دوای تێکچوونی شۆڕشی ئەیلوول، ڕژێمی بەعس ڕێوشوێنی بەرفراوانی گرتەبەر بۆ سەرکوتکردنی هەر ئەگەرێکی سەرهەڵدانەوەی شۆڕش و سنووردارکردنی چالاکییەکانی هێزی پێشمه‌رگه. ستراتیژییەکەیان بریتی بوو لە بڵاوەپێکردنی هێزی سەربازی بە درێژایی کوردستان، چەکدارکردنی بەکرێگیراوانی کورد کە دڵسۆزی ڕژێم بوون، ئەنجامدانی گەڕانی بەردەوام بۆ دۆزینەوەی پێشمەرگەکان، و بەکارهێنانی چەندین تاکتیکی تری سەرکوتکارانە. بەڵام لە کاتی شۆڕشی گوڵاندا، سەرکردایەتی شۆڕشگێڕ و هێزی پێشمه‌رگه پەنایان بردە بەر شەڕی پارتیزانی بۆ بەرەنگاربوونەوەی ئەم هەوڵانە و داگیرساندنەوەی بڵێسەی بەرگری.

پێشمەرگە بە ستراتیژی هێرشیان دەکردە سەر بنکە سەربازی و ئەمنییەکانی ڕژێمی بەعس. بۆ ئامانجی دیاریکراو، هێرشی لەناکاو ئەنجام دەدرا، لە ماوەیەکی پلاندانراودا دەگەیشتنە ئامانجەکانیان، و بە خێرایی پاشەکشەیان دەکرد بۆ ئەوەی نەکەونە دەست. ئەم ئۆپەراسیۆنانە بووە هۆی دروستبوونی شڵەژانێکی زۆر لە ناو دامەزراوە سەربازی و ئەمنییەکانی ڕژێمدا، و تێکدانی چالاکییەکان و ورەی سەربازانی. لە چەندین بۆنەدا، یەکەکانی پێشمەرگە بە قووڵایی ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی ڕژێمدا دەچوون بۆ دیاریکردنی ئامانجی گونجاو، پلاندانانی ورد، و ئەنجامدانی هێرشی سەرکەوتوو.

یەکێک لەو ئۆپەراسیۆنانەی جێگەی سەرنج بوو لە ئایاری ١٩٨٥ ڕوویدا. ڕێکخراوی ڕەنجدەران تیمێکی پێنج کەسی پێشمەرگەیان پێکهێنا، بە سەرۆکایەتی ئیسماعیل سێڤۆ، و ناردنیان بۆ ناوچەی مەچولیای سەرێ سناتێ بۆ بەدواداچوونی ئامانجێکی گونجاو. ئەم ئەرکە بەشێک بوو لە ستراتیژییەکی فراوانتر بۆ ڕێکخستنی هێزی پێشمه‌رگه بۆ ناو لق و ناوچە و کەرتی حزبی لە کاتی شۆڕشی گوڵاندا. دوای ڕۆژێک و شەوێک لە کۆکردنەوەی زانیاری، تیمەکە بارەگای سوپای عێراقیان لە ناوچەکەدا وەک ئامانجێکی گونجاو بۆ ئۆپەراسیۆنێکی گەورە دیاریکرد.

دوای گەڕانەوەیان، زانیارییە کۆکراوەکان لەگەڵ محەمەد موراد هاوبەش کران، کە سەرپەرشتی قۆناغی پلاندانانی دواتری دەکرد. ئامادەکارییەکان ورد بوون، و دوای کۆکردنەوەی پێداویستییەکان، تیمەکە بەرەو ئامانجەکەیان کەوتنەڕێ. دوای ١٢ کاتژمێر لە جووڵەی نهێنی بە ناو زەوییە سەختەکاندا، گەیشتنە سەرێ سناتێ، و بە سەرکەوتوویی خۆیان لە چاوی دەزگا سەربازی و هەواڵگرییەکانی ڕژێمی بەعس شاردەوە.

