Muhammed Tahir Abdullah Mustafa, bilinen adıyla Muhammed Hacı Tahir, 1946 yılında Kürdistan Demokrat Partisi sıralarına katılmıştır, 1953 yılında Kürdistan Demokrat Partisi 3. Kongresi'nin delegesi olmuştur, 1959 yılında Bağdat 2. Konferansı'nın delegesi olmuş ve aynı yıl Kürdistan Demokrat Partisi 4. Kongresi'nin delegesi olmuştur, 1960 yılında 5. Kongre'de Kürdistan Demokrat Partisi Merkez Komitesi yedek üyeliğine seçilmiştir, 1963 yılının ortalarında Hanekin'de Kürdistan Demokrat Partisi ve Irak Komünist Partisi ortak komitesinin üyesi olmuştur, 1964 yılında siyasi büro grubuna destek vermek amacıyla Mawat'taki geniş katılımlı toplantıya katılmıştır.

Biyografi

Muhammed Tahir Abdullah Mustafa, bilinen adıyla Muhammed Hacı Tahir, 1931 yılında Süleymaniye vilayetinde tüccar bir ailede dünyaya gelmiş ve ticaretle uğraşmıştır, ortaokul ikinci sınıf mezunudur, 1948 yılında İngiltere Birleşik Krallığı ile Irak Krallığı arasındaki Portsmouth Antlaşması'na karşı, "Barzani tutuklularına özgürlük" sloganıyla Bağdat şehrinde düzenlenen gösteriye katılmıştır, geçen yüzyılın ellili yıllarında Süleymaniye şehrindeki Mawlawi Caddesi'nde Mawlawi Radyo Satış Mağazası'nın sahibiydi, Kürtçe, Farsça ve Arapça dillerini biliyordu, 2020 yılı Mart ayının 13'ünde Erbil şehrinde hayatını kaybetmiş ve Erbil şehrindeki Şeyh Ahmed Mezarlığı'na defnedilmiştir.

Mücadele Geçmişi

Muhammed Tahir Abdullah Mustafa 1946 yılında Kürdistan Demokrat Partisi sıralarına katılmıştır, 1947 yılında Köy Bölge Komitesi üyesi olmuştur, 1949 yılında Süleymaniye Bölge Komitesi sorumlusu olmuştur, 1953 yılında Kürdistan Demokrat Partisi 3. Kongresi'nin delegesi olmuştur, 1954 yılının Haziran ayında Kürdistan Demokrat Partisi ve Irak Komünist Partisi ortak komitesinin üyesi olmuştur, 1954 yılında, Irak Temsilciler Meclisi seçimleri (1914- 2000) kampanyası için avukat İbrahim Ahmed Fettah ile birlikte bir grup Kürdistan Demokrat Partisi sempatizanı ile Karadağ bölgesine gitmiştir ve dönüş yolunda Süleymaniye şehri yakınlarında dönemin rejim polisi tarafından tutuklanmış ve Süleymaniye Saray Hapishanesi'ne gönderilmiş, ardından Kerkük Hapishanesi'ne nakledilmiş ve 15 gün sonra kefaletle serbest bırakılmıştır, 1956 yılında Pencüwin Bölge Komitesi'nin kurucularından olmuştur, 1956 yılının ortalarında Süleymaniye şehrinde Kürdistan Demokrat Partisi ile Irak Komünist Partisi arasındaki irtibat noktası olmuştur, 1956 yılında, Şeyh Latif Hafid olarak bilinen Latif Mahmud Said'in (1917- 1972) babasının cenaze namazını kıldırabilmesi için izin verilmesi talebiyle Saray önünde düzenlenen gösteriye katılmış, ancak polis tarafından üzerlerine yoğun ateş açılmıştır.

1958 yılında Kürdistan Demokrat Partisi Süleymaniye Bölge Komitesi sorumlusu olmuştur, 1959 yılında Bağdat 2. Konferansı'nın delegesi olmuş ve aynı yıl Kürdistan Demokrat Partisi 4. Kongresi'nin delegesi olmuştur, 1960 yılında 5. Kongre'de Kürdistan Demokrat Partisi Merkez Komitesi yedek üyeliğine seçilmiştir, Süleymaniye Şube Komitesi'ne bağlı Süleymaniye Bölge Komitesi sorumlusu olmuş ve aynı yıl Süleymaniye Barışseverler Komitesi üyesi olmuştur, 1961 yılında Süleymaniye şehrinde gizli bir şekilde yaşamış ve örgütlenme ve propaganda çalışmalarıyla uğraşmıştır, 1961 yılında Ali Abdullah'ın denetimindeki 2. Şube Komitesi'nin dördüncü kadrosunda şube komitesi sorumlusu olmuştur, 1961 yılında Peşmerge güçleri saflarına katılmış ve Dolbiş'te (Süleymaniye) takım komutanı rütbesine sahip olmuştur, 1961 yılında Mawat bölgesinde Peşmerge gücü komutanı olmuştur, 1963 yılının ortalarında Hanekin'de Kürdistan Demokrat Partisi ve Irak Komünist Partisi ortak komitesinin üyesi olmuş ve taraflar arasındaki sorunu barışçıl bir şekilde çözmeyi başarmıştır, (1963- 1964) yılları arasında Kürdistan Demokrat Partisi 2. Şube Komitesi'nin üçüncü kadrosunda şube komitesi sorumlusu olarak atanmıştır, 1963 yılında Köy Kongresi'nin delegesi olmuştur, 1963 yılında Kürt davasının çözümü amacıyla Irak hükümeti nezdinde müzakereci heyet üyesi olmuştur, 1965 yılında siyasi büro kanadının Hemedan'dan dönüşü ve Başkan Mustafa Barzani tarafından affedilmelerinin ardından 4. Şube Komitesi sorumlusu yapılmıştır.

