Çiyayê Korêk, ji çiyayên stratejîk ên herêmê ye û kontrolkirina her hêzeke serbazî li ser tevahiya çiyê, dê bibe metirsî li ser bajarê Rewandiz û Deşta Diyana û derdora wê ya ku jê re dibêjin Deşta Soran, û ji bo hêza din zehmet bû ku li herêmê bimîne. Tevî ku Artêşa Iraqê berê hêzên xwe ji parêzgeha Rewandiz û gundê Balkeyan heta herêma Spîlik a rojavayê bajarokê Xelîfan vekişandibû, lê ji lûtkeya Çiyayê Korêk venekişiya.
Bi destpêkirina şer di sala 1974an de, Hêzên Pêşmerge çend caran êrîşî ser kirin, lê nekarîn bi ser bikevin ji ber ku Artêşa Iraqê ji ber çekên xwe yên pêşketî karîbû parastina herêmê bike.
Cihê erdnîgarî yê Çiyayê Korêk di navbera (Geliyê Elî Beg) û Çiyayê Korêz de ye. Di êrîşeke li ser Korêzê de di nîsana 1974an de, Hêzên Pêşmerge dest danîn ser cihên Artêşa Iraqê. Tevî ku Artêşa Iraqê çend caran hewl da ku kontrola wê ji nû ve bi dest bixe û pêşveçûna xwe bigihîne deşta Diyana û herêma Balekayetî, lê bi ser neket.
Bi (Geliyê Elî Beg) re, Artêşa Iraqê dixwest êrîş bike û pêşveçûna xwe bi rêya Hamilton bidomîne. Lê Hêzên Pêşmerge ji bo parastina vî cihî û têkbirina plana êrîşa Artêşa Iraqê rê mined kirin û amadekarî ji bo teqandina piran kirin, da ku tank û zirxpoşên Artêşa Iraqê nekaribin derbas bibin.
Bi destpêkirina êrîşê re, Hêzên Pêşmerge çend pir li ser rê teqandin, û di demekê de ku serbazan pir çêdikirin û daîreya endezyariyê ji bo vekirina rê mînan radikirin. Dest pê kir Topxaneya Şoreşê ya ku li bilindahiyên çiyayên Balekeyan û Babeştiyanê bicih bûbû, bi tundî topbaran kirin û nehîştin erkên xwe bi cih bînin, û êrîşa wan têk çû, lewma serkirdeyên serbazî yên artêşê, bi alîkariya şêwirmendên rûs, li rêyeke din a êrîşê fikirîn.
Li gel êrîşên li ser Korêz û (Geliyê Elî Beg), di meha nîsanê de, Artêşa Iraqê êrîşî cihên Pêşmerge li binê çiyayê girên Korêk li ser şelala Bêxal û Serçiya kir. Û bi piştgiriya firokeyên şer û çekên giran û hejmareke bêhejmar a serbazan, Artêşa Iraqê di destpêkê de karî dest deyne ser hin cihan wek (Darqeseb) û Korinok, ku bû sedema qurbaniyên ji her du aliyan. Lê Hêzên Pêşmerge di 19ê nîsana 1974an de êrîşa berevajî pêk anîn da ku careke din kontrola cihên xwe bi dest bixin û Artêşa Iraqê derxin, û karîn bi ser bikevin û vegerin cihên xwe.
Di 8ê tebaxa 1974an de, Artêşa Iraqê bi serkirdayetiya Firîq Îsmaîl Tay Neîmî êrîşeke mezin a din li ser çiyayên Korêk û Korêzê pêk anî. Ji bo derbaskirina cihên Pêşmerge û destdanîna ser Rewandiz û Deşta Diyana, lê ji ber zehmetiya herêmê nekarî xwe bispêre tank û erebeyên zirxî, û Hêzên Pêşmerge bi tundî li hember êrîşê rawestiyan, ku bû sedema têkçûna Artêşa Iraqê û paşvekişandina wê. Heta ku 400 term li meydana şer hiştin. Di şer de şeş Pêşmerge şehîd bûn, û hêjayî gotinê ye ku Topxaneya Şoreşê bi serkirdayetiya Elî Dolmerî roleke girîng di têkbirina êrîşa Artêşa Iraqê de lîst.
Artêşa Iraqê li hember vê têkçûnê serî netewand, belkî stratejiya xwe guhert û li ser planeke ku ji xeyala Pêşmerge dûr bû fikirî. Bi serkirdayetiya Muqedem Rukn Ebdulwehab, ku rêyek ji lûtkeya Çiyayê Korêk heta binê wê, di navbera Korêk û Bêxalê de di tariya şevê de çêkir, bi rêya bikaranîna buldozerên giran ji bo rakirina zinaran û vekirina rê ji bo tank û zirxpoşên serbazî.
Di sibêha 18ê tebaxa 1974an de, Artêşa Iraqê ya ku ji piyadeyên Çiyayê Pêncem ê Lîwaya Çarem û tabûra tankan a duyem a Hêza Zirxî ya Heştem bi tankên sovyetî yên T55 û zirxpoşên amerîkî yên M113 pêk dihat, êrîş kir. Û ji lûtkeya çiyê daketin heta gihîştin rêya Bêxalê.
Rewş li berjewendiya Artêşa Iraqê guherî û Pêşmerge cihên xwe vala kirin û paşvekişiyan. Tankên Artêşa Iraqê ketin bajarê Rewandiz, û hilkişiyan Çiyayê Babeştiyanê li aliyê paşîn ber bi topa ku li binê çiyê ya li ser (Geliyê Elî Beg) hatibû danîn ji bo piştgiriya Hêzên Pêşmerge li Çiyayê Korêz û (Geliyê Elî Beg) û binê Korêkê. Bi taybetî li (Geliyê Elî Beg) ku serbazên Artêşa Iraqê nekarîn li (Kanî Maran) pêşve biçin ji ber vê topê. Û ew ne agahdar bûn ji gihîştina tankên Artêşa Iraqê li ser cihên Hêzên Pêşmerge ku sê Pêşmerge tê de bûn, û hemû hatin girtin.
Artêşa Iraqê di vê êrîşê de serkeftineke mezin bi dest xist; ji ber ku bi hemû hêza xwe û ji bo pênc mehan hewl dida bigihîje Rewandiz û Diyana. Piştî vê bûyerê Hêzên Pêşmerge ji Korêzê ber bi Diyana ve ji aliyê paş ve vekişiyan, û Bêxal ji aliyê binê Çiyayê Korêk ve hiştin û vekişiyan Bankawal û Berziwe, û xeta parastinê li Geliyê Akoyan û Hendirên û Zozik û tengava Omeraxa ava kirin.
Çavkanî:1- Dîdarek li gel Qadir Hesen Sîtkanî, Pêşmergeyê Şoreşa Eylûlê, 31/12/2022.
2- Xazî Adil Gerdî, Pêşmergeyek di xizmeta Barzanî de ... Hecî Bêroxî, bergê yekem, çapa duyem, 2020, r446-448.
3- Senger Îbrahîm Xoşnaw, Rûdawên serbazî yên Şoreşa Eylûlê 1970-1975, çapa yekem, Hewlêr, 2022, r201-202.
4- Arşîva Desteya Ensîklopediya Partiya Demokrat a Kurdistanê.
5- Mesûd Barzanî, Barzanî û bizava rizgarîxwaza Kurd, bergê sêyem, beşa duyem, çapa yekem, Hewlêr 2004, r157.
6- Dîdarek li gel Mihemed Ezîz Omer, Pêşmergeyê Şoreşa Eylûlê, 18/1/2023