حاجی شێخۆمەر بەرۆکی لە زستانی ساڵی ١٩١٦ لە گوندی بەرۆکی سەر بە ناحیەی شێروانی مەزن لە قەزای مێرگەسۆری پارێزگای هەولێر لەدایک بووە. لە مزگەوت خوێندوویەتی.
لە ساڵی ١٩٤٥، دوای تێکچوونی شۆڕشی دووەمی بارزان، لەلایەن حکومەتی عێراقەوە بۆ ماوەی چوار ساڵ زیندانی کراوە. دوای ئازادبوونی، دەگەڕێتەوە زێدی خۆی و لەوێ نیشتەجێ دەبێت. لە ساڵی ١٩٥٩، دوای گەڕانەوەی مەلا مستەفا بارزانی، گەڕایەوە باشووری کوردستان. هەروەها لە ساڵی ١٩٧٥، دوای تێکچوونی شۆڕشی ئەیلوول، ڕووی کردە ئێران و لە گوندی جاڵدیانی سەر بە شاری شنۆ نیشتەجێ بوو. دوای ئەوە، دەسەڵاتدارانی ئێران بۆ شاری یەزدیان دوورخستەوە. پاشان خێزانەکەی لە تەمموزی ١٩٧٦ چوونە شاری یەزد و لەوێ یەکیان گرتەوە. حاجی شێخۆمەر لە ساڵی ١٩٨٩ کۆچی دوایی کرد.
لە ساڵی ١٩٤٣دا پەیوەندی بە هێزی پێشمەرگەی شۆڕشی دووەمی بارزانەوە کرد و بوو بە فەرماندە. لە ٢٠ی تشرینی یەکەمی ١٩٤٣، کاتێک مەلا مستەفا بارزانی لە سلێمانییەوە گەڕایەوە بارزان، بە فەرماندەیی بارزانی، هێزە شۆڕشگێڕەکان چەند چالاکییەکیان ئەنجامدا. یەکێک لە چالاکییەکان دروستکردنی قەڵای گوندی زێتی ناوچەی گەردیان بوو. لەم چالاکییەدا، حاجی بەرۆکی سەرکەوتوو دەبێت. هەروەها بۆ لەناوبردنی هێزە شۆڕشگێڕەکانی بارزانی، سوپای عێراق لە ٢٨ی تشرینی یەکەمی ١٩٤٣ لە ڕواندزەوە هێرشی کردە سەر گۆڕەتوو. حاجی بەرۆکی وەک فەرماندە لە کاتی بەرگرییەکەدا خزمەتی کردووە. هەروەها لە ١٠ی تشرینی دووەمی ١٩٤٣ بەشداری لە شەڕی مەزنێ کردووە. لە ٢٨ی ئابی ١٩٤٥ بەشداری لە شەڕی بادلیان-کەونەگوند کردووە. لە ٥ی ئەیلوولی ١٩٤٥ بەشداری لە شەڕی مەیدان مۆریکیدا کردووە. لە شەڕی مەیدان مۆریکیدا بە سەختی بریندار بووە.
لە ساڵی ١٩٤٥، دوای تێکچوونی شۆڕشی دووەمی بارزان، حاجی بەرۆکی نەیتوانی لەگەڵ مەلا مستەفا بارزانی بچێتە ڕوژهه‌لاتی کوردستان بەهۆی برینە سەختەکانییەوە. لەلایەن حکومەتی عێراقەوە دەستگیرکرا و دوای چوار ساڵ زیندانی، ڕادەستی حکومەتی تورکیا کرا. پاشان، حاجی بەرۆکی سەردانی مەلا مستەفا بارزانی کرد لە ساڵی ١٩٥٩ دوای گەڕانەوەی لە یەکێتی سۆڤیەت. ئەمە دەستپێکی یەکگرتنەوەی حاجی بەرۆکی و مەلا مستەفا بارزانیبوو.
لە ساڵی ١٩٦١، حاجی بەرۆکی و چەند ئەندامێکی هۆزەکەی پەیوەندییان بە هێزی پێشمەرگەی شۆڕشی ئەیلوولەوە کرد. لە ١٦ی ئەیلوولی ١٩٦١ بەشداری لە شەڕی چیای پیرس لە ئاکرێ کرد دژی هێرشی سوپا بۆ سەر ناوچەکانی هێزە شۆڕشگێڕەکان. لە هەمان ساڵدا بەشداری لە شەڕی لۆمانە لە بادینان کردووە. لە ساڵی ١٩٦٢ بەشداری لە شەڕەکانی باعەدرێ و ئەتروش کردووە.
