Jînenîgarî

Mihemedemîn Me'rûf bi temamî di sala 1920an de li bajarê Koyê yê ser bi parêzgeha Hewlêrê ji dayik bûye, di destpêkê de li ser destê (Mela Reş) di xwendina olî de perwerde bûye, di sala 1929an de li dibistana seretayî ya Koyê dest bi qonaxa yekem a xwendinê kiriye, di sala 1936an de qonax temam kiriye, di sala 1936an de li Darulmu'elîmîn a gundewarî li bajarê Bexda hatiye qebûlkirin û dema xwendinê tê de çar sal bûye, wek mamoste li dibistana seretayî ya Koyê hatiye tayînkirin, di sala 1941an de li pola yekê ya seretayî mamosteyê Celal Talebanî (1933-2017) bûye, di sala 1943an de alîkariya darayî pêşkêşî Yana Nesra Kurd li Bexda kiriye, di sala 1943an de gotarek di kovara Gelawêj a bi zimanê kurdî li Bexda derdiket de belav kiriye, di sala 1949an de li bajarê Koyê piştevanê rakirina nezanînê bûye, di 15ê mijdara 1999an de li bajarê Koyê piştî nexweşiya şekir koça dawî kiriye û li goristana Ke Kon hatiye veşartin, di roja çarşemê 17ê mijdara 1999an de endazyar Elî Ebdullah Emîn cîgirê serokê Partiya Dêmokrata Kurdistanê peyameke sersaxiyê ji malbata wî re şandiye, her du zimanên kurdî û erebî baş dizanîbû.   

 

Rûpelên têkoşînê

Di sala 1940an de bû endamê Partiya Hîwaya Kurd, di sala 1945an de bi Partiya Komunîst a li Kurdistanê Îraqê (Partiya Şoreşê) ve girêdayî bû, di sala 1946an de li bajarê Bexda ji mendûbên Kongreya Yekem a Partiya Dêmokrat a Kurd (Yekbûna Yekem) bû, di sala 1947an de wek mamoste li dibistana seretayî ya Zanist li bajarê Koyê yê parêzgeha Hewlêrê kar kiriye, di 27ê kanûna paşîn a 1948an de bi navê Partiya Dêmokrat a Kurd li bajarê Koyê yê ser bi parêzgeha Hewlêrê li dijî peymana Portsmouth a di navbera Keyaniya Brîtanya û Keyaniya Îraqê de li dijî sîstema Keyaniya Îraqê xwepêşandanek rêberî kiriye, di sala 1950an de bû endame Komîteya Navendî ya Partiya Dêmokrata Kurdistanê (Konferansa Koyê), di sala 1951an de ji aliyê mendûbên konferansa duyem a partiyê ve wek endame Komîteya Navendî ya demkî ya Partiya Dêmokrat a Kurd hat hilbijartin, di sala 1951an de berpirsiyarê Lîjneya Navçeyê ya Koyê bû, di sala 1951an de di nav refên Partiya Dêmokrat a Kurd de piştevanê baskê parêzer Hemze Ebdullah Omer (1915-1998) bû.

Di sala 1953an de ji aliyê mendûbên Kongreya Sêyem a partiyê ve wek endame Komîteya Navendî ya Partiya Dêmokrata Kurdistanê – Îraq hat hilbijartin, di sala 1953an de ji aliyê desthilatên Keyaniya Îraqê ve bo (Pirdê) ya parêzgeha Kerkûkê hat dûrxistin, di sala 1953an de li dijî namzetbûna endamên Partiya Dêmokrata Kurdistanê-Îraq bo Encûmena Nûnerên Îraqê rawestiya, di sala 1957an de bû endame Komîteya Navendî ya Partiya Dêmokrata Kurdistanê – Yekbûyî (Yekbûna Sêyem), di sala 1958an de berpirsiyariya Lîjneya Navçeyê ya Koyê ya ser bi Şaxa Duyem a partiyê wergirt, di sala 1964an de bi temamî ji karê partîtiyê dûr ket.    

Çavkanî:

  1. Amadekirin: Kemal Me'rûf, Bîranînên mamoste Ebdulmecîd Nûredîn Celîlzade, (Hewlêr - Çapxaneya Şehab - 2012z), r. 24, 108.

  2. Mazba, Lawê Polonî, wergerandina Mihemed Emîn Me'rûf, Kovara Gelawêj, hejmar 11, sala 4, Bexda, Çapxaneya Me'arif, mijdara 1943z, r. 66 - 71.

