Ji destpêka Şoreşa Eylûlê ve, Ebdulkerîm Qasim di kongreyeke rojnamevanî de bi serbilindî gotibû ku wî şoreş "têk biriye", lê serkeftinên destpêkê yên ku şoreşgerên Kurd li herêma Badînanê bi dest xistin, ji aliyekî ve hemû nûçe û derewên ku hikûmetê belav dikirin derewand, û hikûmet neçar kir ku zêdetir ji berê xwe bispêre kirêgirtî û çeteyên herêmê, ev pişta xwe bi wan girêdana hikûmetê ji wê rastiyê dihat ku artêş ne şareza bû di xwezaya erdnîgarî û rêçikên peyayan ên çiyayên Kurdistanê yên dijwar de, ji bilî vê yekê moralê artêşê têk çûbû û tu ezmûna wan di şerê çeteyî de nebû.
Ji bilî vê, çeteyên ji eşîra Rêkanî reviyabûn Tirkiyeyê, ku hikûmeta Tirk ew radestî aliyê Îraqî kiribûn da ku bi rêya Kanî Masî vegerin Mûsilê, ev çete bûn û armanca wan ew bû ku astengiyekê di navbera şoreşgerên Kurd û gundên Kurd ên li Bakurê Kurdistanê de çêbikin, yên ku bi hemû hêza xwe piştgiriya şoreşa Kurdî dikirin. Bo nimûne, yek ji pêşmergeyên ku beşdarî bûyerên wê demê bûbû, nivîsî: "Hejmarek ji têkoşerên ji Kurdistanê Tirkiyeyê gihîştin herêmê ji bo piştgiriya Barzanî û şoreşê, û Sadiq Marînos fermandeyê wan bû, û êrîşek bir ser çeteyan û derbeyeke giran li wan da."
Hikûmetê bi hemû hêza xwe hewl da bajarokê Zawîte dagîr bike, û ji bo bihêzkirina pêşveçûnê hejmareke mezin ji artêş, polîs û çeteyan anîn herêmê, barûdox li ser eniya şer ji aliyê şoreşgeran ve bi vî awayî bû: Ji rojhilat ve enî bi fermandetiya Mihemed Emîn Mîrxan, Hacî Bêroxî, Mela Şenî Bîdarûnî, Haris Bîdarûnî û Hadî Hesko bû, û Heso Mîrxan Jajokî alîkarê wî bû, lê eniya rojava, fermandeyên wekî: Esed Xoşewî, Îsa Siwar, Elî Xelîl, Heso Mîrxan, Omer Axayê Dolmerî û Silêman Mîrxan fermandetiya wê dikirin, û hejmareke mezin ji pêşmergeyên eşîrên Kurd ên Badînanê wekî Mizûrî Jêrî, Berwarî Jêrî, Doskî Jêrî, Golî, Sindî û Nêrweyî tê de beşdar bûn.
Piştî ku artêşa hikûmetê, ya ku ji fermandeyê firqeya duyem li Dihokê pêk dihat, bi hevkariya çete û polîsan, hewl da herêma Zawîte bi çekên giran bi karîna tank, zirîpoş û topên cuda dorpêç bike, û bûne du beşên serbixwe, beşek ji wan rasterast ber bi gundê Zawîte ve çû, dema ku beşa din a ku piraniya wan çete bûn ber bi gundên Îminkê, Bablo, Sêrk, Tênîrka ve çûn, paşê dîsa li gundê Zawîte digihîştin hev, piştî ku herêm bi topan bombebaran kirin dest bi êrîşê kirin, Mela Mistefa Barzanî li nêzîkî eniya şer bû, û pêşmerge li benda fermanên wî bûn, di destpêkê de Barzanî ferman da ku rêya sereke ya ku ji aliyê artêşê ve diçû herêmê were têkbirin da ku pêşveçûna artêşê were astengkirin, armanca Barzanî ji vê fermanê ew bû ku artêşê mijûl bike û nahiyeya Sersingê rizgar bike, ku hinek rabayên çeteyan li ser rêya Zawîte mabûn.
