ناوچەی باطوفا یەکێک بوو لەو شوێنانەی کە لە سەرەتای شۆڕشەوە ڕووبەڕووی هێرشی سوپاى عێراق بووەوە، سوپاى عێراق هێرشەکەی بۆ سەر ناوچەکە لە ئایاری ١٩٦٢ بە ژمارەیەکی زۆر سەرباز و چەکدار و بە پشتیوانی تانک و تۆپ و زرێپۆش و هێزی ئاسمانی بە سەرکردایەتی عەقید مەجید سەبعاوی کە فەرماندەی هێزە حکوومییەکانی بادینان بوو دەستپێکرد، هێرشی حکوومەت لە ٢١ی ئایار لە زاخۆوە دەستی پێکرد بۆ کۆنترۆڵکردنی بارەگای هێزی ١ لە ناوچەی بەرواریان، لە کاتێکدا ناوچەیەکی جوگرافیی فراوانی بادینان لە ژێر کۆنترۆڵی شۆڕشدا بوو. هەروەها بارزانی سەرکردەی شۆڕش چوو بۆ ناوچەی سۆران بۆ گەیاندنی شۆڕش بۆ هەموو ناوچەکانی دیکە، هێزی پێشمەرگەی کوردستان کە بە چەکی سووک ڕێکخرابوون، کە بریتی بوون لە تفەنگی بەریتانی و برنۆ، بەرگرییان لە سوپاى عێراقی زەبەلاح و پڕچەک بە نوێترین چەک کرد. فەرماندەیی ناوچەی زاخۆ لە ئەستۆی فەرماندەی هێز عیسا سوار و یاریدەدەرەکەی عەلی هالۆ بوو.

سوپاى عێراق هێرشەکەی بۆ ماوەی ٤٥ ڕۆژ بەردەوام کرد، بەڵام نەیتوانی هێزەکانی لە ڕێگای خێرای زاخۆ- باطوفا بگوازێتەوە بۆ گوندەکانی دەوروبەر. لە ناوەڕاستی شەڕەکەدا، سەربازێک بە هاوەنێک (عەقدە ٣) پەیوەندی بە ڕیزەکانی شۆڕشەوە کرد و ئاراستەی لوولەی هاوەنەکەی بەرەو سوپاى عێراق گۆڕی و دەستی بە تۆپبارانکردنیان کرد. هاوسەنگی شەڕەکە دەستبەجێ گۆڕا، تەنانەت کاریگەری لەسەر فڕۆکەکانیش هەبوو کاتێک هێزەکانیان بۆ گۆڕەپانی شەڕ دەگواستەوە و پێگەکانی دابەزینیان تۆپباران دەکرد. ئەمەش وایکرد ئەرکی دابەزاندنی سوپا بۆیان سەخت بێت.

سوپاى عێراق لەم شەڕەدا زیاتر لە دە هێرشی کردە سەر گوندەکانی کەلخوار و دەحلی و خیزاو، بەڵام نەیتوانی پێیان بگات، بۆیە دەستی بە تۆپبارانکردنی چڕ کرد. تۆپبارانەکە زیانی زۆری بە دانیشتووانی گوندەکە گەیاند بەهۆی ڕووخانی ماڵەکانیان و سووتاندن و چۆڵکردنیان بۆ پاراستنی گیانیان. هەروەها بەکرێگیراوان (جاش) هێرشیان کردە سەر گوندی بەغباری سەرەڕای چۆڵکردنی گوندەکە. بەڵام هێزی پێشمەرگە ڕێگرییان لێکردن پێیان بگەن و بەرگرییان لە هێرشەکە کرد سەرەڕای ئەوەی دوو ماڵ لە گوندەکە لەلایەن بەکرێگیراوانەوە سووتێنران.

کاتێک هێرشی سوپا گەیشتە گوندی (ئاڤا کەنین) لە نزیک باطوفا، هێزی پێشمەرگە بە سەرکردایەتی عیسا سوار بەڵێنیان دا ڕێگەیان پێنەدەن بگەنە ئامانجەکانیان. سەرەڕای گەیشتنی هێزە حکوومییەکان بۆ کەمپی سەربازی باطوفا، بەڵام پێشمەرگە ڕێگرییان لێکردن زیاتر پێشڕەوی بکەن. زۆر هەوڵیان دا دووریان بخەنەوە، بەڵام نەیانتوانی و ناچار بوون گەمارۆیان بدەن. دوای ئەوەی هێزە حکوومییەکان هەوڵیان دا گەمارۆکە بشکێنن و پلانی خۆیان جێبەجێ بکەن، بەڵام هەوڵەکانیان بێ ئەنجام بوو، شەڕ لە نێوانیاندا بەردەوام بوو، کە بووە هۆی کوژرانی فەرماندەی هێزە حکوومییەکان عەقید مەجید سەبعاوی و ژمارەیەک سەرباز. دوای کوژرانی فەرماندەکەیان و مانەوەی هێزە حکوومییەکان لە ناوچەکە بۆ ماوەی ٢١ ڕۆژ، پێشمەرگە ڕێگەیان پێدان بگەڕێنەوە زاخۆ. دوای پاشەکشەی هێزە حکوومییەکان هەڕەشە بۆ سەر بارەگای هێزی یەکەم لە زاخۆ نەما.

سوپاى عێراق بە مەزەندە ٢٠٠ کوژراو و برینداری لەو هێرشەدا هەبوو کە ٤٥ ڕۆژ بەردەوام بوو، لەوانە مەجید سەبعاوی و ژمارەیەک ئەفسەری دیکە، هەروەها تێکشکانی چەند ئۆتۆمبێلێکی سەربازی و خستنەخوارەوەی فڕۆکەیەک لە نزیک گوندی ئاڤاکەنین. دوای کۆتاییهاتنی شەڕەکە، زیانەکانی پێشمەرگە بریتی بوو لە شەهیدبوونی پێنج پێشمەرگە و هاووڵاتییەک کە لە هێزەکانی بەرگری نیشتمانی و پشتیوانی پێشمەرگە بوون.

سەرچاوەکان:

١- ئارى کەریم، چەند لاپەڕەیەکى زیندوو لە شۆڕشی ئەیلوولدا، چاپخانەى خەبات، دهۆک ١٩٩٩.

٢- مەسعود بارزانی، بارزانی و بزووتنەوەى ڕزگاریخوازی کورد، بەرگی سێیەم، بەشی یەکەم، شۆڕسی ئەیلوول ١٩٦١-١٩٧٥، چ: یەکەم ٢٠٠٤.

٣-هۆژین مەسعود سەرنى، شورەشا ئیلونێ ل دەڤەرا بەهدینان ١٠٦١- ١٩٧٥، چاپى یەکەم، ٢٠١٨.

٤- حاجى میرخان دۆڵەمەرى، گەڕان بەدواى دادپەروەریدا، بەرگى یەکەم، چاپى دووەم، چاپخانەى اسراء، تاران، ٢٠٢١.

٥- شەوکەت مەلا ئیسماعیل حسن، ڕۆژانێ لە مێژووى شۆرشى ئەیلوول، چاحى یەکەم، هەولێر، ٢٠٠٧.