

Ansîklopediya Partiya Demokrat a Kurdistanê
Loading

Siyaseta Îraqê ya gazê û helwesta Partiya Dêmokrata Kurdistanê (1958-1975)
Elî Xelîl Bêtkarî
Ev pirtûk ji zimanê rûsî hatiye wergerandin, komele mijarekî taybet bi şirovekirina doza Kurd e li welatên Rojavayê Asyayê ku welatên Îraq, Tirkiye, Sûriye û Îranê digire, piraniya zêde ya wan nivîs û şiroveyan ji aliyê kurdolojiyanên peymangeha dîrasatên rojhilat û damezrawên xwendina bilind li Moskowê hatine nivîsîn û, tekez li ser hûrgiliyên pirsgirêka Kurd li Îraq û Tirkiyeyê dikin û beşek jî tîrêjê dixin ser taybetmendiyên pirsgirêka Kurd li Îran û Sûriyeyê, herwiha aliyên herêmî û navdewletî jî tê de xistine ber çavan.
Mijarên vê pirtûkê pêk tê ji pirsgirêka Kurd li Rojavayê Asyayê li destpêka sedsala bîst û yekê, serhildan û pêşketina milmilaniyên navxweyî yên Kurd, helwesta cîranên îqlîmî li ser serxwebûna Kurdên Îraqê, Amerîka û Kurdên Başûr, Başûrê Kurdistanê û pêşketina proseya siyasî li Îraqê, alingariyên cîbicîkirina otonomiya Başûrê Kurdistanê û sedemên negeraneweyê, rola siyasî ya zanîngehên Başûrê Kurdistanê, pêşketina siyasî ya Kurdên Başûr, destûra herdemî ya Îraqê û berjewendiyên Kurd, bandora qeyrana Îraqê li ser çareserkirina pirsgirêka Kurd li Komara Tirkiyeyê, werçerxana demokratiyetê û pirsgirêka Kurd li Tirkiyeyê di destpêka sedsala bîst û yekê, peywendiyên Turkmanên Îraqê ligel hêzên siyasî yên cuda û berjewendiyên Tirkiyeyê, helwesta muhafazkarên nû yên Îranê li ser pirsa Kurd û seqamgiriya li Rojavayê Asyayê, faktora Kurd di siyaseta derwe ya Tirkiyeyê de, rola Başûrê Rojhilatê Tirkiyeyê li stratejiya neteweyî ji bo veguhastina enerjiyê bo bazarên navxweyî û biyaniyan de, rewşa Îraqê û pirsgirêkên seqamgiriya siyasî li Tirkiyeyê, Başûrê Kurdistanê wek girîngtirîn faktora seqamgiriya Îraqê, faktora Kurd û seqamgiriya îqlîmî, bernameya aboriya Kurdistanê, rewşa petrolê li Başûrê Kurdistanê, Herêma Kurdistanê û pirsgirêka seqamgiriyê, asoyên dewleta Kurdî û Kurd sedemê seqamgiriya navçeyê.