

دانشنامهٔ حزب دموکرات کردستان
Loading

سیاست گازی عراق و موضع حزب دموکرات کردستان (١٩٥٨-١٩٧٥)
علی خلیل بیتکاری
این کتاب یک پژوهش تاریخی درباره مناقشه ساسانی و بیزانس و پیامدهای آن بر کردستان باستان در بین سالهای (٥٩٠-٦٣٠) میلادی است، مطالب آن به صورت فصل و بخش تنظیم شده که از یک مقدمه، کلیات، سه فصل و پیوستها تشکیل شده است. کلیات این کتاب، خلاصهای تاریخی از امپراتوری ساسانی و بیزانس را در بر میگیرد.
فصل اول کتاب به پیشینه جغرافیایی و تاریخی کردستان باستان و مناقشات ساسانی و بیزانسیها از سال ٢٢٤ میلادی تا سال ٥۹۰ میلادی میپردازد و شامل دو بخش است که درباره کرد و نام کردستان، مهمترین مناطق و شهرهای کردستان باستان مانند منطقه ماد و آذربایجان (ماد آتروپاتن) و میانرودان شمالی (جزیره) و حدیاب و کردوئن، مناطق دیگری که کردها در آن سکونت داشتند مانند منطقه ارمنستان و فارس و اهواز (خوزستان)، دیگر ساکنان کردستان باستان مانند فارس، عرب، ارمنی و رومی، ساختار دینی مانند زرتشتی و مسیحی است. علل بروز مناقشات و اهمیت کردستان در مناقشه ساسانی و بیزانس.
فصل دوم درباره روابط سیاسی و مناقشات نظامی بین سالهای (٥٩٠-٦٢١ میلادی) بحث میکند و از دو بخش تشکیل شده است، درباره دوره روابط سیاسی بین سالهای (٥٩٠ - ٦٠٢ میلادی) مانند جنبش بهرام چوبین و پناه بردن خسرو پرویز به امپراتور بیزانس موریس، حمله بیزانس-ساسانی برای بازگرداندن خسرو پرویز به تخت قدرت، دوره روابط دیپلماتیک بین سالهای (٥٩١- ٦٠٢ میلادی) و مشکلات داخلی بیزانس و نشانههای شروع مجدد مناقشه ساسانی-بیزانس. شروع مجدد مناقشه نظامی بین سالهای (٦٠٣-٦٢١ میلادی) مانند مناقشه دوره فوکاس-پرویز (٦٠٢-٦١٠)، که حملات ساسانیان (٦٠٣-٦١٠ میلادی) و حمله به میانرودان شمالی و حمله به ارمنستان را در بر میگیرد، مناقشات دوره هراکلیوس-پرویز (٦١٠-٦٢٨ میلادی)، که قیام هراکلیوس و هراکلیوس امپراتور و مناقشات (٦١٠- ٦٢٢ میلادی) را در بر میگیرد، دلایل عدم موفقیت امپراتوری بیزانس تا سال ٦۲۲ میلادی.
فصل سوم این کتاب درباره آخرین مرحله مناقشات ساسانی و بیزانس و پیامدهای آن بر کردستان باستان بحث میکند و از دو بخش تشکیل شده است که درباره آخرین مرحله مناقشه بین سالهای (٦٢٢-٦٣٠ میلادی) است مانند آمادگیها و سازماندهی هراکلیوس برای رویارویی با پرویز، حملات هراکلیوس بین سالهای (٦٢٢ - ٦٢٥ )، یکسره کردن مناقشه ساسانی-بیزانس در کردستان، هراکلیوس و مناقشه بر سر تخت قدرت ساسانی. آثار مناقشه ساسانی-بیزانس بر کردستان باستان مانند آثار سیاسی، دینی و اقتصادی.