Hêzên hikûmetê yên ku di navbera 5 û 6ê Kanûna Pêşîn a 1961ê de gihîştin newala Zawîte, ji hemû aliyan ve ji aliyê pêşmergeyan ve hatin dorpêçkirin û rastî êrîşê hatin, di encamê de, hêzên hikûmetê paşve vekişiyan û çeteyên Rêkanî heta Amêdiyê şopandin, Mela Mistefa Barzanî biryar da ku nahiyeya Sersingê rizgar bike, ev yek bû sedema berzkirinê ya moralê pêşmergeyan, hêz ber bi Sersingê ve çûn û bi hêzên hikûmetê û xelkê herêmê re ketin têkiliyê, û navenda polîsên Sersingê girtin, nahiyeya navborî di 10ê Kanûna Pêşîn de bêyî şer hat rizgarkirin. Bi vî awayî hêzên pêşmerge bi temamî kontrola newala Zawîte kirin, ya ku xwedî girîngiyeke stratejîk bû, herêma Sersingê dergeheke girîng bû ji bo gihîştina bi newala Zawîte, ji bilî vê yekê herêm li ser bajarê Dihokê dinêre, û di heman demê de herêm nêzîkî baregehê Barzanî bû ku li gundê Girê Baraskê bû, ji aliyekî din ve, gelek nêzîkî herêma Qadêşê bû, ku şoreşê nexweşxaneyek li şikefta Înîşkê ava kiribû ji bo veguhastina bilez a birîndaran û parastina nexweşxaneyê ji xetera bombebarana dijmin.
Destkeftiyên vî şerî ji aliyê moralî ve mezin bûn, ji ber ku pêşmergeyan Sersing rizgar kirin, û çeteyên Rêkanî şopandin, û ev yek piştî sê mehan ji destpêkirina şoreşê gaveke baş bû, herwiha dengvedaneke mezin hebû û xelkê rastiya wê yekê fêm kir ku bi xwîngorîkirina pêşmergeyan dikare barûdoxê tal ê Kurdistanê were guhertin û serkeftin li ser artêşa mezin a dewletê were bidestxistin, û piştî wî şerî hikûmetê bi temamî şiyan, mêrxasî û baweriya şoreşgeran fêm kir.
Di encama wê rêzeşerê de, tevî hewlên zêde yên ku hikûmetê ji bo rûbirûbûna şoreşgeran û komkirina hêzên xwe ji bo vegerandina cihên xwe û dagîrkirina herêmê careke din kirin, lê piştî şerê newala Zawîte, hikûmetê di epîka Lomanayê de têkçûneke mezintir xwar, ya ku ew neçar kir ku xwe bispêre danûstandinan.
Çavkanî:1- Ebdulfetah Elî Botanî, Herêma Badînan 1925 – 1970, c 2, çapxaneya zanîngeha Selahedîn, (Hewlêr- 2017).
2- Hawkar Kerîm Heme Şerîf, Şoreşa Eylûlê, çapxaneya zanîngeha Selahedîn, (Hewlêr- 2012).
3- Mesûd Barzanî, Barzanî û bizava rizgarîxwaza Kurd, bergê sêyem, beşa yekem, (çapxaneya wezareta perwerdeyê- 2004).
4- Receb Cemîl Hebîb, Amêdî 1921 – 1975, (çapxaneya Hewar- Dihok- 2012).
5- Şêrzad Zekeriya Mihemed, Bizava neteweyî ya Kurdî li Kurdistanê Îraqê 8 Sibat 1963 – 17 Tîrmeh 1968, (weşanxaneya Spîrêz- Dihok- 2006).
6- Hacî Mîrxan Dolmerî, Geran bi dway dadperwerîda dîwêkî tirî mêjûyî şoreş li Kurdistan da 1943 – 1991, bergê yekem, (bê cihê çap- 2021).
7- Hojîn Mesûd Sernî, Şoreşa Eylûlê li devera Behdînan 1961 – 1975, senterê Zaxo bo vekolînên Kurdî, 2018.
8- Xazî Adil Gerdî, Pêşmergeyek li xizmeta rêbaza Barzanî da... Hacî Bêroxî 1916 – 1975, bergê yekem, Tirkiye.