نژاد احمد عزیز آغا، در سال ١٩٢٤ در شهر سلیمانیه متولد شد، از خانواده مرخوزی همدانی است که از کردهای کردستان شرقی بوده و از نزدیکی شهر همدان به شهر سلیمانیه مهاجرت کردهاند. در سال ١٩٤٨ به قصد تحصیل در دانشگاه آمریکایی راهی لبنان شد، در سال ١٩٤٩ راهی شهر پاریس شد و سپس در سال ١٩٥٠ به قصد تحصیل راهی شهر پراگ شد، در سال ١٩٥٢ از مدرسه حزبی در کشور چکسلواکی (سابق) فارغالتحصیل شد، در سال ١٩٥٢ به شهر سلیمانیه بازگشت، در سال ١٩٦٠ مدرک کارشناسی کشاورزی را از دانشگاه لاهور در پاکستان دریافت کرد، در سال ١٩٦٢ کارشناسی ارشد کشاورزی را از دانشگاه دهلی در کشور هند دریافت کرد، در سال ١٩٩١ پس از قیام مردمی جنوب کردستان به کردستان بازگشت. به زبانهای کردی، عربی، روسی، چکی و انگلیسی مسلط بود.
کارنامه مبارزاتیدر سال ١٩٤٥ به صفوف حزب رزگاری کرد پیوست، در سال ١٩٤٦ به صفوف حزب کمونیست عراق پیوست، در سال ١٩٤٧ مسئول کمیته منطقه کرکوک حزب کمونیست عراق بود، در سال ١٩٤٨ در حزب تحرر عراق فعالیت داشت. در سال ١٩٥٢ مسئول کمیته سلیمانیه اتحادیه جوانان دموکرات عراق بود، در سال ١٩٥٢ عضو کمیته صلحطلبان شهر سلیمانیه بود، در سال ١٩٥٣ در نوشتن پیام صلحطلبان کرد برای کنگره وین شرکت کرد، در سال ١٩٥٥ عضو رهبری گروه مارکسی سلیمانیه بود.
در سال ١٩٥٦ همراه با گروه خود از اعضای حزب کمونیست عراق به صفوف حزب دموکرات کردستان پیوست، در سال ١٩٥٦ عضو کمیته مرکزی حزب دموکرات متحد کردستان (اتحاد دوم) شد، در سال ١٩٥٧ عضو کمیته مرکزی حزب دموکرات متحد کردستان (اتحاد سوم) شد، در تابستان سال ١٩٥٩ سرپرستی جلسه گسترده اتحادیه زنان کردستان را در خانه قاضی ذکیه اسماعیل حقی به منظور آمادگی برای دریافت مجوز رسمی از وزارت کشور عراق بر عهده داشت.
در تاریخ ٢٨ ژوئن ١٩٥٩ به نمایندگی از حزب دموکرات کردستان ـ متحد در جبهه اتحادیه میهنی، تلگرافی در حمایت از زعیم رکن عبدالکریم قاسم (١٩١٤ـ ١٩٦٣) نخستوزیر عراق ارسال کرد، در تاریخ ٣٠ ژوئن ١٩٥٩ در کنفرانس دوم بغداد شرکت نکرد و توسط نمایندگان کنفرانس از عضویت حزب تعلیق شد، در سال ١٩٥٩ در کنگره چهارم حزب دموکرات کردستان ـ عراق به دلیل چپروی از صفوف حزب اخراج شد.
در تاریخ ٤ ژوئن ١٩٩٢ در دوره اول به عضویت مجلس ملی کردستان از لیست اتحادیه میهنی کردستان درآمد، در تاریخ ٦ ژوئیه ١٩٩٢ به عنوان نایبرئیس مجلس ملی کردستان منصوب شد. در تاریخ ٤ سپتامبر ١٩٩٦ در شهرک شقلاوه در جلسه فوقالعاده مجلس ملی کردستان برای تمدید دوره این مجلس حضور داشت، در اواخر سال ١٩٩٦ به دلیل بیماری برای درمان به بریتانیا رفت، در تاریخ ١ نوامبر ١٩٩٧ به دلیل بیماری قلبی در شهر لندن درگذشت، در تاریخ ٤ نوامبر ١٩٩٧ مراسم ترحیم وی در مسجد رشاد مفتی شهر اربیل با حضور نماینده رئیس مسعود بارزانی برگزار شد.