کاتێک شەو داهات، پێشمەرگە ئۆپەراسیۆنە ڕێکخراوەکەیان دەستپێکرد. قۆناغی یەکەم بریتی بوو لە تیمێکی شارەزای پوچەڵکردنەوەی مین کە مینەکانی دەوروبەری بنکە سەربازییەکەیان پوچەڵکردەوە و لایان برد، بەمەش ڕێڕەوێکی سەلامەتیان بۆ هێزە پێشڕەوەکان دروستکرد. ئەم ئەرکە زیاتر لە کاتژمێرێکی خایاند و بە بێ کەموکوڕی جێبەجێکرا. قۆناغی دووەم هێزی پێشمه‌رگهی کردە سێ گرووپ، هەر یەکەیان ئەرکدار کران بە هێرشکردنە سەر بنکەکە لە ئاراستەیەکی جیاوازەوە.

  • گرووپی یەکەم، بە سەرۆکایەتی محەمەد موراد و پێکهاتوو لە حەوت پێشمەرگە، ئەرکدار کران بە هێرشکردن لە ڕۆژهەڵاتەوە.

  • گرووپی دووەم، بە فەرماندەیی ئیسماعیل سێڤۆ و پێنج ئەندامەوە، بەشی سەرەوەی بنکەکەیان کردە ئامانج.

  • گرووپی سێیەم، بە سەرۆکایەتی عەبدولکەریم فەرحان و پێکهاتوو لە حەوت پێشمەرگە، لە بەشی خوارەوەوە پێشڕەوییان کرد.

هەر گرووپێک بە چەکی سووک، یەک هاوەنی ئاڕ پی جی، و پێنج گوللەی ئاڕ پی جی چەکدار کرابوون. تا کاتژمێر ١١:٣٠ی شەو، هەموو گرووپەکان گەیشتنە پێگەی دیاریکراوی خۆیان. هێرشەکە بە تەقەی ئاڕ پی جی لە باڵی ڕۆژهەڵاتەوە دەستیپێکرد، کە بەشێکی دیواری بەرگری بنکەکەی ڕووخاند. دواتر هێرشێکی هاوئاهەنگ لە هەرسێ لاوە ئەنجامدرا.

شەڕەکە توند بوو و نیو کاتژمێری خایاند، پێشمەرگەکان بۆ تێکشکاندنی بەرگریکاران بۆمبی دەستی و چەکی سووکیان بەکارهێنا. سەرەڕای توندی بەرگرییەکە، پێشمەرگە بە سەرکەوتوویی بنکەکەیان کۆنتڕۆڵ کرد و چەند سەربازێکی دوژمنیان لەناوبرد. بەڵام ئۆپەراسیۆنەکە بێ زیان نەبوو؛ دە پێشمەرگە لە کاتی پێکدادانەکەدا بریندار بوون.

دوای سەرکەوتنەکەیان، هێزی پێشمه‌رگه بە خێرایی پاشەکشەیان کرد بۆ بنکەکەیان لە هەفتانین، لەوێ بریندارەکان چارەسەری پزیشکییان لەلایەن لێژنە ناوچەی زاخۆوە بۆ کرا. ئۆپەراسیۆنەکە دەستکەوتی گەورەی لێکەوتەوە، لەوانە دەستبەسەرداگرتنی تۆپێکی ٨٢ ملم، تۆپێکی ٦٠ ملم لەگەڵ ٢٠ سندوق تەقەمەنی، مەدفعێکی بی کەی سی لەگەڵ پێنج سندوق تەقەمەنی، حەوت کڵاشینکۆف لەگەڵ بڕێکی زۆر گوللە، چوار هاوەنی ئاڕ پی جی لەگەڵ ١٥ گوللە، دەمانچەیەکی تاریق، بۆمبی دەستی، و چەندین کەرەستەی سەربازی تر.

ئەم ئۆپەراسیۆنە سەرکەوتووە تەنها سەرکەوتنێکی تاکتیکی نەبوو، بەڵکو ورەبەرزکردنەوەیەکی گەورە بوو بۆ شۆڕش، کە خۆڕاگری و لێهاتوویی ستراتیژی پێشمەرگەی لە بەرامبەر سەختییەکاندا نیشاندا.

سەرچاوە:

١. ئەرشیفی ئینسایکلۆپیدیای پارتی دیموکراتی کوردستان.