در استان سلیمانیه برگزار شد. چوخماخ در آن زمان یکی از مناطق آزادشده تحت کنترل انقلابیون بود..3کنگره کار خود را با شعار «پیروزی برای انقلاب ما و خودمختاری برای کردستان در چارچوب یک عراق دموکراتیک» آغاز کرد. نکته قابل توجه این بود که اعضای اتحادیه دانشجویان از بادینان به کنگره دعوت نشدند، با وجود اینکه بسیاری از آن‌ها در مناطق آزادشده حضور داشتند و فعالانه با نیروهای انقلابی همکاری می‌کردند. این حذف به طور گسترده به عنوان یک اقدام استراتژیک توسط گروه دفتر سیاسی برای تثبیت کنترل خود بر سازمان از طریق کنار زدن اعضای بادینانی تلقی شد.
طی جلسه چهار روزه، کنگره رهبری جدیدی را برای سازمان انتخاب کرد که عمدتاً از اهالی سلیمانیه بودند. فواد ملا محمود به عنوان رئیس و نوشیروان مصطفی به عنوان دبیر انتخاب شدند. دفتر دبیرخانه به شرح زیر تشکیل شد::
1- عمر توفیق - سرپرست استان سلیمانیه
2- فواد ابراهیم - سرپرست بغداد و حومه آن
3- رفیق (صلاح) - سرپرست استان اربیل 5.
کنگره چندین تصمیم کلیدی اتخاذ کرد:1. تشکیل ائتلافی متشکل از اتحادیه دانشجویان کردستان، اتحادیه جوانان دموکرات کردستان، اتحادیه زنان کردستان و اتحادیه معلمان کردستان.
2. ممنوعیت فعالیت سایر سازمان‌های توده‌ای دانشجویی به استثنای اتحادیه دانشجویان کردستان.
3. تقویت حمایت از انقلاب 6.
رهبری انتخاب‌شده در کنگره نتوانست انتظارات را برآورده کند و ظرف شش ماه، سازمان تصمیم گرفت دومین کنفرانس خود را برگزار کند 7.
منبع:1. آرشیو دانشنامه پارتی دموکرات کردستان.