کوه گورز در غرب شهر سوران و شمال شهر رواندوز واقع شده و با دره گلی علی بگ از کوه کورک که جاده هاملتون از آن میگذرد جدا میشود. کنترل این کوه برای هر نیرویی در جریان انقلاب ایلول اهمیت ویژهای داشت. در سال ١٩٧٤، هنگامی که دولت عراق جنگ را از سر گرفت، قصد داشت از طریق گورز حمله کرده و دشت دیانا را تصرف کند و از آنجا به کوه زوزک، حسن بگ، سرتیز و تنگه بیشه یورش ببرد.
همانطور که اشاره شد، نیروهای پیشمرگه در آغاز سال به گورز، کورک و خلیفان عقبنشینی کرده بودند، بنابراین رهبری انقلاب تصمیم گرفت سلسله کوههای گورز را تحت کنترل درآورد و نیروهای ارتش عراق را از آن مناطق بیرون رانده و مانع از پیشروی آنها از این نقطه شود. در ١٨ آوریل ١٩٧٤، نیروهای پیشمرگه در دیانا آماده شدند و با خودروها به روستای بالکیان در دامنه کوه گورز منتقل شدند. در آن شب، فرماندهان پیشمرگه برای طراحی نقشه و حمله گرد هم آمدند. پیش از آن، این روستا مقر یکی از تیپهای ارتش عراق بود، اما این مقر به منطقه سپیلک در غرب شهرک خلیفان منتقل شده بود.
طبق نقشه حمله، در روز بعد، تپهها و مواضع روی کوه گورز توسط توپخانه انقلاب به فرماندهی حالی طوبچی گلولهباران شد. پس از گلولهباران، پیشمرگهها به ایستهای بازرسی ارتش عراق نزدیک شدند، اما در ابتدا به دلیل مینهای کاشته شده در اطراف مواضع نتوانستند حمله کنند. با این حال، تصمیم گرفتند معبری در منطقه مینگذاریشده باز کنند تا از این طریق به مقصد خود برسند. آنها توانستند این مانع را به کمک یکی از پیشمرگهها که در دوران حضور خود در صفوف انقلاب ایلول آموزشهای لازم را در زمینه خنثیسازی مین و مواد منفجره دیده بود، پشت سر بگذارند. با کمک یک پیشمرگه دیگر سرانجام معبر باز شد و پس از آن، نیروهای پیشمرگه به فرماندهی فرمانده هنگ، حاجی بیروخی، به مواضع ارتش حمله کردند. پس از نبردی سنگین، آنها موفق شدند تمام مواضع به جز یک موضع را تصرف کنند. تلفات پیشمرگهها در این حمله سه شهید و ١٣ مجروح بود.
پس از حدود یک ماه، رهبری انقلاب تصمیم گرفت آن یک موضع باقیمانده را نیز تصرف کند. بنابراین، ابتدا توپخانه انقلاب آن موضع را به شدت گلولهباران کرد. در همان شب، نیروهای پیشمرگه به فرماندهی حاجی بروخی، جادر گویزی و عزیزخان مهاجر با طرح و تاکتیکهای مناسب به موضع مذکور حمله کردند، وارد آن شدند و آن را تصرف نمودند. بسیاری از سربازان مستقر در آن موضع کشته شدند و بقیه فرار کردند. نیروهای پیشمرگه در این حمله هیچ تلفاتی نداشتند، اما ارتش عراق متحمل خسارات سنگینی شد و حدود ٤٠ جسد از سربازان کشتهشده خود را در میدان نبرد رها کرد.
نوزده روز پس از تسلط نیروهای پیشمرگه بر مواضع کوه گورز، دولت عراق حملهای را برای بازپسگیری این مواضع از طریق نیروهای شبهنظامی مزدور آغاز کرد. پس از درگیری شدید، نیروهای پیشمرگه از برخی مواضع عقبنشینی کردند، اما با رسیدن نیروهای پشتیبانی، وضعیت نبرد تغییر کرد و به نفع پیشمرگهها پایان یافت؛ به طوری که توانستند دوباره کنترل موضع را به دست گیرند و حمله مزدوران را دفع کنند، در حالی که مزدوران تعدادی جسد در میدان نبرد بر جای گذاشتند.
برای تقویت و استحکامبخشی به مواضع و حفاظت از جان نیروها، پیشمرگهها در سراسر این رشتهکوه اقدام به حفر سنگر کردند، زیرا به شدت نگران امنیت خود بودند. آنها سنگرها را با درختان، سقفهای شیروانی و سنگ پوشاندند و این تاکتیک نیروهای پیشمرگه تأثیر بسزایی در محافظت از آنها داشت.
پس از مدتی، ارتش عراق با نیروی عظیمی در طول شب حمله گستردهای را به گورز آغاز کرد تا کوه را تصرف کند و پیشروی خود را از آنجا ادامه دهد. حمله ارتش عراق علیه مواضع پیشمرگه به شدت آغاز شد و نیروهای پیشمرگه به دفاع از خود ادامه دادند. در این میان، توپخانه انقلاب نقش فعالی در پشتیبانی از پیشمرگهها و فرسایش ارتش عراق ایفا کرد. نبرد تا سپیدهدم ادامه یافت و در نتیجه، ارتش عراق این بار نیز در حمله خود شکست خورد و ناکام ماند و حدود ١٠٠ تا ١٢٠ کشته در میدان نبرد بر جای گذاشت؛ امری که نشان میدهد ارتش عراق چندین بار تلاش کرد تا از کوه گورز پیشروی کرده و به دشت دیانا برسد.
در ٨ سپتامبر ١٩٧٤، ارتش عراق بار دیگر حمله گستردهای را به کوههای گورز و کورک آغاز کرد، اما شکست خورد و عقبنشینی کرد و بیش از ٤٠٠ نفر از نیروهایش کشته شدند که اجسادشان در میدان نبرد باقی ماند. بنابراین، نیروهای پیشمرگه در کوه گورز باقی ماندند؛ حتی پس از آنکه ارتش عراق در ١٩ سپتامبر حمله موفقی را با پشتیبانی تانکها به کوه کورک انجام داد و توانست کورک و رواندوز را تصرف کند. در آن زمان نیروهای پیشمرگه کوه گورز را تخلیه کرده و به پشت دیانا عقبنشینی کردند تا خط دفاعی دیگری را ایجاد کنند.
منابع:١- مسعود بارزانی، بارزانی و بزوتنهوهی ڕزگاریخوازی كورد، بهرگی سێیهم، بهشی دووهم، چاپی یهكهم، (ههولێر- ٢٠٠٤).
٢- غازی عادل گهردی، پێشمهرگهیهك له خزمهت بارزانیدا ... حهجی بێڕۆخی، بهرگی یهكهم، چاپی دووهم، (٢٠٢٠).
٣- سهنگهر ئيبراهيم خۆشناو، ڕوداوه سهربازيهكانى شۆڕشى ئهيلوول١٩٧٠-١٩٧٥، چاپى يهكهم، (ههولێر- ٢٠٢٢).
٤- دیمانه: قادر حهسهن سیتكانی پێشمهرگهی شۆرشی ئهیلوول ٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢.
٥ - أرشیف هیئة الموسوعة للحزب الدیموقراطي الکوردستاني.


