چیای گۆرز دەکەوێتە ڕۆژئاوای شاری سۆران و باکووری شاری ڕواندز، دۆڵی گەلی عەلی بەگ لە چیای کۆرەک جیای دەکاتەوە کە ڕێگای هاملتۆن پێیدا تێپەڕ دەبێت، هەر هێزێک کۆنتڕۆڵی بکردایە گرنگییەکی تایبەتی هەبوو لە کاتی شۆڕشی ئەیلوول، لە ساڵی ١٩٧٤ کاتێک حکوومەتی عێراق شەڕی دەست پێکردەوە، بەنیاز بوو لە ڕێگەی گۆرزەوە هێرش بکات و دەشتی دیانا کۆنتڕۆڵ بکات، و لەوێوە هێرش بکاتە سەر چیای زۆزک و حەسەن بەگ و سەرتێز و تەنگەی پێشە.

وەک ئاماژەی پێ کرا هێزەکانیان لە سەرەتای ساڵدا بۆ گۆرز و کۆرەک و خەلیفان کشابوونەوە، بۆیە سەرکردایەتیی شۆڕش بڕیاری دا کۆنتڕۆڵی زنجیرە چیاکانی گۆرز بکات و هێزەکانی سوپای عێراق لەو شوێنانە دەربکات و ڕێگری لێ بکات لەم خاڵەوە پێشڕەوی بکات، لە ١٨ی نیسانی ١٩٧٤ هێزەکانی پێشمەرگە لە دیانا ئامادە بوون، بە ئۆتۆمبێل گواسترانەوە بۆ گوندی باڵکیان لە بناری چیای گۆرز، لەو شەوەدا فەرماندەکانی پێشمەرگە بۆ پلاندانان و هێرشکردن کۆ بوونەوە، گوندەکە پێشتر بارەگای یەکێک لە لیواکانی سوپای عێراقی تێدا بوو، بەڵام گواسترابووەوە بۆ ناوچەی سپیلک لە ڕۆژئاوای شارۆچکەی خەلیفان.

بەپێی پلانی هێرشەکە، ڕۆژی دواتر، ڕەبایەکانی سەر چیای گۆرز تۆپباران کران لەلایەن تۆپخانەی شۆڕش بە سەرکردایەتیی حالی تۆپچی، دوای تۆپبارانەکە پێشمەرگەکان نزیک بوونەوە لە خاڵە سەربازییەکانی سوپای عێراق، بەڵام لە سەرەتاوە نەیانتوانی هێرش بکەن بەهۆی ئەو مینانەی لە دەوروبەری ڕەبایەکان چێنرابوون، بەڵام بیریان لە کردنەوەی ڕێڕەوێک کردەوە بە ناوچە مینڕێژکراوەکەدا بۆ گەیشتن بە ئامانجەکەیان لە ڕێگەی ئەم ڕێڕەوەوە، توانییان ئەم بەربەستە تێپەڕێنن لە ڕێگەی یەکێک لە پێشمەرگەکانەوە کە لە کاتی بوونی لە ڕیزەکانی شۆڕشی ئەیلوولدا ڕاهێنانی لەسەر چۆنیەتیی بەرزکردنەوەی مین و تەقەمەنی وەرگرتبوو، بە یارمەتیی پێشمەرگەیەکی دیکە و لە کۆتاییدا ڕێڕەوەکە کرایەوە، پاشان هێزەکانی پێشمەرگە بە سەرکردایەتیی فەرماندەی فەوج حاجی بێڕۆخی هێرشیان کردە سەر ڕەبایەکانی سوپا، دوای شەڕێکی سەخت توانییان تەواوی ڕەبایەکان کۆنتڕۆڵ بکەن جگە لە ڕەبایەیەک، قوربانییەکانی پێشمەرگە لەو هێرشەدا شەهیدبوونی سێ کەس و برینداربوونی ١٣ کەسی دیکە بوو.

دوای نزیکەی مانگێک سەرکردایەتیی شۆڕش بڕیاری دا ئەو ڕەبایەیە کۆنتڕۆڵ بکات، بۆیە تۆپخانەی شۆڕش سەرەتا بە چڕی ڕەبایەکەی تۆپباران کرد، لە هەمان شەوەدا هێزەکانی پێشمەرگە بە سەرکردایەتیی حاجی بێڕۆخی و جادر گویزی و عەزیز خان موهاجیر و بە پلان و تاکتیکی گونجاو هێرشیان کردە سەر ڕەبایەکە و چوونە ناوی و توانییان کۆنتڕۆڵی بکەن، زۆرێک لە سەربازانی ناو ڕەبایەکە کوژران و ئەوانی دیکە هەڵاتن، هێزەکانی پێشمەرگە لەم هێرشەدا زیانیان بەرنەکەوت، بەڵام سوپای عێراق زیانی زۆری بەرکەوت، بە جۆرێک نزیکەی ٤٠ تەرمی سەربازە کوژراوەکانی لە مەیدانی شەڕدا بەجێ هێشت. 

