Ezo Şêxomer, Erbil ilinin Mergesor ilçesine bağlı Guretu bucağının Şaneder köyünde doğmuş, 1988 yılında vefat etmiştir.
Mücadele TarihiEzo Şêxomer, 23 Mayıs 1947 tarihinde General Mustafa Barzani ile birlikte Sovyetler Birliği'ne doğru yola çıkmış, Qetur Halk Savaşı ve Mako Köprüsü Savaşı'na katılmış, büyük zorluk ve çilelerden sonra 18 Haziran 1947 tarihinde İran ile Sovyetler Birliği arasındaki sınırda yer alan Aras Nehri'ni geçerek Sovyetler Birliği'ne geçmiştir.
Sovyetler Birliği'ne ulaştıktan sonra, 19 Haziran 1947 tarihinde tüm yoldaşlarıyla birlikte Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Nahçıvan şehrinde, dikenli tellerle çevrili üstü açık bir toplama kampına yerleştirilmiş, bir grup asker tarafından korunmuş ve yiyecek, giyim ve hareketlilik açısından savaş esiri muamelesi görmüşlerdir. Daha sonra Sovyet hükümetinin kararıyla Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Ağdam, Laçın, Ayvahlah ve Kelbecer bölgelerine dağıtılmışlardır. 10 Aralık 1947 tarihinde, Azerbaycan Cumhuriyeti'nin başkenti Bakü'de Hazar Denizi kıyısındaki bir askeri kampa nakledilmişler ve aynı ayın 23 tarihinde kendilerine askeri üniformalar verilerek, Azerbaycan Cumhuriyeti subaylarının gözetiminde günde sekiz saat askeri eğitim verilmiştir. Aynı zamanda, eğitimli yoldaşları tarafından günde dört saat boyunca Kürtçe öğrenme dersleri verilmiştir.
Cafer Bagirov'un yoldaşlarına yönelik kötü muamelesinin ardından, askeri kampın 29 Ağustos 1948 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti'nden, Özbekistan Cumhuriyeti'nin başkenti Taşkent yakınlarındaki Çırçık yerleşkesine taşınmasına karar verilmiş ve orada askeri eğitime devam etmişlerdir.
Mart 1949 ayında yoldaşlarıyla birlikte gruplar halinde trenle Sovyetler Birliği'nin kolektif köylerine dağıtılmış ve kolhoz çiftliklerinde (halkın hükümetten geri aldığı ve daha sonra hükümet payını verdikleri araziler) çalışmışlardır.
General Barzani'nin Stalin'e gönderdiği birçok mektuptan ve büyük çabalarından sonra, sonunda Barzani'nin yoldaşlarının yaşadığı zorlukları anlatan bir mektup Stalin'in eline ulaşmış ve o da derhal Barzani'nin yoldaşlarının durumunu araştırmak üzere bir komisyon kurulması talimatını vermiş, nihayetinde komisyonun kararı hepsinin Vriviski şehrinde toplanmaları yönünde olmuştur, bu nedenle adı geçen şahıs Kasım 1951 ayında Sovyetler Birliği'ndeki Vriviski şehrine gitmiştir.
1958 yılında Irak'ta Abdülkerim Kasım başkanlığındaki Cumhuriyet hükümeti kurulunca, adı geçen şahıs 16 Nisan 1959 tarihinde Grozni gemisiyle Basra Limanı üzerinden Irak Cumhuriyeti'nin güneyinden Kürdistan'a dönmüştür.
Kaynakça:1. Hemîd Gerdî, Puxtêy Mêjûname, Birinci baskı, (Erbil - Aras Basım ve Yayıncılık Kurumu - Eğitim Bakanlığı Matbaası - 2004).
2. Şe'ban Elî Şe'ban, Hendêk Zanistî Siyasî u Mêjûyî, Üçüncü baskı, (Erbil - Rojhilat Matbaası - 2013).
3. Mesûd Barzanî, Barzanî u Bizûtnewey Rizgarixwazî Kurd 1931 - 1958, (Duhok - Xebat Matbaası - 1998).
4. Necef Qulî Pesyan, Le Mehabadî Xwênawîyewe Heta Lêwarekanî Aras, Çeviren: Şewket Şêx Yezdîn, Birinci baskı, (Pirmam - Kürdistan Demokrat Partisi'nin Altın Jübilesi - 1996).
5. Ansiklopedi Heyeti Arşivi Kürdistan Demokrat Partisi.


