Kürdistan Cumhuriyeti döneminde Kürdistan Cumhuriyeti Peşmerge güçleri ile İran ordusu arasında yaşanan savaşların devamında gerçekleşen savaşlardan biri de Mela Şêx köyü savaşıdır, Barzani güçlerinin bu savaşta etkili bir rolü olmuştur. Savaş şu şekilde gelişmiştir: 1946 yılında Kurban Bayramı vesilesiyle Serdeşt-Bane tugayında konuşlanmış olan ve Süysnayeti bölgesinden gelen Peşmergelerin çoğu, komutanlarına haber vermeden evlerine ve ailelerinin yanına dönerler, sadece 180 Mahabadlı Peşmerge ve birkaç kişi daha orada kalır. Bu durum düşmanın fırsattan yararlanmasına yol açar ve Kurban Bayramı'nın ilk gecesinde Warşo-Şino kalesine saldırarak oradan Mela Şêx köyüne doğru ilerlemeye başlarlar, sabahın erken saatlerinde de 3 İran Hava Kuvvetleri uçağı Rebet köyünü bombalar. 

Bu nedenle komutanları Salih Abdulaziz olan Rebet koruma üssündeki 60 Peşmerge, Kelun nehrini geçerek Mela Şêx köyündeki düşmana saldırır ve Serdeşt'e doğru kaçan düşmanı geri çekilmeye zorlarlar. Bu savaşta Hasan Xanî Berbacî adındaki bir Peşmerge, düşman tankına karşı bir intihar saldırısı gerçekleştirir ve sonuç olarak şehit düşer. Peşmergeler şehidin cenazesini taşımakla uğraşırken düşman Serdeşt şehrinin içine girer. Düşmanın başka bir kolu aynı gece Warşi kalesini ele geçirmişti ancak Barzanilerin saldırısından sonra İran askerleri silahlarını atıp kaçarak savaş cephesini terk ederler, ancak şehrin yolunun kesildiğini öğrenince çaresizce kaleye geri dönerler. Kürt güçlerinin bu savaştaki kaybı bir şehit ve beş yaralıydı, İran ordusunun kaybı ise biri komutanları Xel'et Berî olmak üzere 22 ölüydü. Bu savaşta Peşmerge güçlerinin elde ettiği ganimetler ise iki büyük makineli tüfek, 18 Brno tüfeği, birkaç sandık el bombası ve çok miktarda mühimmattı.

Kaynaklar:

1- Akid Bekir Abdulkerim Hewêzî, Geşteky be Komarî Mehabad da (Mahabad Cumhuriyeti'ne Bir Yolculuk), Hewlêr, Aras Basım ve Yayın Kurumu, ikinci baskı, 2001.

2- Hüseyin Ali Rezm Ara, Ferheng-i Coğrafya-yi İran (Abadiha) Ostan 3 ve 4 Azerbaycan, Tahran, Ordu Genelkurmay Başkanlığı Coğrafya Dairesi Yayınları, 1330.