Cewher Namîq Salim Îsmaîl, di sala 1964an de peywendî bi rêzên Partiya Dêmokrata Kurdistanê re kiriye, di sala 1976an de wek endamê Serkirdatiya Demkî ya Partiya Dêmokrata Kurdistanê (Konferansa Berlînê) hatiye hilbijartin, di sala 1989an de ji aliyê nûnerên kongreyê ve wek endamê Komîteya Navendî ya Partiya Dêmokrata Kurdistanê (Kongreya Dehem) hatiye hilbijartin, di 4ê hezîrana 1992an de wek yekemîn serokê Encûmena Niştimanî ya Kurdistanê (xula yekem) hatiye hilbijartin, di sala 2003an de dest ji posta sekreterê Mekteba Siyasî ya Partiya Dêmokrata Kurdistanê berdaye.

Jînenîgarî

Cewher Namîq Salim Îsmaîl, nasnavên wî Selîm, Selîm Soranî, Selîm Qiyade, Fûad û Gêvarayê Kurd bûye, di sala 1945an de li devera Germiyanê ji dayik bûye, di sala 1956an de qonaxa seretayî li bajarokê Xaneqînê navenda devera Germesêrê dest pê kiriye, di sala 1958an de malbata wî rû kiriye bajarê Bexda, di sala 1964an de qonaxa navendî li bajarê Bexda temam kiriye, di sala 1964an de wek karmend li Emîndariya Paytext li kerta Kerx a bajarê Bexda hatiye damezrandin, di sala 1968an de hatiye veguhestin bo Fermangeha Embar û Sotemeniyan, di sala 1968an de qonaxa amadeyî beşa zanistî ya êvaran li bajarê Bexda temam kiriye, di sala 1968an de li Koleja Kargêrî û Aborî beşa aborî ya Zanîngeha Mustensiriyeya Bexda ya êvaran hatiye wergirtin, di sala 1972an de bawernameya bakaloryosê li heman zanîngehê wergirtiye.

Di sala 1975an de piştî şikesta Şoreşa Eylûlê awareyê Şahnişîna Îranê bûye, di meha sibata 1981ê de wek penaber rû kiriye Şahnişîna Swêdê, salên (1980-1981) xula fêrbûna zimanê swêdî temam kiriye, di sala 1989an de ji ber şikestina lingê xwe û ji bo wergirtina çareseriyê vegeriyaye Şahnişîna Swêdê, di meha adara 1992an de bi endazyar Nêrgiz Osman Hebîb re zewiciye.

Di 15ê sibata 2011an de piştî ku nexweş dikeve ji bo çareserkirina nexweşiya xwe rû kiriye Şahnişîna Swêdê û li nexweşxaneya Karolînskayê piştî pişkinînê derketiye holê ku şêrpêca kezebê heye, di berbanga roja sêşemê ya dîroka 22ê adara 2011an de ji ber nexweşiyê li Şahnişîna Swêdê koça dawî kiriye, di 24ê adara 2011an de termê wî bi rêya firokexaneya Hewlêrê vegeriyaye niştiman û ji aliyê serok Mesûd Barzanî ve pêşwazî lê hatiye kirin û di 25ê adara 2011an de li zêdê xwe li gundê Berlotê yê devera Germiyanê hatiye veşartin. Şarezayê hunerên şêwekarî û helkûlînê li ser texte bûye, helbestvan û dengxweş û şarezayê meqamên kurdî bûye. Şarezayê zimanên kurdî, erebî, swêdî, farisî û îngilîzî bûye.

