در تاریخ 8 فوریه 1963، بعثی‌ها و ملی‌گرایان عرب از طریق یک کودتای نظامی قدرت را در عراق به دست گرفتند. در ابتدا، هیچ اشاره‌ای به خودمختاری کردها یا به رسمیت شناختن ملت کرد در دستور کار سیاسی رژیم جدید وجود نداشت. این فقدان حقوق کردها نگرانی‌هایی را ایجاد کرد و سیگنالی از آینده‌ای خطرناک برای کردها بود. مشخص شد که این کودتا نه با هدف دموکراتیزه کردن عراق، بلکه با هدف انتقام و سرکوب انجام شده است.
با وجود این، رهبری انقلابی کرد یک تلگراف تبریک برای رهبران کودتا فرستاد و آمادگی خود را برای گفتگو ابراز کرد. برای مدت کوتاهی پس از کودتا، اقدامات نظامی علیه کردها به مدت سه ماه متوقف شد و مذاکرات آغاز گردید. با این حال، بعثی‌ها هیچ قصد صادقانه‌ای برای حل مسئله کرد نداشتند. در نتیجه، مذاکرات به‌سرعت شکست خورد و رژیم بعثی عملیات نظامی خود را علیه جمعیت کرد از سر گرفت.
در تاریخ 2 مه 1963، ارتش دستور کلی برای اعمال محاصره اقتصادی علیه کردستان صادر کرد و اندکی بعد، در تاریخ 1 ژوئن 1963، درگیری‌ها از سر گرفته شد. یکی از نبردهایی که می‌خواهیم در اینجا به آن بپردازیم، حمله به روستای باوخوشین در نزدیکی دربندیخان بود. پس از اینکه نیروهای پیشمرگه کاراداق خبردار شدند که ارتش عراق حمله‌ای را برای اشغال روستا آغاز کرده است، بلافاصله آماده‌سازی برای مقابله با ارتش را آغاز کردند.
در تاریخ 4 اوت 1963، در ساعت 8 صبح، ارتش عراق تهاجمی را از دربندیخان آغاز کرد که هدف آن به کنترل درآوردن روستاهای باوخوشین و گلان بود. با این حال، نیروهای پیشمرگه از قبل برای حمله آماده شده بودند و مصمم بودند که از پیشروی ارتش عراق جلوگیری کنند.
با آغاز تهاجم زمینی، نبرد شدیدی میان پیشمرگان و نیروهای عراقی درگرفت. پس از دو ساعت مبارزه شدید، ارتش عراق متحمل شکستی بزرگ شد و مجبور به عقبنشینی به پایگاه نظامی دربندیخان گردید.
اگرچه این نبرد منجر به تلفات سنگین برای نیروهای عراقی شد و آسیبهای قابل توجهی به تجهیزات و پرسنل آن‌ها وارد کرد، نیروهای پیشمرگه تنها دو مجروح دادند.
منابع:١- هوشنگ صالح نجار، انقلاب سپتامبر در روزنامه‌ها و نشریات عراقی ١٩٦١ – ١٩٧٦، انتشارات دانشفر، اربیل – ٢٠٢٣.
٢- هاوکار کریم حمه شریف، انقلاب سپتامبر، انتشارات دانشگاه صلاح‌الدین، چاپ اول، اربیل، ٢٠١٢.
٣- مسعود بارزانی، بارزانی و جنبش رهایی‌بخش کرد، جلد سوم، بخش اول، انقلاب سپتامبر ١٩٦١-١٩٧٥، انتشارات وزارت فرهنگ، چاپ اول، اربیل، ٢٠٠٤.
٤- خوشوی علی کانی‌لنجی، خاطرات عزیز قادر حمه سورچی، انتشارات دانشفر، چاپ اول، اربیل - ٢٠٢٣.