زندگی‌نامه

احمد حدو قورتاس مشهور به (ملا احمد- کورد)، در سال ١٩٢٤ میلادی در روستای لیره‌بیر وابسته به ناحیه گوره‌تو در شهرستان مێرگه‌سور در استان اربیل به دنیا آمده است، در تاریخ ٢١ ژوئن ١٩٣٢ آواره جمهوری ترکیه شده است، سال ١٩٥٩ در اتحاد شوروی مدرک انستیتو در رشته کشاورزی در شهر تامبوف در استان مسکو را گرفته است، سال ١٩٧٥ پس از شکست انقلاب ایلول به عنوان پناهنده به پادشاهی ایران می‌رود، در زمان بمباران شیمیایی منطقه بادینان احمد حدو قورتاس بار دیگر به عنوان پناهنده به کشور ایران می‌رود و سپس سال ١٩٩١ به کردستان بازگشته است، سال ٢٠٢٢ درگذشته است، تسلط به زبان‌های کردی، فارسی، ترکی و روسی داشته است.

کارنامه مبارزاتی

 سال ١٩٤٣ به صفوف انقلاب دوم بارزان پیوسته است، در تصرف پاسگاه‌های پلیس در تاریخ ٢ اکتبر ١٩٤٣ شانه‌در، شیروان مزن، در ١٢ اکتبر ١٩٤٣ خیره‌زوک و در تاریخ ٦ نوامبر ١٩٤٣ گوره‌تو شرکت کرده است، در ١٩ اوت ١٩٤٥ به دستور دادگاه عرفی نظامی عراق تمامی اموال منقول و غیرمنقول وی مصادره شده است. در ٥ سپتامبر ١٩٤٥ در تصرف پایگاه پلیس میدان موریک شرکت کرده است، در ١١ اکتبر ١٩٤٥ پس از شکست انقلاب دوم بارزان به شرق کردستان می‌رود، در ٣١ مارس ١٩٤٦ در نیروی بارزان وابسته به ارتش جمهوری دموکراتیک کردستان در مهاباد خدمت پیشمرگایتی کرده است، در ٢٩ آوریل ١٩٤٦ در جنگ‌های قاراوا و میرده‌ای در منطقه سقز (شرق کردستان) شرکت کرده است، سال ١٩٤٧ پس از شکست جمهوری دموکراتیک کردستان در جنگ‌های منطقه قلاتیان و ترگه‌ور (شرق کردستان) شرکت کرده است، پس از شکست جمهوری دموکراتیک کردستان در تاریخ ٣ مارس ١٩٤٧ در جنگ نلوس (شرق کردستان) شرکت کرده است.

همچنین از آن پیشمرگه‌هایی بوده است که در ١٩ آوریل ١٩٤٧ از طریق خواکورک و دشت برازگر از خاک کردستان ترکیه به منطقه شیروان و مزوری بازگشته است..

پس از بازگشتشان، ژنرال مصطفی بارزانی در ٦ مه ١٩٤٧ در روستای ارگوش جلسه‌ای با همراهانش برگزار می‌کند و آن‌ها را در ماندن یا رفتن به سوی اتحاد شوروی مختار می‌گذارد، در آنجا تمامی همراهان تصمیم به ادامه دادن و رفتن به سوی اتحاد شوروی می‌گیرند، در ٢٢ مه ١٩٤٧ ژنرال مصطفی بارزانی را به سوی اتحاد شوروی همراهی کرده است و در جنگ گلی کوتول (قطور) و جنگ پل ماکو شرکت کرده و در جنگ دشت ماکو با گلوله برنو زخمی شده است.

در ٢٢ مه ١٩٤٧ و پس از جلسه گسترده روستای دری و تصمیم رفتن به اتحاد شوروی با نیرو می‌رود، در تاریخ ٩ ژوئن ١٩٤٧ تا ١١ ژوئن ١٩٤٧ در جنگ‌های گلی قطور و پل ماکو (شرق کردستان) شرکت کرده و در جنگ دشت ماکو با گلوله برنو زخمی شده است، پس از سختی و خستگی زیاد، در ١٨ ژوئن ١٩٤٧ در رودخانه ارس که در مرز بین ایران و اتحاد شوروی واقع است، به سوی شوروی عبور کرده است.