١- کنیر عبدالله، مشارکت سیاسی زنان در جنوب کردستان، (سلیمانیه ـ ٢٠١٦ز).
٢- آرام کریم، من مام جلال را میشناسم، بخش اول، (بدون مکان ـ ٢٠٠٠ز).
٣- کریس کوچرا، جنبش ملی کرد، ترجمه ابراهیم یونسی، چاپ دوم، (تهران ـ موسسه انتشارات نگاه ـ ١٣٧٧ه.ش).
٤- مهدی محمد قادر، پیشامدهای سیاسی کردستان عراق ١٩٤٥ـ ١٩٥٨، (سلیمانیه ـ مرکز مطالعات استراتژیک کردستان ـ ٢٠٠٥ز).
٥- شوکت خزنه دار، سفر و محطات الحزب الشیوعي العراقي ... رؤیة من الداخل، (بیروت ـ دار الکنوز الأدبیة ـ ٢٠٠٥م)..
٦- جمال بابان، سلیمانیه شهر درخشان من، جلد سوم، چاپ دوم، (اربیل ـ انتشارات آراس ـ چاپخانه آراس ـ ٢٠١٢ز).
٧- سلیمان مصطفی حسن، کرد و اولین تجربه، (اربیل ـ چاپخانه کارو ـ ٢٠١٧ز).
٨- جمال بابان، أعلام الکرد، الجزء الثاني، (اربیل ـ دار آراس للطباعة والنشر ـ ٢٠١٢م).
٩- حبیب محمد کریم، تأریخ الحزب الدیمقراطي الکردستاني ـ العراق (في محطات رئیسیة) ١٩٤٦ـ ١٩٩٣، (دهوک ـ مطبعة خهبات ـ ١٩٩٨م).
١٠- احمد شریف لک، بررسی رویدادهای تاریخی، جلد دوم، (اربیل ـ چاپخانه روژهلات ـ ٢٠١٩ز).
١١- درخشان شیخ جلال حفیدزاد، خلاصهای از جنبش آزادیخواهی زنان کردستان و برخی از خاطراتم، (سلیمانیه ـ چاپخانه شوان ـ ٢٠١٠ز).
١٢- الشرطة العامة، شعبة مدیریة التحقیقات الجنائیة، موسوعة سریة خاصة بالحزب الشیوعي العراقي السري، الجزء الخامس، (بغداد ـ مطبعة الحکومة ـ ١٩٤٩م).
١٣- طارق جامباز و نعمت عبدالله پیرداود، نمایندگان دوره اول پارلمان کردستان ـ عراق ١٩٩٢ـ ٢٠٠٥، (اربیل ـ مجلس ملی کردستان ـ چاپخانه شهاب ـ ٢٠٠٨ز).
١٤- فواد صدیق، گردباد سیاست، (اربیل ـ وزارت فرهنگ ـ مدیریت کل چاپ و نشر ـ چاپخانه فرهنگ ـ ٢٠٠٦ز).
١٥- مهدی محمد قادر، نقش کرد در جنبش صلحطلبان در عراق ١٩٥١ـ ١٩٦٣، (اربیل ـ خانه مکریان برای چاپ و نشر ـ چاپخانه مکریانی ـ ٢٠١٥ز).
١٦- نایب عبدالله، خاطرات ٢١ سال مبارزه، چاپ دوم، (سلیمانیه ـ چاپخانه نوروز ـ ١٩٩٧ز).