Xebatname

Di sala 1964an de peywendî bi rêzên Partiya Dêmokrata Kurdistanê re kiriye, di sala 1968an de endamê lijneya rêxistina Blêsê bûye ji bo rêkxistina xwendekarên zanîngeh û peymangehên bajarê Bexda ya Partiya Dêmokrata Kurdistanê û serperiştiya rêkxistina xwendekarên Zanîngeha Mustensiriyeya êvaran kiriye, di sala 1972an de li ser daxwaza Mekteba Siyasî ya Partiya Dêmokrata Kurdistanê peywendî bi rêzên Hêzên Pêşmerge re kiriye û malê xwe biriye bajarokê Çomanê yê ser bi parêzgeha Hewlêrê, di sala 1972an de alîkarê rêveberê îdareya Mekteba Siyasî ya Partiya Dêmokrata Kurdistanê li gundê Nawperdanê yê ser bi parêzgeha Hewlêrê bûye, di sala 1973an de di beşa ragihandina Partiya Dêmokrata Kurdistanê de kar kiriye, di sala 1973an de hatiye kirin kargêrê lijneya lqa sêyem a Partiya Dêmokrata Kurdistanê û wek berpirsê beşa parastinê dest bi kar bûye, di sala 1973an de mamostayê waneya guhertin û pêşketina civakê di xula çarem a fêrgeha pêgihandina kadroyên Partiya Dêmokrata Kurdistanê li gundê Nawperdanê yê ser bi parêzgeha Hewlêrê bûye.

Di destpêka meha nîsana sala 1975an de ji aliyê Mesûd Barzanî ve hatiye raspardin ji bo amadekarîkirina Şoreşa Gulanê di dawiya meha nîsana sala 1975an de ji aliyê Mesûd Barzanî ve ligel çar kesayetiyên din hatiye bangkirin da ku di yekemîn civîna Serkirdatiya Demkî ya Partiya Dêmokrata Kurdistanê de li derveyî bajarokê Neẍedeyê li Rojhilatê Kurdistanê beşdar bibe bi mebesta berdewambûn di berevanî û berxwedanê de, di payîza 1975an de li bajarê Tehranê di bin serperiştiya Mesûd Barzanî de bi amadebûna Arif Teyfûr û Mihemed Reza û parêzer Kerîm Siltan nasnavê wî Kerîm Şingalî plana Şoreşa Gulanê dadanên, di sala 1975an de piştî eşkerekirina wî ji aliyê dezgeha Savaka Îranê bi hevaltiya Kerîm Şingalî bi mebesta berdewamkirina xebatê bi qaçaxî rû kiriye Bakurê Kurdistanê û bi alîkariya kurdperweran û Partiya Dêmokrata Kurdistanê - Tirkiye xwe gihandiye Başûrê Kurdistanê û di rêzên Hêzên Pêşmerge yên Serkirdatiya Demkî ya Partiya Dêmokrata Kurdistanê de bi navên Selîm, Selîm Soranî û Selîm Qiyade nasbûye, herwiha navê Fûad di dema namenivîsînê de bo Mesûd Barzanî bikar aniye û pêşmergeyên Serkirdatiya Demkî ya Partiya Dêmokrata Kurdistanê navê (Gêvarayê Kurd) lê kirine.

 Di sala 1976an de wek endamê Serkirdatiya Demkî ya Partiya Dêmokrata Kurdistanê (Konferansa Berlînê) hatiye hilbijartin, sala 1976an li serkirdayetiya demkî ya Partiya Dêmokrata Kurdistanê de hatiye erkdarkirin wek berpirsê herêma yekê li devera Badînan, di 15ê çiriya paşîn a 1977an de beşdarî civîna berfireh a Bîdwalî ya serkirdayetiya demkî ya Partiya Dêmokrata Kurdistanê bûye ji bo rêkxistina Hêzên Pêşmerge û ji nû ve xebitandina rêkxistinan, sala 1979an ji Partiya Dêmokrata Kurdistanê dûr ketiye.

