پس از آنکه جمهوری کردستان دچار شکست شد، نیروهای بارزانی به رهبری ملا مصطفی بارزانی تصمیم گرفتند بار دیگر به وطن خود بازگردند، در حین بازگشت، آن‌ها با تعدادی نبرد و درگیری با نیروهای ارتش ایران و عشایر کرد و ترک هوادار حکومت مواجه شدند و در نتیجه این نبردها و دفاع‌ها، تعدادی از بارزانی‌ها شهید و مجروح شدند، از سوی دیگر آن‌ها توانستند خسارات سنگینی به نیروهای ایرانی وارد کنند، پس از صدور فرمان جنگ علیه بارزانی‌ها، ارتش ایران در ١٥ مارس ١٩٤٧، با استفاده از نیروی پیاده «قرپاپاخ» و سربازان نیروی کرمانشاه، موفق شد ارتفاعات قلعه خان تاوس را بدون جنگ اشغال کند، این اشغال به ارتش ایران اجازه داد تا از اهمیت این موقعیت استفاده کند، و در ساعت ١١ صبح، با کمک نیروی توپخانه، منطقه «وزنه» نیز توسط ارتش ایران اشغال شد. در آن زمان، تعدادی از نیروهای بارزانی که در دربند شیطان‌آباد(١) بودند، به آن مکان رسیدند و از ارتفاعات وزنه به سمت قلعه خان تاوس حرکت کردند و در آنجا به نیروهای ایرانی و ترک‌های عشیره «قره‌پاپاخ» حمله کردند و آن‌ها را شکست دادند و توانستند تعدادی از آن‌ها را کشته و زخمی کنند، که از میان آن‌ها فرماندهی در نیروهای ایرانی به نام تیموری بود، اما با وجود تمام شجاعتی که نیروهای بارزانی در آن نبرد نشان دادند، و به دلیل رسیدن نیروی کمکی متشکل از شاخه سوم هنگ «کبیری» به رهبری ستوان یکم ناصری‌پور به «وزنه» و قلعه خان تاوس برای ارائه پشتیبانی به سربازان ایرانی، و همچنین به دلیل گلوله‌باران توپخانه‌ای که ارتش ایران علیه نیروهای بارزانی انجام داد، این افراد مسلح برای حفظ جان خود به ارتفاعات «پیرناسر» و روستای «دربند» عقب‌نشینی کردند، علاوه بر آن، قلعه «چواربت»(٢) به دست عشایری افتاد که به نیروهای دولتی کمک می‌کردند.

در ادامه آن نبرد که در چندین منطقه ادامه داشت، بخشی از نیروهای ایرانی به رهبری سرهنگ انصاری به روستای «قلاتان» حمله کردند، در این نبرد، نیروهای ایرانی منطقه را گلوله‌باران کردند و در نتیجه این گلوله‌باران، «سلطان آقا» برادر «حمد آقای میرگسوری» به شهادت رسید. با اشغال این منطقه، تهدید بزرگی برای شهر اشنویه و روستاهای دشت اشنویه که بارزانی‌ها در آن حضور داشتند، ایجاد شد.

منابع:

١- حسین‌علی رزم‌آرا، فرهنگ جغرافیایی ایران(آبادیها) استان ٣ و ٤ آذربایجان، انتشارات دایره جغرافیایی ستاد ارتش، تهران، ١٣٣٠.

٢- عباس غزالی میرخان، له‌ مه‌هاباده‌وه‌ تا گاده‌ر، اربیل، چاپ دوم، (چاپخانه مناره- ٢٠٠٧).

٣- سپهبد محمد کاظمی، سرهنگ ٢ ستاد منوچهر البرز، تاریخ پنجاه ساله نیروی زمینی شاهنشاهی ایران، تهران، ٢٥٣٥.

٤- زرار سلیمان بیگ درگه‌له‌ای، بیره‌وه‌رییه‌كانم له‌ ساڵانی (١٩٤٣-١٩٧٧)، (چاپخانه ره‌هه‌ند- سلیمانیه- ٢٠٠٢).

 

(١) شیطان‌آباد :ceytan-abad روستایی است در دهستان «میرده» تابع بخش مرزی در شهرستان رضائیه، در ٤٦ کیلومتری جنوب شرق رضائیه - ٥/٢ کیلومتری غرب راه رضائیه - مهاباد، در دامنه کوه واقع شده و ساکنان آن ترک‌زبان هستند.

(٢) چواربت: cahar-bot روستایی است در دهستان «میرده» مرزی تابع بخش اشنویه در شهرستان رضائیه، در ٥/١٦ کیلومتری جنوب شرق اشنویه - ٥/٨ کیلومتری جنوب راه اشنویه - نقده، منطقه‌ای کوهستانی با آب‌وهوای سرد و ساکنان آن کرد هستند.