طاهر عزو خالند، در روستای پیره سال از توابع بخش کورتو در شهرستان میرگسور در استان اربیل متولد شد و در سال ١٩٦٧ به شهادت رسید.
صفحات مبارزهدر تاریخ طاهر عزو خالند در ٢٣ مه ١٩٤٧ ژنرال مصطفی بارزانی را به اتحاد جماهیر شوروی همراهی کرد و در نبردهای قطور و پل ماکو شرکت نمود. پس از تحمل سختی‌ها و خستگی‌های فراوان، در ١٨ ژوئن ١٩٤٧ از رودخانه ارس که در مرز ایران و اتحاد شوروی قرار دارد، عبور کرد.
پس از رسیدن به اتحاد شوروی، در ١٩ ژوئن ١٩٤٧، او و تمام همراهانش در شهر نخجوان در جمهوری آذربایجان به مدت چهل روز در یک اردوگاه روباز محصور با سیم خاردار تحت نظارت سربازان بازداشت شدند و از نظر غذا، پوشاک و رفت‌وآمد مانند اسیران جنگی با آن‌ها رفتار شد. سپس با تصمیم دولت شوروی در مناطق آق‌دام، لاچین، یولاخ و کلبجر در جمهوری آذربایجان توزیع شدند. در ١٠ دسامبر ١٩٤٧ آن‌ها به پادگانی در ساحل دریای خزر در باکو، پایتخت جمهوری آذربایجان منتقل شدند و در ٢٣ همان ماه لباس نظامی دریافت کردند. آن‌ها روزانه هشت ساعت تحت نظارت افسران جمهوری آذربایجان آموزش نظامی می‌دیدند و در عین حال روزانه چهار ساعت کلاس آموزش زبان کردی توسط برخی از هم‌رزمان باسوادشان برای آن‌ها برگزار می‌شد.
پس از بدرفتاری جعفر باقروف با همراهان بارزانی، بارزانی تصمیم گرفت تجمع نظامی خود را در ٢٩ اوت ١٩٤٨ از آذربایجان به اردوگاه چرچیک در نزدیکی تاشکند، پایتخت ازبکستان منتقل کند و در آنجا به آموزش نظامی خود ادامه دادند.
در مارس ١٩٤٩، او و همراهانش در قالب گروه‌هایی با قطار در روستاهای اشتراکی اتحاد شوروی توزیع شدند و در مزارع کلخوز (زمینی که مردم از دولت اجاره می‌کردند و سپس سهمی از آن را به دولت پرداخت می‌کردند) مشغول به کار شدند.
پس از تلاش‌های فراوان و ارسال چندین نامه از سوی ژنرال بارزانی به استالین، سرانجام استالین نامه‌ای دریافت کرد که در آن بارزانی از رنج‌های همراهانش سخن گفته بود. وی بلافاصله دستور تشکیل کمیته‌ای برای بررسی وضعیت همراهان بارزانی را صادر کرد. تصمیم نهایی کمیته این بود که آن‌ها در شهر فریفشکی جمع شوند؛ از این رو در نوامبر ١٩٥١ عازم شهر فریفشکی در شوروی شد.
پس از انقلاب ١٤ ژوئیه ١٩٥٨ و بازگشت ژنرال مصطفی بارزانی در ٢٥ فوریه ١٩٥٩، او و همراهانش بر اساس مواد (٣) و (٧) و بند (الف) ماده (١٠) و با استناد به ماده (١١) به موجب قانون شماره (١٩) اصلاحی سال ١٩٥٩ مشمول عفو عمومی شدند.
جمهوری عراق در سال ١٩٥٨ به رهبری عبدالکریم قاسم تاسیس شد. او همراه با هم‌رزمانش در ١٦ آوریل ١٩٥٩ با کشتی کروزیا از طریق بندر بصره در جنوب جمهوری عراق به کردستان بازگشت. وی در انقلاب ایلول شرکت کرد و در سال ١٩٦٧ به شهادت رسید.
منابع:-
حمید گردی، خلاصه تاریخ‌نامه، چاپ اول، (اربیل - موسسه چاپ و نشر آراس - چاپخانه وزارت آموزش و پرورش - ٢٠٠٤ م).
-
شعبان علی شعبان، برخی اطلاعات سیاسی و تاریخی، چاپ سوم، (اربیل - چاپخانه روژهلات - ٢٠١٣ م).
-
عبدالله غفور، فرهنگ جغرافیای اربیل، (اربیل - انتشارات آکادمی کردی - چاپخانه حاجی هاشم - ٢٠١٥ م).
-
کاروان محمد مجید، بارزانی‌ها از مهاباد تا شوروی، چاپ اول، (سلیمانی - چاپخانه پیوند - ٢٠١١ م).
-
در خاطرات فرمانده شهید حسو میرخان ژاژوکی، ٦٢ روز با بارزانی؛ رفتن بارزانی‌ها به اتحاد شوروی، چاپ اول (اربیل - چاپخانه روشنبیری - ١٩٩٧ م).
-
لیث عبدالمحسن جواد الزبیدی، انقلاب ١٤ ژوئیه ١٩٥٨ در عراق، (بغداد - دارالرشید للنشر - ١٩٧٩ م).
-
مسعود بارزانی، بارزانی و جنبش آزادی‌خواهانه کرد ١٩٣١-١٩٥٨، (دهوک - چاپخانه خبات - ١٩٩٨ م).
-
آرشیو نهاد دایرةالمعارف حزب دموکرات کردستان.