Sala 1981ê peywendî bi rêzên Partiya Gel a Dêmokrat a Kurdistanê (Partiya Gel) kiriye, di 26 heta 30ê tîrmeha 1981ê de beşdarî Kongreya yekem a Partiya Gel a Dêmokrat a Kurdistanê bûye û piştî xwe berbijêrkirinê ji aliyê nûnerên kongreyê ve wek endamê Komîteya Navendî hatiye hilbijartin lê paşê ji vê partiyê poşman bûye, piştî vegera bo nav rêzên Partiya Dêmokrata Kurdistanê sala 1989an ji aliyê nûnerên kongreyê ve wek endamê Komîteya Navendî ya Partiya Dêmokrata Kurdistanê Kongreya dehem hatiye hilbijartin, di 13ê kanûna paşîn a 1990î de wek berpirsê beşa rêkxistina navendî ya Partiya Dêmokrata Kurdistanê hatiye destnîşankirin, sala 1991ê di xula nehem a Peymangeha Kadroyên Partiya Dêmokrata Kurdistanê de semînerek li ser danûstandin û xweseriyê pêşkêşî xwendekarên xulê li bajarokê Pîrmamê yê ser bi parêzgeha Hewlêrê kiriye, di 7ê nîsana 1992an de bi nûneratiya Partiya Dêmokrata Kurdistanê beşdarî civîna berfireh a Pîrmamê ya Bereya Kurdistanî bûye bi mebesta amadekarî ji bo proseya hilbijartina Encûmena Nîştimanî ya Kurdistanê, di 4ê hezîrana 1992an de bi dengên dengdêrên Herêma Kurdistanê li ser lîsteya Partiya Dêmokrata Kurdistanê wek endamê Encûmena Nîştimanî ya Kurdistanê (xula yekem) hatiye hilbijartin, di 4ê hezîrana 1992an de wek yekemîn serokê Encûmena Nîştimanî ya Kurdistanê (xula yekem) hatiye hilbijartin. 

Roja çarşemê 2ê îlona 1992an di rojnameya Xebat organa Partiya Dêmokrata Kurdistanê gotar belav kiriye, di sala 1993an de wek xwedanîmtiyazê rojnameya Brayetî organa Partiya Dêmokrata Kurdistanê mûleta fermî ji Wezareta Rewşenbîriyê ya Hikûmeta Herêma Kurdistanê wergirtiye, roja pêncşemê 1ê tîrmeha 1993an amadeyê ahenga xula duwazdehêm a derçûna Zanîngeha Selahedîn li bajarê Hewlêrê bûye, sala 1993an ji aliyê nûnerên kongreyê ve wek endamê Mekteba Siyasî ya Partiya Dêmokrata Kurdistanê ـ yekgirtî Kongreya yazdehem hatiye hilbijartin, di meha kanûna yekem a 1993an de wek yekemîn berpirsê Mekteba Navendî ya Dîrasat û Lêkolînên Partiya Dêmokrata Kurdistanê ـ yekgirtî hatiye destnîşankirin û heta dawiya karê xwe 35 pirtûk û namilkeyên nivîskaran di hemû waran de bi çendîn zimanên cuda çap kiriye, sala 1994an waneya parlamentoyê pêşkêşî xwendekarên xula bilez a pêşketî li bajarokê Pîrmamê kiriye.

Di 4ê gulana 1994an de di civîna hevbeş a Partiya Dêmokrata Kurdistanê û Yekîtiya Nîştimanî ya Kurdistanê de îmze li ser agirbest û asayîkirina Barûdox a Başûrê Kurdistanê kiriye, roja duşemê 25ê çiriya pêşîn a 1994an li bajarokê Qelaçwalanê yê ser bi parêzgeha Silêmaniyê amadeyê civîna hevbeş a lijneya asayîkirina Barûdox a aloz a parêzgehên Silêmanî ـ Kerkûkê bûye, roja duşemê 18ê kanûna yekem a 1994an li Qelaçwalanê beşdarî civîna lijneya asayîkirina parêzgeha Silêmaniyê kiriye, di 23ê kanûna yekem a 1994an heta 28ê adara 1995an ligel 58 parlamenterên Encûmena Nîştimanî ya Kurdistanê ji hemû lîsteyan ji bo şermezarkirina şerê navxwe li hola Encûmena Nîştimanî ya Kurdistanê penagirtin kirine, di 30ê kanûna yekem a 1994an de mala wî li bajarê Hewlêrê ji aliyê çekdarên Yekîtiya Nîştimanî ya Kurdistanê ve hatiye talankirin.