دوای نۆزدە ڕۆژ لە کۆنتڕۆڵکردنی ڕەبایەکانی چیای گۆرز لەلایەن هێزەکانی پێشمەرگەوە، حکوومەتی عێراق هێرشێکی ئەنجام دا بۆ کۆنتڕۆڵکردنەوەی ڕەبایەکان لە ڕێگەی هێزە چەکدارە بەکرێگیراوەکانەوە، دوای شەڕێکی سەخت هێزەکانی پێشمەرگە لە هەندێک ڕەبایە کشانەوە، بەڵام بە یارمەتیی هێزەکانی پشتیوانی دۆخی شەڕەکە گۆڕا، و بە قازانجی پێشمەرگە کۆتایی هات کە توانییان کۆنتڕۆڵکردنەوەی ڕەبایەکە بەدەست بهێنن، و هێرشی بەکرێگیراوەکان تێکشکێنرا، بە جۆرێک ژمارەیەک تەرمیان لە مەیدانی شەڕدا بەجێ هێشت.

بۆ بەهێزکردنی پێگەکانیان و قایمکردنیان و پاراستنی گیانیان هێزەکانی پێشمەرگە دەستیان کرد بە هەڵکەندنی خەندەق لە هەموو لایەکی زنجیرە چیاکە و زۆر نیگەرانی سەلامەتییان بوون، بە جۆرێک پێگەکانیان بە دار و گەچ و بەرد داپۆشی، ئەم تاکتیکەی هێزەکانی پێشمەرگە کاریگەرییەکی گەورەی هەبوو لە پاراستنیاندا.

دوای ماوەیەک سوپای عێراق لە ڕێگەی هێزێکی گەورەوە هێرشێکی بەرفراوانی کردە سەر گۆرز لە شەودا بە مەبەستی کۆنتڕۆڵکردنی چیاکە و بەردەوامبوون لە پێشڕەوییەکەی لەوێوە، هەڵمەتی سوپای عێراق دژی پێگەکانی پێشمەرگە بە چڕی دەستی پێ کرد، هێزەکانی پێشمەرگە بەردەوام بوون لە بەرگریکردن لە خۆیان، بەڵام تۆپخانەی شۆڕش ڕۆڵێکی کاریگەری هەبوو لە پشتیوانیکردنی پێشمەرگە و شەکەتکردنی سوپای عێراق، شەڕەکە تا بەرەبەیان بەردەوام بوو، لە ئەنجامدا سوپای عێراق لەم هێرشەیدا شکستی هێنا و سەرکەوتوو نەبوو، نزیکەی ١٠٠ بۆ ١٢٠ کوژراوی لە مەیدانی شەڕدا بەجێ هێشت، ئەمەش پشتڕاستی دەکاتەوە کە سوپای عێراق چەند جارێک هەوڵی داوە لە چیای گۆرزەوە پێشڕەوی بکات و بگاتە دەشتی دیانا. 

لە ٨ی ئەیلوولی ١٩٧٤ سوپای عێراق جارێکی دیکە هێرشێکی بەرفراوانی کردە سەر هەردوو چیای گۆرز و کۆرەک، بەڵام تێک شکا و کشایەوە، ئەمەش بووە هۆی کوژرانی زیاتر لە ٤٠٠ کەس لە ئەندامانی کە تەرمەکانیان لە مەیدانی شەڕدا بەجێ هێشت. بۆیە هێزەکانی پێشمەرگە لە چیای گۆرز مانەوە تەنانەت دوای ئەوەی سوپای عێراق هێرشێکی سەرکەوتووی بە پشتیوانیی تانکەکان کردە سەر چیای کۆرەک لە ١٩ی ئەیلوول، کە توانی کۆنتڕۆڵی کۆرەک و ڕواندز بکات، و هێزەکانی پێشمەرگە چیای گۆرز-یان بەجێ هێشت و کشانەوە بۆ پشت دیانا بۆ دامەزراندنی هێڵێکی بەرگریی دیکە.

سەرچاوەکان:

١- مەسعود بارزانی، بارزانی و بزووتنەوەی ڕزگاریخوازى کورد، بەرگی سێیەم، بەشی دووەم، چاپی یەکەم، (هەولێر- ٢٠٠٤).

٢- غازی عادل گەردی، پێشمەرگەیەک لە خزمەت بارزانیدا ... حاجی بێڕۆخی، بەرگی یەکەم، چاپی دووەم، (٢٠٢٠).

٣- سەنگەر ئیبراهیم خۆشناو، ڕووداوە سەربازییەکانی شۆڕشی ئەیلول ١٩٧٠-١٩٧٥، چاپی یەکەم، (هەولێر- ٢٠٢٢).

٤- دیمانە: قادر حەسەن سیتکانی پێشمەرگەی شۆڕشی ئەیلول ٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢.

٥- ئەرشیفی دەستەی ئینسکلوپیدیای پارتی دیموکراتی کوردستان.