لە ٢٨ی ئایاری ١٩٦٢ لەگەڵ مەلا مستەفا بارزانی گەڕایەوە ڕواندز و باڵەکایەتی. لە ٤ی نیسانی ١٩٦٢، ئەو و چەند فەرماندەیەکی تری پێشمەرگە قەڵای ڕەیاتیان لە حاجی ئۆمەران گەمارۆ دا. پاشان، لە ئابی ١٩٦٢، دوای گەیشتن بە ناوچەی خۆشناوەتی لەگەڵ مەلا مستەفا بارزانی، بەشداری لە ئازادکردنی قەڵاکانی هیران و نازەنین کردووە. هەروەها لە هەردوو شوێنەکە ئۆفیسی هەبووە. جگە لەوەش، لە ٢٥ی ئەیلوولی ١٩٦٢ سەرپەرشتی هێزی پێشمەرگەی کرد بۆ ئازادکردنی ناوچەی خاوکورکی سیدەکان.
لە ٤ی شوباتی ١٩٦٣، یاوەری مەلا مستەفا بارزانی کرد بۆ ناوچەکانی ڕانیە و قەڵادزێ بۆ تێکشکاندنی ناپاکان. لە ٢٩ی حوزەیرانی ١٩٦٣ وەک فەرماندە بەشداری لە شەڕی دەربەندی کۆرێ کردووە. هەروەها لە ١٣ی تەمموزی ١٩٦٣ بەشداری لە شەڕی سپیلکی نزیک گوندی کێلەکین کردووە. جگە لەوەش، لە ٢٤ی ئابی ١٩٦٣ بەشداری لە شەڕی کورانی کردووە و وەک فەرماندە ڕۆڵێکی گەورەی گێڕاوە. هەروەها لە ٣٠ی ئابی ١٩٦٣ بەرپەرچی هێرشێکی گەورەی سوپای عێراقی لە چیای پیران لە کۆلانەدەرێ دایەوە. پاشان، لەژێر سەرکردایەتی مەلا مستەفا بارزانی، لە ١٧ی ئەیلوولی ١٩٦٣ هێڵێکی بەرگرییان لە گوندی شیوێ دروست کرد. چەندین پێکدادان لە نێوان سوپا و هێزی پێشمەرگە لەو ناوچەیە ڕوویدا.
لە کانوونی یەکەمی ١٩٦٤، یاوەری مەلا مستەفا بارزانی کرد بۆ پشدەر و ڕانیە. لە ساڵی ١٩٦٥ تا ١٩٧٠، حاجی بەرۆکی ڕۆڵی فەرماندەیەکی ئازا و ژیری لە هێرشەکانی سوپای عێراق بۆ سەر چیای زۆزک، گەلی عومەر ئاغا، سەرتێز و گەلی بێشە گێڕاوە.
لە ٦ی نیسانی ١٩٦٦ فەرماندەیی هێزی پێشمەرگەی کرد بۆ بەرپەرچدانەوەی هێرشی سوپای عێراق بۆ سەر گەلی عومەر ئاغا. هەروەها لە ساڵی ١٩٦٧، دوای دامەزراندنی هێزی باڵەک، بوو بە فەرماندەی فەوجی یەکەمی هێزەکە. جگە لەوەش، لە ساڵی ١٩٦٨، ناوچەی نێوان ڕووباری موساکا تا گەلی عومەر ئاغا، چیای زۆزک، گەلی بێشە، چیای سەرتێز و شەقامی هامڵتۆن خرایە ژێر سەرپەرشتی حاجی بەرۆکی.
لە ساڵی ١٩٧٤، دوای دەستپێکردنەوەی شەڕی نێوان هێزی پێشمەرگە و سوپای عێراق، بەرپرسی بنکەکانی چیای زۆزک، دەشتی دیانا، گەلی عومەر ئاغا و چیای سەرتێزی بوو. زۆربەی هێرشەکانی سوپای عێراقی تێکشکاند، و تا ساڵی ١٩٧٥ پێشمەرگەکانی لەوێ بوون بۆ ڕێگریکردن لە پێشڕەویی سوپای عێراق.
لە ساڵی ١٩٨٠ پەیوەندی بە هێزی پێشمەرگەی شۆڕشی گوڵانەوە کرد. هەروەها هێزێکی ٩٠ پێشمەرگەی پێکهێنا. بۆ ئەنجامدانی چالاکی لە ناوچەی خانێ، چوونە ناوچەی کەوپەر و لەوێوە بۆ دۆڵی توێ. هەروەها چەندین گورزیان لە سوپای عێراق لە حاجی ئۆمەران وەشاند. ئەوان بەردەوام بوون لە خەباتی ئازادی تا ئەو کاتەی نەخۆش کەوت.
سەرچاوەکان:ئەرشیفی ئینسایکلۆپیدیای پارتی