در ٨ فوریه ١٩٦٣ بعثیها و ناسیونالیستهای عرب از طریق یک کودتای نظامی قدرت را در عراق به دست گرفتند. در همان آغاز کودتا، نه تنها هیچ اشارهای به حق خودمختاری برای کردها نشد، بلکه به هیچ وجه در دستور کار و برنامه سیاسیشان، موجودیت ملت کرد جایگاهی نداشت. این نشانهای خطرناک و تصویری تهدیدآمیز برای آینده کردها بود، زیرا از همان ابتدا مشخص شد که این یک کودتای نظامی تلافیجویانه است نه تغییر یک سیستم دیکتاتوری. با این وجود، رهبری انقلاب کرد طی تلگرافی، پیروزی و حمایت خود را به سران کودتا اعلام کرد. هرچند حدود سه ماه جنگ و هجوم نظامی علیه کردها متوقف شد و گفتگو آغاز گردید، اما بعثیها با نیت حل مشکلات جلو نیامدند و به همین دلیل عمر گفتگوها چندان طولانی نبود، بلکه جنگ و حملات بعثیها علیه کردستان آغاز شد.
در ٢ مه ١٩٦٣ فرمان عمومی ارتش صادر شد که محاصره اقتصادی بر کردستان اعمال شود. سپس طولی نکشید، مشخصاً در ١ ژوئن ١٩٦٣، جنگ دوباره آغاز شد. یکی از نبردهایی که در اینجا میخواهیم به آن بپردازیم، حمله به روستای باوهخوشین در نزدیکی دربندیخان بود. پس از آنکه نیروی پیشمرگ قرهداغ خبردار شد که ارتش عراق با هدف اشغال روستای مذکور به حرکت درآمده است، بیدرنگ آمادهسازی برای مقابله با هجوم ارتش را آغاز کردند.
ساعت ٨ صبح روز ٤ اوت ١٩٦٣، ارتش عراق حمله خود را از دربندیخان آغاز کرد. پیش از آغاز حمله پیادهنظام، منطقه را به شدت توپباران کرد. به نظر میرسد پیشمرگهها چنان خود را آماده کرده بودند که اجازه ندهند ارتش به روستای باوهخوشین و روستای گلان برسد. هنگامی که حمله زمینی ارتش آغاز شد، جنگ سختی میان آنان درگرفت. پس از دو ساعت جنگ و درگیری، ارتش عراق چنان درهم شکست که مجبور به عقبنشینی به پادگان دربندیخان شد. با وجود خسارات سنگینی که به ارتش وارد شد، نیروی پیشمرگ تنها دو مجروح داشت.
منابع:١- هوشنگ صالح نجار، انقلاب ایلول در روزنامهها و نشریات عراقی ١٩٦١ – ١٩٧٦، انتشارات دانشفر، اربیل – ٢٠٢٣.
٢- هاوکار کریم حمه شریف، انقلاب ایلول، انتشارات دانشگاه صلاحالدین، چاپ اول، اربیل، ٢٠١٢.
٣- مسعود بارزانی، بارزانی و جنبش آزادیخواهی کرد، جلد سوم، بخش اول، انقلاب ایلول ١٩٦١-١٩٧٥، انتشارات وزارت فرهنگ، چاپ اول، اربیل، ٢٠٠٤.
٤- خوشوی علی کانیهلنجی، خاطرات عزیز قادر حمه سورچی، انتشارات دانشفر، چاپ اول، اربیل - ٢٠٢٣.