پس از رسیدن به اتحاد شوروی، در ١٩ ژوئن ١٩٤٧ به همراه تمامی همراهانش در شهر نخجوان جمهوری آذربایجان به مدت چهل روز در مجتمعی سرباز که با سیم خاردار محصور شده بود، قرار داده شدند و توسط گروهی از سربازان نگهبانی می‌شدند و از لحاظ خوراک و پوشاک و رفت و آمد همانند اسیر جنگی با آن‌ها رفتار شده است. سپس با تصمیم دولت شوروی بر مناطق آغدام و لاچین و ایولاخ و کلبجر در جمهوری آذربایجان تقسیم شدند. در ١٠ دسامبر ١٩٤٧ به پادگانی در کنار دریای خزر در باکو پایتخت جمهوری آذربایجان منتقل شده‌اند و در تاریخ ٢٣ همان ماه لباس نظامی به آن‌ها داده شده و تحت سرپرستی افسران جمهوری آذربایجان روزانه هشت ساعت آموزش نظامی دیده‌اند. در همان حال روزانه به مدت چهار ساعت توسط برخی از همراهانشان که سواد داشتند، درس یادگیری زبان کردی به آن‌ها داده شده است..

پس از رفتار بد جعفر باقروف با همراهان، تصمیم گرفته می‌شود پادگان نظامی در ٢٩ اوت ١٩٤٨ از جمهوری آذربایجان به مجتمع چرچوک در نزدیکی تاشکند پایتخت جمهوری ازبکستان منتقل شود و در آنجا نیز به آموزش نظامی ادامه می‌دهند. 

در مارس ١٩٤٩ به همراه همراهانش به صورت دسته و گروه با قطار بر روی روستاهای تعاونی اتحاد شوروی تقسیم شدند و در مزارع کلخوزها (زمین‌هایی که مردم از دولت اجاره می‌کردند و سپس سهم دولت را می‌دادند) کار می‌کردند..

پس از تلاش زیاد و فرستادن چندین نامه توسط ژنرال بارزانی برای استالین، سرانجام نامه‌ای به دست استالین می‌رسد که در آن بارزانی از دردهای همراهان خود می‌گوید و او نیز بلافاصله دستور تشکیل هیئتی را برای تحقیق در وضعیت همراهان بارزانی می‌دهد و سرانجام تصمیم هیئت این می‌شود که همگی در شهر وریویسکی جمع شوند، بنابراین احمد حدو قورتاس در ماه نوامبر ١٩٥١ به شهر وریویسکی در شوروی می‌رود..

 

 

در سال ١٩٥٨ جمهوری عراق به ریاست جمهوری عبدالکریم قاسم تأسیس می‌شود، احمد حدو قورتاس در ١٦ آوریل ١٩٥٩ به همراه همراهانش با کشتی گروزیا از طریق بندر بصره در جنوب جمهوری عراق به کردستان بازگشته است.

سال ١٩٦٣ در انقلاب ایلول شرکت کرده است، در سال‌های ١٩٦٢-١٩٧٠ به همراه حسو میرخان دوله‌مری در منطقه بادینان مانده است، در جنگ‌های مریبا، سری آکره، پیرس، شوش و شرمنا، دینارته و قروانی شرکت کرده است، در جنگ شرمنا به دلیل ترکش توپ زخمی شده است. سال ١٩٨٤ در انقلاب گولان شرکت کرده و سرپل در نیروی بارزان به سرپرستی دکتر سعید احمد نادر بوده است، در جنگ بادلیان شرکت کرده و سپس با نیرویی ویژه به منطقه بارزان بازگشته و در روستاهای بری نزار، آلکا، ایروان، ساکا و در جنگ‌های منطقه مێرگه‌سور شرکت کرده است، سال ١٩٨٨ در حماسه خواکورک شرکت کرده است.

 در تاریخ ١١ دسامبر ٢٠١٠ در سیزدهمین کنگره حزب دموکرات کردستان، به دلیل مبارزه و مقاومت در انقلاب دوم بارزان، جمهوری دموکراتیک کردستان، حرکت به سوی اتحاد جماهیر شوروی، انقلاب ایلول و انقلاب گولان، توسط مسعود بارزانی نشان بارزانی به وی اهدا شد.

منابع:

١- حامد گوهری، مدال بارزانی بالاترین نشان افتخار، جلد اول، (اربیل- چاپخانه حاجی هاشم- ٢٠١٥ش)، صص ٤٣٢-٤٣٣.

٢- حکومت اقلیم کردستان، وزارت برنامه‌ریزی، واحدهای اداری استان‌های اقلیم کردستان و تعداد خانواده‌ها و جمعیت، اربیل، ٢٠٠٩ش، صص ١٣٤، ١٣٧-١٣٨.

