کانیەڵنجە، کە دەکەوێتە ناوچەی بارزان، گوندێکە لە دووری ٢ کم لە ڕێگەی سەرەکی نێوان مێرگەسۆر و شێروان مەزن. سنووری لەگەڵ گوندەکانی دراوسێی حەلانیا و بێڕۆخی لە کوردستانی باکوور هەیە. لە ڕووی کارگێڕییەوە، کانیەڵنجە سەر بە مێرگەسۆرە. بەداخەوە، وەک زۆر گوندی دیکە، حکومەتی بەعس لە ساڵی ١٩٧٩ کانیەڵنجەی وێران کرد و دانیشتووانەکەی ناچار کرد کۆچ بکەن بۆ ئۆردوگا زۆرەملێیەکانی دیانا، هەریر، بەحرکە و قوشتەپە. هەروەها، دانیشتووانی کانیەڵنجە ڕۆڵێکی گرنگیان لە شۆڕشەکانی کوردستاندا هەبووە، شۆڕشگێڕی بەناوبانگیان وەک ئەحمەد مستە، ساڵح عەلی محەمەد (ساکۆ کانیەڵنجی) و زۆری دیکەیان لە ڕووی شۆڕش و بەرگرییەوە پێشکەش کردووە.
دوای شۆڕشی گوڵان و کۆنگره‌ی نۆیه‌م ی پارتی دیموكراتی كوردستان (پەدەکە) لە کوردستانی ڕۆژهەڵات لە ١٠ی تشرینی دووەمی ١٩٧٩، بڕیار درا هێزی پێشمه‌رگه بۆ کوردستان بنێردرێن بە مەبەستی ڕێکخستن و ئەنجامدانی چالاکییەکانی پێشمەرگە لە ناوچە جیاوازەکاندا. بە تایبەتی، ناوچەی بارزان کەوتە ژێر دەسەڵاتی باڵی ڕاستی لقی دووی پارتی دیموكراتی كوردستان (پەدەکە)، کە دابەش ببوو بۆ دوو باڵی سەرەکی - ڕاست و چەپ. باڵی ڕاست، بە سەرۆکایەتی دکتۆر سەعید بارزانی و بە پاڵپشتی کمیسیۆنێک کە پێکهاتبوو لە حاجی میرخان دۆڵەمەری، مەلا عومەر، عەقید نیهاد، و تاریق مەولوود، ئەرکی چاودێریکردنی ناوچەی بارزان و ناوچەکانی دەوروبەری پێ سپێردرابوو.
هێزی پێشمه‌رگه سەرەتا لە چیای برادۆستەوە گەیشتنە ناوچەکە. دواتر، بارەگای خۆیان لە ناو ئەشکەوتێکدا دامەزراند و پێداویستییە سەرەکی و خۆراکیان کۆکردەوە. ئامانجی سەرەکییان کۆکردنەوەی زانیاری بوو دەربارەی بنکە و بازگە سەربازییەکانی نزیک. ئەم دامەزراوانە بە شێوەیەکی ستراتیژی بە شێوەی זיگزاگ ڕێکخرابوون بۆ پاراستنی ڕێگە سەرەکییەکان و بە مین بەهێز کرابوون.
هێزی پێشمه‌رگه ی بارزان زنجیرەیەک چالاکییان ئەنجام دا کە بریتی بوو لە هێرشکردنە سەر بازگە و دامەزراوە سەربازییەکانی حکومەت لە کانیەڵنجە. دوای پلاندانانی ستراتیژی بۆ کردنە ئامانجی بنکە سەربازییەکانی ناوچەکە، ئۆپەراسیۆنەکە لە ٢١ی تشرینی دووەمی ١٩٨٣ ئەنجامدرا. پێشمەرگە بە سەرکەوتوویی هێرشیان کردە سەر بنکە و بارەگاکان وەک پلانی بۆ دانرابوو، توانییان کۆنترۆڵی بکەن و زیانی زۆر بگەیەنن. ئەم هێرشە نەک تەنها بووە هۆی زیانی زۆر بۆ هێزەکانی حکومەت، بەڵکو ترسیشی خستە دڵی سوپای عێراقەوە سەبارەت بە بوونی هێزی پێشمه‌رگه لە ناوچەکەدا، کە بووە هۆی هێرشی بەردەوام بۆ سەر بنکە و بارەگاکانی بەعس. سەرەڕای ئەوەش، هێزی پێشمه‌رگه لە کاتی ڕووبەڕووبوونەوەکەدا قوربانییان دا، سێ پێشمەرگە بە ناوەکانی ساڵح عومەر، ئەنوەر خاردنی و زوبێر هەرس مامیسکی گیانیان لەدەست دا.
سەرچاوەکان:١-هاشم شێروانی، ده‌ڤه‌را بارزان، جوگرافیا – دیرۆك – كه‌لتور، چاپی یه‌كه‌م، چاپخانه‌ی وه‌زاره‌تی ڕۆشنبیری، هه‌ولیر – ٢٠٠٨.
٢-حاجی میرخان دۆڵه‌مه‌ری، گه‌ڕان به‌دوای دادپه‌روه‌ریدا، به‌رگی دووه‌م، چاپی دووه‌م، كوردستان – ٢٠٢١.
٣-مه‌سعود بارزانی، بارزانی و بزوتنه‌وه‌ی ڕزگاریخوازی كورد، به‌رگی چواره‌م، ١٩٧٥-١٩٩٠ شۆڕشی گوڵان، به‌شی دووه‌م، چاپی یه‌كه‌م، چاپخانه‌ی ڕوكسانا، ٢٠٢١.
٤-ده‌سته‌ی ئینسكلۆپیدیای پارتی دیموكراتی كوردستان، مێژووی پارتی دیموكراتی كوردستان – كۆنگره‌و كۆنفراسی(پڕۆگرام و په‌یره‌وی ناوخۆ) به‌رگی یه‌كه‌م، چاپی یه‌كه‌م، چاپخانه‌ی ڕۆژهه‌لات، ٢٠٢١.