Kaynaklar:
  1. Kürdistan Demokrat Partisi Ansiklopedisi Kurulu Arşivi .
  2. Hüseyin Hacı Kadir, Ölümsüz Sanatçı Tahir Tofiq'in Yaşamı, Serüvenleri ve Bazı Şarkıları, (Erbil - Pak Basımevi - 2002 MS), s. 158.
  3. Maad Fayad, Peşmerge Cumhurbaşkanı, çeviren: Saman Süleymani, (Tahran - Dat Yayınları - Mansur Basımevi - 1393 H.Ş), s. 126.
  4. Halkın Birliği Yolunun Yolcusu Halkın Safları, Kürdistan Yurtseverler Birliği organı Kürdistani Nwe Gazetesi, sayı 2670, on birinci yıl, Süleymaniye, Salı, 21 Ocak 2002 MS, s. 6.
  5. Özel bir törenle şehit lider Ömer Debabe anılıyor, Kürdistan Yurtseverler Birliği organı Kürdistani Nwe Gazetesi, sayı 2670, on birinci yıl, Süleymaniye, Salı, 21 Ocak 2002 MS, s. 1.
  6. Muhammed Hacı Tahir, Öğretmen İbrahim Ahmed cesur bir adam, aydın ve sevilen bir siyasetçiydi, Kürdistan Yurtseverler Birliği organı Kürdistani Nwe Gazetesi, sayı 2428, onuncu yıl, Süleymaniye, Pazartesi, 16 Nisan 2001 MS, s. 7.
  7. Mam Celal'in görüşme ve toplantıları, Kürdistan Yurtseverler Birliği organı Kürdistani Nwe Gazetesi, sayı 2400, onuncu yıl, Süleymaniye, Salı, 13 Mart 2001 MS, s. 3.
  8. Ahmed Banixelani, Anılarım, (Stokholm - 1997 MS), s. 180.
  9. Mehdi Muhammed Kadir, Irak Kürdistanı'nın Siyasi Gelişmeleri 1945 - 1958, (Süleymaniye - Kürdistan Stratejik Araştırmalar Merkezi - 2005 MS), s. 162.
  10. Ahmed Dilzar, Yaşam Günlerimin Anıları, (Erbil - Kültür ve Gençlik Bakanlığı - Şehab Basımevi - 2019 MS), s. 127.
  11. Şivan Muhammedemin Taha Xoşnav, Hewlêr 1963 - 1970 yılları arasında siyasi durum üzerine tarihi bir araştırma, (Hewlêr - Selaheddin Üniversitesi Matbaası - 2016), s. 109.
  12. Albûmê Hawulatiyan, Govara Silêmanî, Silêmanî Belediyesi, sayı 32, ikinci dönem, Silêmanî, Şivan Matbaacılık ve Ofset, Mart 2003, s. 45.
  13. Hazırlayan: Selah Reşid, Mam Celal gençliğinden cumhurbaşkanlığı sarayına kadar ömür görüşmesi, birinci cilt, (Silêmanî - Karo Matbaası - 2017), s. 188.
  14. Ebûbekir Ehmed Ebdullah, Mewlewî caddesinde bir yürüyüş, birinci bölüm, Govara Silêmanî, Silêmanî Belediyesi, sayı 46, ikinci dönem, Silêmanî, Delêr Matbaası, Mayıs 2004, s. 17 - 18.
  15. Ehmed Xoce, Çim Dî (Gördüklerim), dördüncü cilt, üçüncü baskı, (Silêmanî - Binkey Jîn - Şivan Matbaası - 2016), s. 611.
  16. Ahmed Bâni Xilâni, Müzekkerati (Anılarım), (Bağdat - Dar El-Ruvad El-Müzdehire baskı, yayın ve reklamcılık - 1995), s. 136.
  17. Rojîn Çelebi Munir, Zaxo 14 Temmuz 1958 - 6 Mart 1975, (Yersiz - Zaxo Kürt Araştırmaları Merkezi - 2018), s. 226.
  18. Gözden geçirme ve düzenleme: Ebdullah Kerîm Mehmud, Rojê Temawiyekan (Sisli Günler) Refet Mela'nın anıları, (Silêmanî - Karo Matbaası - 2008), s. 23.
  19. Cabbar Cabari, Tarihu's-Sahafeti'l-Kürdiyye fi'l-Irak (Irak'ta Kürt Basın Tarihi), (Bağdat - Genel Kürt Kültür Müdürlüğü - Ümmet Matbaası - 1975), s. 69.
  20. Heme'y Ferec Helebceyi, Şinro'dan Stockholm'e, üçüncü baskı, (Silêmanî - Karo Matbaası - 2015), s. 293 - 294.
