Encûmena Rêberiya Şoreşa Îlonê li Kurdistan-Iraqê

Ev pirtûk ji bo her kesê ku bi dîroka tevgera neteweyî ya Kurd li Kurdistana Iraqê eleqedar e çavkaniyeke bingehîn e. Ev pirtûka 8an a rêzepirtûkekê ye ku bûyerên derdora Şoreşa Îlona 1961-1975 belge dike. Pirtûk li pênc beşan hatiye dabeşkirin û her beş serdemeke girîng ji dîroka şoreşê vedigire.

Beşa yekem tevgera neteweyî ya Kurd li Kurdistana Iraqê di navbera 1958-1964 de vedikole. Rewşa siyasî ya Kurdistanê ji 14ê Tîrmeha 1958an heta 18ê Mijdara 1963an û pêşketinên siyasî yên li Kurdistanê piştî darbeya 18ê Mijdarê vedigire. Ev beş bûyerên ku rê li ber Şoreşa Îlonê vekirin û qonaxên destpêkê yên şoreşê bi kûrahî dinirxîne.

Beşa duyem li ser avakirina Encûmena Rêberiya Şoreşgerî li Kurdistana Iraqê ye. Ev beş çar mijaran dihewîne: civîna yekem a encûmenê û bûyerên herî girîng ên wê; bersiva partiyên Kurd li ser avakirina encûmenê; helwesta Partiya Demokrat a Kurdistanê (PDK) û rêxistinên pîşeyî û girseyî li ser avakirina encûmenê; û daxuyanî û weşanên destpêkê yên Encûmena Rêberiya Şoreşgerî. Ev beş agahiyê li ser astengiyên ku encûmen di rojên destpêkê de pê re rû bi rû ma û awayê derbaskirina wan dide.

Beşa sêyem pêşketinên rewşa siyasî ya Kurdistanê di navbera 1965-1970 de vedikole. Sê mijaran dihewîne: Encûmena Rêberiya Şoreşgerî li Kurdistanê û xerab bûna rewşê piştî destpêkirina nû ya şer di Nîsana 1965an de; Encûmena Rêberiya Şoreşgerî ya Kurdistanê û pêşketinên siyasî li Kurdistanê piştî darbeya 17ê Tîrmeha 1968an; û dawiya Encûmena Rêberiya Şoreşgerî ya Kurdistanê. Ev beş astengiyên ku encûmen bi pêşketina şoreşê re pê re rû bi rû ma û bandora rewşa siyasî li Kurdistanê li ser çalakiyên encûmenê vedikole.

Beşa çarem çalakiyên Encûmena Rêberiya Şoreşgerî û tevgerên herêmî di rêxistina daîre û karûbarên darayî, tenduristî, perwerde, pirsa erd û rewşa cotkaran, pêşxistina dadweriyê, Pêşmerge û warê civakî de vedikole. Ev beş nêrîneke berfireh a xebata hundirîn a encûmenê û hewlên wê ji bo başkirina jiyana gelê Kurd pêşkêş dike.

Beşa pêncem û dawî çalakiyên derve yên Encûmena Rêberiya Şoreşgerî ji bo piştgirîkirina şoreşa Kurd li Kurdistanê vedikole. Çar gotaran li ser hewlên derve yên encûmenê heta destpêka şer li Kurdistanê di sala 1965an de dihewîne. Ev gotar rêwîtiya Îsmet Şerîf Wanlî bo Dewletên Yekbûyî û encamên wê, çalakiyên derve yên encûmenê heta 1966an, Encûmena Rêberiya Şoreşgerî ya Kurdistanê û çalakiyên wê yên derve heta 1970an, û hewlên encûmenê ji bo bidestxistina nasandina navneteweyî ya şoreşa Kurd vedigirin.