Piştî danûstandinên di navbera serkirdayetiya Şoreşa Îlonê û hikûmeta Iraqê de, dema ku hikûmeta Iraqê biryar da ku ji peymanê vekişe, rewş her ku çû aloz bû. Ev yek di dawiyê de bû sedema destpêkirina şer li dijî Kurdistanê.

Di nîsana 1974an de, artêşa Iraqê bi bikaranîna hemû şiyanên xwe yên leşkerî, di nav de gelek leşker, tankên nûjen, çekên hewayî yên cuda û hêza esmanî, bi mebesta têkbirina şoreşa Kurdî, êrîşek li dijî Kurdistanê da destpêkirin. Di bersiva êrîşa artêşa Iraqê de, Hêzên Pêşmergeyên Kurdistanê ji destpêka şer ve çend tedbîrên leşkerî girtin. Fujê 3yemîn ê Surdaş ê Hêzên Rizgariyê baregeha leşkerî ya Suseyê, ku wekî navenda yekîneya artêşa Iraqê xizmet dikir, dorpêç kir.

Di hewldana ji bo rûbirûbûna êrîşa muhtemel a artêşa Iraqê ya li ser rêya Silêmanî û Dukanê, hêzên Pêşmerge, bi fermandariya Fujê 3yemîn ê Hêzên Rizgariyê yê Enwer Ezwer, bi awayekî stratejîk xwe li cihên cuda bi cih kirin. Şaxê Kuexa Smaîlî Talan li gundê Kanîxanê, şaxê Ebdullah Hacî Reşîd li Taslûceyê, şaxê Omer Hama Elî li gundê Kalawananê û fermandeyî û navenda fujê li gundê Xrê Zêweyê bi cih bûn. Wekî din, şaxê Hematalî yê Hacî Qadir Beg li gundê Xrê Zêweyê hat bicihkirin.

Êrîşa li Silêmaniyê ji aliyê artêşa Iraqê ve hat destpêkirin û bû sedema pevçûneke di navbera dabeşên Ebdullah Hacî Reşîd û yên li Taslûceyê hatibûn bicihkirin. Di encama vê pevçûnê de ziyaneke mezin çêbû.

 

Lê belê, ji ber hejmara zêde ya leşkerên artêşê, piştgiriya fujê tankan û hejmara kêm a hêzên Pêşmerge, wan nikarîbû ji bo demek dirêj berevaniyê bikin. Bi taybetî piştî şehadeta Ebdullah Hacî Reşîd û Şêx Cefer Kolîceyî, Pêşmergeyên berevaniyê vekişiyan û cih vala kirin. Di vê navberê de, artêşa Iraqê pêşveçûna xwe ber bi baregeha leşkerî ya Suseyê ve berdewam kir. Bi alîkariya tank û çeteyan, artêşa Iraqê xeta berevaniyê ya Pêşmerge li Taslûceyê şikand û rêya ber bi baregeha leşkerî ya Suseyê ve vekir. Di destpêkê de, wan bawer dikir ku dê ti astengî li ber berevaniya Pêşmerge nebe, lê hêzên Pêşmerge li nêzî pira gundê Xrê Zêweyê, bi qasî 6 km dûrî baregeha leşkerî ya Suseyê, êrîşî artêşa Iraqê kirin. Wan bi serkeftî du tank bi bikaranîna RPGyan îmha kirin, ku di encamê de çend leşker û caş hatin kuştin. Pêşmergeyan karîn artêşê heta piştî nîvro ji gihîştina baregeha leşkerî ya dorpêçkirî asteng bikin, lê mixabin du Pêşmerge bi navên Îbrahîm Kanî Şeytan û Rehîm Qamis şehîd bûn. Fermandeyê fujê di dema rizgarkirina cenazeyên şehîdan de birîndar bû da ku nekevin destê artêşê. Hêzên Pêşmerge tenê karîn cenazeyên şehîdan û fermandeyê xwe yê birîndar rizgar bikin û paşê vekişiyan, bi vî awayî hiştin artêşa Iraqê dorpêça baregeha leşkerî ya Suseyê bişkîne.

Çavkanî:

  1. سه‌نگه‌ر ئيبراهيم خۆشناو: ڕووداوه‌ سه‌ربازيه‌كانى شۆڕشى ئه‌يلوول 1970-1975، چاپى يه‌كه‌م، چاپخانەى دانیشفەڕ، هه‌ولێر، 2022.

  2. شەوکەت مەلا اسماعیل حەسەن: ڕۆژانێ لە مێژووى شۆرشى ئەیلوول، 1961-1975، چاپخانەى وەزارەتى پەروەردە، هەولێر – 2007.

  3. کاروان جوهر محمد: ئیدریس بارزانى 1944- 1987 ژیان و ڕۆلى سیاسیى و سەربازى لە بزوتنەوەى ڕزگاریخوازى کورددا، چاپخانەى هێڤی، هەولێر، 2019.