  3. Ehmed Bawer, Komeleyanê Serkevtin, (Kurdistan - Şaredariya Kelar - Çapxaneya Ofsetî Tîşk - 2004z), r. 135.

  4. Mam Celal, Sala kongreya xwendekaran, beşa pêncem, Kovara Xak, hejmar 14, sala duyem, Silêmanî, Çapxaneya Ofsetî Delêr, 10 tebaxa 1998z, r. 7.

  5. Mehdî Mihemed Qadir, Pêşhatên siyasî yên Kurdistanê Îraqê 1945 - 1958, (Silêmanî - Sentera Lêkolînên Stratejîk a Kurdistanê - 2005z), r. 122, 128 - 129, 132, 135. 

  6. Cemal Baban, Silêmanî bajarê min ê geş, berga sêyem, çapa duyem, (Hewlêr - Dezgeha Çap û Belavkirina Aras - Çapxaneya Aras - 2012z), r. 332 - 333.

  7. Mam Celal, Îbrahîm Ehmed serkirdeyekî bîlîmet û jîrê serdemeke nû ya kurdayetiyê, Kovara Xak, hejmar 58, sala pêncem, Silêmanî, Çapxaneya Ofsetî Delêr, 10 nîsana 2002z, r. 7.

  8. Hebîb Mihemed Kerîm, Dîroka Partiya Dêmokrata Kurdistanê – Îraq (di qonaxên sereke de) 1946 - 1993, (Duhok - Çapxaneya Xebat - 1998m), r. 42, 47, 50, 59. 

  9. Sidîq Salih, Refîq Salih û Ebdullah Zengene, Jînenîgarî û pêrista Kovara Gelawêj, berga yazdehem, (Silêmanî - Binkeyê Jîn - Çapxaneya Rojhilat - 2016z), r. 299 - 300.

  10. Ferhad Ewnî, 36 name û çend kesayetiyên dîwana min, (Hewlêr - Çapxaneya Zanîngeha Selahedîn - 2019z), r. 54 - 55, 59.

  11. Şeban Elî Şeban, Hinek zanyariyên siyasî û dîrokî, çapa sêyem, (Hewlêr - Çapxaneya Xebat - 2013z), r. 108.

  12. Tahir Ehmed Hewêzî, Dîroka Koyê, berga duyem beşa yekem, (Bexda - Çapxaneya (Nemîr) - 1984z), r. 204, 223. 

  13. Elî Ebdullah, Dîroka Partiya Dêmokrata Kurdistanê – Îraq heta girêdana Kongreya Sêyem, (bê cih - îlon 1968z), r. 86 - 90. 

  14. Ebdulxaliq Elaeddîn, Koyê ... navdarên wê, (Hewlêr - Çapxaneya Minare - 2014z), r. 191 - 192.

  15. Ebdulkerîm Ebdullah Hewêzî, Bîranînên min li gel hevalê têkoşer Mam Celal, Kovara Ke Kon, hejmar 31, nîsana 2014z, r. 26.

  16. Kerîm Şarezayî, Mamosteyê perwerdekar û têkoşerê neteweyî Mihemedemîn Me'rûf 1920 - 1999, Rojnameya Xebat, zimanê Partiya Dêmokrata Kurdistanê, hejmar 988, Hewlêr, în, 11 tebaxa 2000m, r. 11.

  17. Kerîm Şarezayî, Mihemed Emîn Me'rûf, 1920 - 1999, Ensîklopediya Hewlêrê, berga dehem, (Libnan - Grîn Galorî - 2009z), r. 4583 - 4584.

  18. Koyê .. di rojên Wespê ya 1948an de, Rojnameya Kurdistana Nû, organa Yekîtiya Nîştimaniya Kurdistanê, hejmar 301, sala duyem, Hewlêr, çarşem, 27 kanûna paşîn a 1993z, r. 6.

  19. Mecîd Asinger, "Di çileya mamosteyekî payebilind de", Rojnameya Brayetî, organa Partiya Dêmokrata Kurdistanê, hejmar 2998, Hewlêr, yekşem, 26 kanûna yekem a 1999z, r. 3. 

  20. Cîgirê serokê partiya me sersaxiyê dide malbata rehmetî mamoste Mihemedemîn Me'rûf, Rojnameya Xebat, zimanê Partiya Dêmokrata Kurdistanê, hejmar 951, Hewlêr, în, 19 mijdara 1999m, r. 2.