٣- حمید گردی، چکیده تاریخ‌نامه، چاپ اول، (اربیل- مؤسسه چاپ و نشر آراس- چاپخانه وزارت آموزش و پرورش- ٢٠٠٤ش)، صص ٣٤، ٥١، ٦٠، ٦٢، ٦٧، ٨٠، ٩٠، ٩٥، ١٣٣، ١٣٩، ١٥١، ١٥٥، ١٧٠.

٤- حیدر فاروق السامرائي، ضیاء جعفر و دوره‌ السیاسي و الاقتصادي في العراق، (لندن– دارالحكمة- ٢٠١٦م)، ص ٢٠٣.

٥- شعبان علی شعبان، برخی اطلاعات سیاسی و تاریخی، چاپ سوم، (اربیل- چاپخانه روژهه لات- ٢٠١٣ش)، ص ٤٥.

٦- شوکت شیخ یزدین، یوبیل طلایی پیشمرگه، (پیرمام- چاپخانه خه بات- ١٩٩٦ش)، ص ٣٦.

٧- صالح یوسف صوفی، کرونولوژیای کوردستانێ و جیهانێ، چاپ اول، جلد دوم، (دهوک- چاپخانه استانداری دهوک- ٢٠١٣ش)، صص ٥٧٧، ٦٠٧، ٦١٩، ٨٥٦.

٨- صالح یوسف صوفی، کرونولوژیای کوردستانێ و جیهانێ، چاپ اول، جلد سوم، (دهوک- چاپخانه استانداری دهوک- ٢٠١٣ش)، صص ٩٧٤، ١٠٠٥.

٩- عمر فاروقی، سردار دانا زندگی و مبارزات مرحوم ملا مصطفی بارزانی، چاپ دوم، (اربیل- چاپخانه وزارت آموزش و پرورش- ٢٠٠٢ش)، ص ٣٩.

١٠- عبدالرحمن ملا حبیب ابوبکر، عشیره بارزان در میان ١٩٣١- ١٩٩١، چاپ اول، (اربیل- چاپخانه وزارت فرهنگ ٢٠٠١ش)، صص ١٢١، ١٢٦-١٢٧.

١١- عبدالله غفور، فرهنگ جغرافیای اربیل، (اربیل- چاپخانه حاجی هاشم- ٢٠١٥ش)، صص ٢١، ٣٥، ٤٤، ٢٠٣، ٢٧٣، ٣٢٨، ٣٦٦، ٥١٧، ٥٣٢.

١٢- قاید میرو میروزی، نبرد گوره‌تویی در ٦ نوامبر ١٩٤٣، مجله دنگی پیشمرگه، ارگان مکتب تشکیلات پیشمرگه، شماره ٤٣، پیرمام، چاپخانه روشنبیر، ٣١ ژوئیه ٢٠٠١، ص ٢٥.

١٣- کاروان محمد مجید، بارزانی‌ها از مهاباد تا شوروی، چاپ اول، (سلیمانیه- چاپخانه په یوند- ٢٠١١ش)، صص ٨٤، ٩٤-٩٦.

١٤- مجله هتاو، شماره ١٥٤، سال ششم، اربیل، چاپخانه کردستان، جمعه، ١٥ آوریل ١٩٥٩، صص ٢، ٤.

١٥- در یادداشت فرمانده شهید حه‌سو میرخان ژاژوکی، ٦٢ روز همراه با بارزانی، رفتن بارزانی‌ها به اتحاد جماهیر شوروی، چاپ اول (اربیل- چاپخانه روشنبیر- ١٩٩٧ش)، ص ١١٨.

١٦- لیث عبدالمحسن جواد الزبیدي، ثورة ١٤ تموز ١٩٥٨ في العراق، (بغداد- دارالرشید للنشر- ١٩٧٩م)، ص ٢٨٨.

١٧- مسعود بارزانی، بارزانی و جنبش رهایی‌بخش کرد ١٩٣١ - ١٩٥٨، (دهوک- چاپخانه خه‌بات– ١٩٩٨ش)، صص ٩١، ٩٥، ١٣١، ١٣٩، ١٥٣، ١٨٤، ١٨٨، ١٩٣-١٩٧، ٢٠٠-٢٠١، ٢٠٥، ٤٥٦.

١٨- نجف قولی پسیان، از مهاباد خونین تا کرانه‌های ارس، مترجم شوکت شیخ یزدین، چاپ اول، (پیرمام- یوبیل طلایی حزب دموکرات کردستان- ١٩٩٦ش)، ص ٢٦٠.

١٩- آرشیو هیئت دانشنامه حزب دموکرات کردستان.