 Sala 1997an xwedanîmtiyazê rojnameya werzişî ya Brayetî bûye, meha gulana 1998an gotar di Kongreya Qahîreyê ya Diyaloga Erebî ـ Kurdî de xwendiye, sala 1999an ji aliyê nûnerên kongreyê ve wek endamê Komîteya Navendî ya Partiya Dêmokrata Kurdistanê Kongreya Duwazdehêm hatiye hilbijartin, sala 1999an di yekemîn civîna Komîteya Navendî ya Partiya Dêmokrata Kurdistanê de wek endamê Mekteba Siyasî hatiye hilbijartin, di 14 heta 16ê kanûna yekem a 2002an de di Kongreya Londonê de ji aliyê nûnerên Kongreya Opozisyona Îraqê ve wek endamê lijneya peywendî û hemahengiyê hatiye hilbijartin, roja duşemê 20ê kanûna paşîn a 2003an bi hevaltiya serok Mesûd Barzanî pêşwazî li senatorê fransî Îmrî Dîmontîskîo kiriye, roja çarşemê 2ê nîsana 2003an bi hevaltiya serok Mesûd Barzanî beşdarî civîna Dûkanê ya ji bo serkirdayetiya hevbeş a Partiya Dêmokrata Kurdistanê û Yekîtiya Nîştimanî ya Kurdistanê bi mebesta xweamadekirin ji bo qonaxa azadiya Îraqê kiriye, di bihara 2003an de dest ji posta sekreterê Mekteba Siyasî ya Partiya Dêmokrata Kurdistanê berdaye.

Ji berhemên wî:

  1. Gelo federalî wek bijardeyeke siyasî li Îraqê tê pêkanîn..? ـ 2005.

  2. Kurd di lîstika deqên yasayî de hûrbûna di destûra hertimî ya (Îraq) ـ (çapa yekem ـ 2007), (çapa duwem ـ 2011).

  3. Ezmûna kurdî di bizava xwe ya pendolî de ـ 2011.

Çavkanî: 

  1. Behram Weldbeigî, Tehqîq Arzûhayê Milletê Kurd, Rojnameya Aştî, hejmar 28, sala duwem, Tehran, duşem, 2ê xordada 1384ê h.ş., rûpel 1, 3.

  2. Bwar Nûredîn, Kurd û Kurdistan bîblîografya û pêrista wan di pirtûka kurdî de, berga duwem beşa sêyem, (Tehran ـ çapxaneya Tehran ـ 2016z), rûpel 16, 343.

  3. Tarîq Karêzî, Cewher Namîq Salm 1945 ـ 2011, Umer Elî Şerîf, 100 navdarên Kerkûk û Germiyanê, (Silêmanî ـ çapxaneya Karo ـ 2019z), rûpel 82 ـ 87.

  4. Cewher Namîq Salm, Kurd di lîstika deqên yasayî de, berga duwem, çapa duwem, (Hewlêr ـ Dezgeha Çap û Belavkirinê ya Aras ـ 2011z), rûpel 1 ـ 548.

  5. Cewher Namîq Salm, Ezmûna kurdî di bizava xwe ya pendolî de, berga sêyem, (Hewlêr ـ Dezgeha Çap û Belavkirinê ya Aras ــ çapxaneya Aras ـ 2011z), rûpel 1 ـ 552.

  6. Cewher Namîq Salm, Rola Bereya Kurdistanî di qonaxa piştî hilbijartinê de, rojnameya Xebat, organa Partiya Dêmokrata Kurdistanê, hejmar 636, çarşem, 2ê îlona 1992z, rûpel 2. 

  7. Hebîb Mihemed Kerîm, Tarîx el-Hizb ed-Dîmuqratî el-Kurdîstanî ـ el-Îraq (fî mehetat reîsîye) 1946 ـ 1993, (Duhok ـ Metbe'eya Xebat ـ 1998m), rûpel 147, 152, 174, 182.

