زندگی‌نامه‌

سید ملا علی معروف به ملا سعید در شهر مریوان در کردستان شرقی متولد شده است، در سال ١٩٨١ در جمهوری اسلامی ایران درگذشته است.

مبارزه‌نامه‌

 در ٢٣ ماه مه ١٩٤٧ ژنرال مصطفی بارزانی را به سمت اتحاد جماهیر شوروی همراهی کرده و در جنگ دره قطور و جنگ پل ماکو شرکت کرده است و پس از سختی و خستگی زیاد، در ١٨ ماه ژوئن ١٩٤٧ در رود ارس که در مرز بین ایران و اتحاد جماهیر شوروی واقع است، به سمت شوروی عبور کرده است.

پس از رسیدن به اتحاد جماهیر شوروی، در ١٩ ماه ژوئن ١٩٤٧ به همراه تمامی همراهانش در شهر نخجوان در جمهوری آذربایجان به مدت چهل روز در یک مجتمع روباز که با سیم خاردار محصور شده بود، قرار داده شدند و توسط گروهی از سربازان نگهبانی می‌شدند و از نظر غذا، پوشاک و رفت و آمد مانند اسرای جنگی با آنان رفتار شده است. سپس با تصمیم حکومت شوروی میان مناطق آغدام، لاچین، آیولاغ و کلبجر در جمهوری آذربایجان تقسیم شدند. در ١٠ ماه دسامبر ١٩٤٧ به اردوگاهی در کنار دریای خزر در باکو پایتخت جمهوری آذربایجان منتقل شدند و در ٢٣ همان ماه به آن‌ها لباس نظامی داده شد و با سرپرستی افسران جمهوری آذربایجان روزانه هشت ساعت تمرین نظامی انجام می‌دادند. در همان زمان روزانه به مدت چهار ساعت توسط برخی از همراهانشان که سواد داشتند، به آن‌ها درس‌های یادگیری زبان کردی آموزش داده می‌شد.

پس از رفتار بد جعفر باقروف با همراهان، تصمیم گرفته شد که اردوگاه نظامی در ٢٩ ماه اوت ١٩٤٨ از جمهوری آذربایجان به مجتمع چرچوک در نزدیکی تاشکند پایتخت جمهوری ازبکستان منتقل شود و در آنجا به تمرینات نظامی ادامه دادند.

در ماه مارس ١٩٤٩ به همراه همراهانش به صورت گروه و دسته با قطار در میان روستاهای تعاونی اتحاد جماهیر شوروی تقسیم شدند و در مزارع کولخوزها (زمین‌هایی که مردم از دولت اجاره می‌کردند و سپس سهم دولت را می‌دادند) کار می‌کردند.

پس از تلاش‌های بسیار و ارسال نامه‌های متعدد توسط ژنرال بارزانی به استالین، سرانجام نامه‌ای به دست استالین می‌رسد که در آن بارزانی مشکلات همراهان خود را شرح می‌دهد و او نیز بلافاصله دستور تشکیل کمیته‌ای برای بررسی وضعیت همراهان بارزانی را صادر می‌کند و سرانجام تصمیم کمیته بر این می‌شود که همه آن‌ها در شهر وریفیسکی جمع شوند، بنابراین نامبرده در ماه نوامبر ١٩٥١ به شهر وریفیسکی در شوروی می‌رود.

پس از انقلاب ١٤ ژوئیه ١٩٥٨ در عراق و بازگشت ژنرال مصطفی بارزانی، در ٢٥ ماه فوریه ١٩٥٩ و طبق هر دو ماده سوم و هفتم و بند (الف) از ماده دهم و کاربست ماده (١١) با استناد به قانون اصلاح‌شده شماره ١٩ در سال ١٩٥٩، خود و همراهانش مشمول عفو عمومی شدند.

در سال ١٩٥٨ جمهوری عراق به ریاست عبدالکریم قاسم تأسیس شد، نامبرده در ١٦ ماه آوریل ١٩٥٩ به همراه همراهانش با کشتی گروزیا از طریق بندر بصره در جنوب جمهوری عراق به کردستان بازگشتند.

منابع:
  1. آرشیو هیئت دانشنامه حزب دموکرات کردستان.

  2. حمید گردی، پوخته‌ی میژونامه (گزیده تاریخ‌نامه)، چاپ اول، (اربیل - انتشارات آراس - چاپخانه وزارت آموزش و پرورش - 2004م)، صص 60، 95، 133.
  3. شعبان علی شعبان، هه‌ندیک زانیاری سیاسی و میژوویی (برخی اطلاعات سیاسی و تاریخی)، چاپ سوم، (اربیل - چاپخانه روژهلات - 2013م)، ص 41.
  4. شوکت شیخ یزدین، یوبیلی زیرینی پیشمه‌رگه (یوبیل طلایی پیشمرگه)، (پیرمام - چاپخانه خبات - 1996م)، ص 36.
  5. صالح یوسف صوفی، کرونولوژیا کردستانی و جیهانی (گاه‌شمار کردستان و جهان)، چاپ اول، جلد دوم، (دهوک - چاپخانه استانداری دهوک - 2013م)، صص 607، 856.
  6. عمر فاروقی، سردار دانا زندگی و مبارزات مرحوم ملا مصطفی بارزانی، چاپ دوم، (اربیل - چاپخانه وزارت آموزش و پرورش - 2002م)، ص 39.
  7. عبدالرحمن ملا حبیب ابوبکر، عه‌شیره‌تی بارزان له نیوان (عشیره بارزان در میان) 1931 - 1991، چاپ اول، (اربیل - چاپخانه وزارت فرهنگ - 2001م)، صص 121، 126-127.
  8. کاروان محمد مجید، بارزانییه‌کان له مه‌هاباده‌وه بو سۆڤێت (بارزانی‌ها از مهاباد تا شوروی)، چاپ اول، (سلیمانیه - چاپخانه په‌یوه‌ند - 2011م)، صص 84، 94-96.
  9. مجله هه‌تاو، شماره 154، سال ششم، اربیل، چاپخانه کردستان، جمعه، 15 آوریل 1959، صص 2، 4.
  10. در یادداشت فرمانده شهید حه‌سۆ میرخان ژاژۆکی، 62 روز همراه بارزانی، رفتن بارزانی‌ها به اتحاد جماهیر شوروی، چاپ اول (اربیل - چاپخانه روشنبری - 1997م)، صص 118، 126.
  11. لیث عبدالمحسن جواد الزبیدي، ثورة 14 تموز 1958 في العراق (انقلاب ۱۴ ژوئیه در عراق)، (بغداد - دارالرشید للنشر - 1979م)، ص 288.
  12. مسعود بارزانی، بارزانی و بزوتنه‌وه‌ی رزگاریخوازی کورد (بارزانی و جنبش رهایی‌بخش کرد) 1931 - 1958، (دهوک - چاپخانه خبات - 1998م)، صص 194-197، 200-201، 205، 461.
  13. نجف قولی پسیان، له‌ مهابادی خویناو‌ییه‌وه‌ هه‌تا لیواره‌کانی ئاراس (از مهاباد خونین تا کرانه‌های ارس)، ترجمه شوکت شیخ یزدین، چاپ اول، (پیرمام - یوبیل طلایی حزب دموکرات کردستان - 1996م)، ص 267.