

دانشنامهٔ حزب دموکرات کردستان
Loading


سخنرانی رئیس
آودر عبدالله منتک
2022
Ev pirtûk 15emîn berhema rêze-pirtûkên "60 Salên Şoreşa Îlonê (1961-1975)" ye. Pêşgotinekê dihewîne ku agahiyên paşxaneyê li ser bûyerên ber bi Şoreşa Îlonê ve dibin, wekî şoreşa 14ê Tîrmeha 1955an û helwesta erênî ya hikûmeta nû li hember gelê Kurdî, pêşkêş dike. Pirtûk her wiha kûrahiya vegera Mistefa Barzanî ji Yekîtiya Sovyetê, Tevgera Şewaf û hewldana terorkirina Ebdulkerîm Qasim vedikole.
Pirtûk bi giranî behsa stratejiya serbazî ya di dema Şoreşa Îlonê de dike. Beşa yekem balê dikişîne ser pêkhate, çek, amûr û rêveberiya serbazî ya hêzên Îraqî û Pêşmergeyan ji sala 1961ê heta 1970yî. Beşa duyem kûrahiya şerên ku di dema Şoreşa Îlonê de qewimîne, vedikole.
Beşa sêyem a pirtûkê balê dikişîne ser bûyerên Şoreşa Îlonê yên ku piştî şoreşa 8ê Sibata 1963an qewimîne. Ev beş cûrbecûr mijaran dihewîne, wekî agirbest û destpêkirina danûstandinan, ji nû ve destpêkirina şer, çalakiyên Pêşmergeyan li Kurdistanê, pirsgirêkên cuda yên ku bandorê li herêma Kurdistanê dikin, dabeşbûna Partiya Dêmokrata Kurdistanê (PDK) û helwesta hikûmetê di danûstandinan de.
Beşa çarem a analîzê balê dikişîne ser encamên Şoreşa Îlonê piştî derbeya 17ê Tîrmeha 1968an. Ew hesabekî hûrgilî yê êrîşa Hêzên Pêşmerge li ser boriyên petrolê yên li Kerkûkê û ji nû ve destpêkirina operasyonên serbazî yên hikûmeta Îraqê li dijî gelê Kurdî dihewîne. Her wiha, beş ji bo hêsankirina têgihiştinê rawestgehan û nivîsa daxuyaniya 11ê Adara 1970yî dihewîne.