  8. Hesen Letîf el-Zebîdî, Mewsû'et el-Ehzab el-Îraqîye, (Beyrût ـ Mîkî el-Arif lîl-Metbû'at ـ 2007m), rûpel 341, 555.

  9. Samî Şoreş, Kurdistan wel-Ekrad, et-Teb'et es-Sanîye, (Hewlêr ـ Metbe'eya Rojhilat ـ 2019m), rûpel 145.

  10. Silêman Mistefa Hesen, Kurd û yekem ezmûn, (Hewlêr - Çapxaneya Karo - 2017z), r. r. 31, 33, 75, 80, 271.

  11. Seyîd Elî Mojanî, Solmaz Sidqî, Ela Ne'metî ..., Ferhengê Rejal û Xanedanên Hemdem ên Îraqê, (Tehran - Weşanxaneya Ezam - 1392h. ş), r. 342. 

  12. Şeban Elî Şeban, Hendek Zanîyari Siyasî û dîrokî, çapa sêyem, (Hewlêr - Çapxaneya Rojhilat - 2013z), r. r. 126, 147 - 148.

  13. Şiwan Husên Şink Balekî, Cewher Namiq Salim 1946 - 2011 jiyan û berhem û rola siyasî, Zanîngeha Soran Fakulteya Adab, 2016z, (Masternameya belavnekirî), r. r. 7, 10 - 13, 15 - 19, 22, 24, 26, 29 - 30, 36 - 39, 41, 44 - 45, 48, 51, 55 - 56, 58, 72, 80, 85, 89, 110, 114 - 115, 127, 130, 145 - 146, 152.

  14. Ednan El-Muftî, El-Hiwar El-Erebî El-Kurdî, (Qahîre - Mektebeya Medbûlî - 1999m), r. 174.

  15. Elî Sincarî, El-Qedîye El-Kurdîye we Hizb El-Be's El-Erebî El-Îştirakî fî El-Îraq, Beşa sêyem, (Duhok - Çapxaneya Xanî - 2012m), r. r. 168 - 170. 

  16. Emar Ebas Mehmûd, El-Qedîye El-Kurdîye îşkalîyet bîna El-Dewle, (Qahîre - El-Erebî lîl-Neşr we El-Tewzî' - 2016m), r. 79.

  17. Ferhad Ewn, Ezmûna rojnamegerîm, (Hewlêr - Çapxaneya Rojhilat - 2011z), r. r. 90, 207.

  18. Karwan Mehwî, Kongreyên partiya me Partiya Dêmokrata Kurdistanê, Kovara Şirove, Mekteba Navendî ya Dîrasat û Lêkolînan, hejmar 14, Hewlêr, Çapxaneya Hacî Haşim, payîza 2010z, r. 20.

  19. Muhemmed Mela Qadir, Xebatname kurte dîroka Partî û kultûra Barzanîyê nemir, çapa duyem, (Hewlêr - Dezgeha Çap û Belavkirinê ya Aras - 2007z), r. 97. 

  20. Muhemmed Mela Qadir, Serborreya nemiran, (Hewlêr - Çapxaneya Hacî Haşim - 2014z), r. r. 231 - 236.

  21. Mehmûd Muhemmed, Rêwanîn serinc û boçûn û lêkdane, berga yekem, (Hewlêr - Çapxaneya Rojhilat - 2016z), r. 248.

  22. Mela Şêm Hemdî Hacî Omeranî, Seretaya şoreşa nû ya sala 1976 çawa dest pê kir?!, çapa duyem, (Hewlêr - Çapxaneya Hacî Haşim - 2013z), r. 52.

  23. Mela Farûq Şiwanî, Hemû Kurd, berga yekem, (Hewlêr - Çapxaneya Roşinbîrî - 1997z), r. 106.

  24. Hawjîn Hemereşîd û Henderên Şêrzad, Li kongreya (10)yemîn a Yekîtîya Xwendekarên Kurdistanê da, Rojnameya Birayetî, organa Partiya Dêmokrata Kurdistanê, hejmar 3446, Hewlêr, yekşem, 29ê tîrmeha 2001z, r. 1.

  25. Herêma Kurdistanê ya Îraqê, Encûmena Nîştimanî ya Kurdistanê ya Îraqê, Encûmena Nîştimanî ya Kurdistanê ya Îraqê protokolan - 1999, berga bîst û duyem, (Hewlêr - Çapxaneya Wezareta Perwerdeyê - 1999z), r. r. 715, 720.