  21. Xurşîd Şêre, Xebat û Xwîn (Mücadele ve Kan) Peşmerge mücadele yıllarının anıları, üçüncü baskı, (Hewlêr - Haci Haşim Matbaası - 2015), s. 117.
  22. Doktor Kemal Fuad, Kürdistan Yurtseverler Birliği medya kanallarına konuşuyor, el-İttihad gazetesi, Kürdistan Yurtseverler Birliği merkezi gazetesi, sayı 495, Silêmanî, Cuma, 18 Ekim 2002, s. 11.
  23. Zahîr Sewz, Ehe Biçkoli Xeyat, durmadan çalışan bir kervan ve onurlu bir mücadele, Brayetî gazetesi, Kürdistan Demokrat Partisi - Yekgirtû organı, sayı 1881, Hewlêr, Perşembe, 24 Şubat 1994, s. 6 - 7.
  24. Ebdulsettar Tahir Şerîf, Yaşamla çatışma (anı) 1935 - 1971, birinci cilt, (Kerkük - Arabxa - 2005), s. 103.
  25. Ebdulsettar Tahir Şerîf, el-Cemiyyat ve'l-Munazzamat ve'l-Ahzabü'l-Kürdiyye (Kürt Dernek, Organizasyon ve Partileri) 1908 - 1958, (Bağdat - Kültür İşleri Evi - 1989), s. 182.
  26. Ebdulsettar Tahir Şerîf, Tarihu'l-Hizbi's-Sewri'l-Kürdistani (Kürdistan Devrimci Partisi Tarihi), ikinci baskı, (Bağdat - Devrimci Yayınları - 1979), s. 142, 170, 172, 182, 236.
  27. Ebdulrehman Gomeşînî, Anılarımdan bir özet, (Silêmanî - Qani Matbaası - 2003), s. 15.
  28. Keyfî Hadî, Peşmerge mücadelesinin ve çalışmalarının başlangıcına dair anılarını dergimizin okuyucuları için anlatıyor, Dêrîn dergisi, Hewlêr 2. Bölge Komitesi Medya Ofisi organı, sayı 1, Hewlêr, Eğitim Bakanlığı Matbaası, Cumartesi, 4 Haziran 2005, s. 8.
  29. Kürdistan Demokrat Partisi 5. Kongresi, Roja Nû dergisi, üçüncü sayı, birinci yıl, Silêmanî, Kameran Matbaası, Haziran 1960, s. 56.
  30. 2. Bölge, 2. Bölge yarım asırlık mücadelede, (Hewlêr - Aras Matbaası - 2010), s. 38.
  31. Mesud Barzani, el-Barzani ve'l-Hareketü't-Tahririyyetü'l-Kürdiyye (Barzani ve Kürt Özgürlük Hareketi), üçüncü cilt, ikinci baskı, (Erbil - Eğitim Bakanlığı Matbaası - 2002), s. 144.
  32. Mustafa Salih Kerîm, Kahramanların referansları... ve şehitlerin öncüleri, el-İttihad gazetesi, Kürdistan Yurtseverler Birliği merkezi gazetesi, sayı 323, sekizinci yıl, Silêmanî, Cuma, 18 Haziran 1999, s. 4.
  33. Kürt Ulusal Özgürlük Hareketi belgelerinden, Metîn dergisi, Kürdistan Demokrat Partisi - Birleşik 1. Bölge tarafından çıkarıldı, sayı 47, Duhok, Hawar Matbaası, üçüncü dönem, Aralık 1995, s. 81.
  34. Mehmud Mela Ezizet, Karwanê Bê Kotayî (Bitmeyen Kervan), (Silêmanî - Serdem Basın Yayın Kurumu - 2000), s. 87 - 88.
  35. Nermîn Osman, Güzellikten bir kadın ve cesur bir devrimci hanım, Kurdistana Nû gazetesi, Kürdistan Yurtseverler Birliği organı, sayı 7840, yirmi sekizinci yıl, Silêmanî, Çarşamba, 17 Nisan 2019, s. 8 - 9.
  36. Öğrenci Birliği temsilcisi, Roja Nû dergisi, sayı 8, birinci yıl, Silêmanî, Kameran Matbaası, Kasım 1960, s. 118.
  37. Haberler, görüşler ve olaylar, Roja Nû dergisi, sayı 1, birinci yıl, Silêmanî, Kameran Matbaası, Nisan 1960, s. 101.
  38. Ferhad Ewnî, 36 mektup ve divanımdaki birkaç karakter, (Hewlêr - Selaheddin Üniversitesi Matbaası - 2019), s. 59, 63.