ملا عبدالله سلیمان، در سال ١٩٣٠ در روستای ارگوشی از توابع ناحیه شیروان مزن، شهرستان مێرگهسور، استان اربیل به دنیا آمد. وی متأهل بود و در سال ١٩٨٤ درگذشت.
کارنامه مبارزاتیدر سال ١٩٤٣ و پس از بازگشت ملا مصطفی بارزانی از سلیمانیه به منطقه بارزان و آغاز انقلاب دوم بارزان (١٩٤٣- ١٩٤٥)، به صفوف لشکر انقلابی پیوست و در نبردهای تصرف پاسگاههای پلیس منطقه بارزان شرکت کرد. در سال ١٩٤٥ و پس از شکست انقلاب، همراه با جنگجویان و خانوادههای بارزانی به شرق کردستان (ایران) آواره شد و پس از تأسیس جمهوری دموکراتیک کردستان در مهاباد در آغاز سال ١٩٤٦، در نیروی بارزان به پیشمرگه جمهوری تبدیل شد و پس از فروپاشی جمهوری دموکراتیک کردستان در ماه دسامبر سال ١٩٤٦، همراه با لشکر انقلابی بارزان به فرماندهی ژنرال مصطفی بارزانی پس از چندین نبرد و دلاوری در برابر ارتش شاهنشاهی ایران، از منطقه نازدارداغ در سه کُنج مرزی ایران-عراق-ترکیه به جنوب کردستان بازگشت و در صفوف لشکر در منطقه ایل مژوری مستقر شد.
در ٢٢ مه ١٩٤٧ ژنرال مصطفی بارزانی را به سمت اتحاد جماهیر شوروی همراهی کرد و در نبرد گل کتول (قطور) و نبرد پل ماکو شرکت کرد و پس از سختیها و خستگیهای فراوان، در ١٨ ژوئن ١٩٤٧ از رود ارس که در مرز ایران و اتحاد جماهیر شوروی قرار دارد، به سمت شوروی عبور کرد.
پس از رسیدن به اتحاد جماهیر شوروی، در ١٩ ژوئن ١٩٤٧ به همراه تمامی همرزمانش در شهر نخجوان جمهوری آذربایجان به مدت چهل روز در مجموعهای روباز که با سیم خاردار محصور شده بود، جای داده شدند و توسط گروهی از سربازان نگهبانی میشدند و از نظر خوراک و پوشاک و تردد، با آنان به عنوان اسیر جنگی رفتار شد. سپس با تصمیم دولت شوروی بر مناطق آقدام، لاچین، آیولاخ و کلبجر در جمهوری آذربایجان تقسیم شدند. در ١٠ دسامبر ١٩٤٧ به پادگانی در کنار دریای خزر در باکو، پایتخت جمهوری آذربایجان منتقل شدند و در تاریخ ٢٣ همان ماه به آنان لباس نظامی داده شد و به سرپرستی افسران جمهوری آذربایجان روزانه هشت ساعت آموزش نظامی میدیدند. در همان زمان روزانه به مدت چهار ساعت توسط برخی از همرزمانشان که سواد داشتند، درس آموزش زبان کردی به آنان داده میشد.
پس از برخورد بد جعفر باقروف با همرزمان بارزانی، تصمیم گرفته شد که کمپ نظامی در ٢٩ اوت ١٩٤٨ از جمهوری آذربایجان به مجتمع چرچوک در نزدیکی تاشکند، پایتخت جمهوری ازبکستان منتقل شود و در آنجا نیز آموزشهای نظامی را ادامه دادند.
در مارس ١٩٤٩ به همراه همرزمانش به صورت دستهها و گروهها با قطار در میان روستاهای اشتراکی اتحاد جماهیر شوروی تقسیم شدند و در مزارع کولخوزها (زمینهایی که مردم از دولت اجاره میکردند و سپس سهم دولت را میپرداختند) کار میکردند.
پس از تلاش بسیار و ارسال چندین نامه توسط ژنرال بارزانی به استالین، سرانجام نامهای به دست استالین میرسد که در آن بارزانی از سختیهای همرزمانش سخن میگوید و او نیز بلافاصله تصمیم به تشکیل کمیتهای برای بررسی وضعیت همرزمان بارزانی میگیرد و سرانجام تصمیم کمیته این میشود که همه آنان در شهر وریوسکی گرد هم آیند، بنابراین ملا عبدالله سلیمان در ماه نوامبر ١٩٥١ به شهر وریوسکی در شوروی رفت.
در سال ١٩٥٨ جمهوری عراق به ریاست عبد الکریم قاسم تأسیس شد، ملا عبدالله سلیمان در ١٦ آوریل ١٩٥٩ به همراه همرزمانش با کشتی گروزیا از طریق بندر بصره در جنوب جمهوری عراق به کردستان بازگشت.
در سال ١٩٦١ به نیروی پیشمرگه انقلاب ایلول پیوست و پیشمرگه شد و در نبردها شرکت کرد.
منابع:١- حامد گوهری، مدال بارزانی بالاترین جایزه قدردانی، جلد اول، (اربیل - چاپخانه حاجی هاشم - ٢٠١٥ میلادی).
٢- حمید گردی، چکیده تاریخنامه، چاپ اول، (اربیل - انتشارات آراس - چاپخانه وزارت آموزش و پرورش - ٢٠٠٤ میلادی).
٣- شعبان علی شعبان، برخی اطلاعات سیاسی و تاریخی، چاپ سوم، (اربیل - چاپخانه روژهلات - ٢٠١٣ میلادی).
٤- عمر فاروقی، سردار دانا زندگی و مبارزات مرحوم ملا مصطفی بارزانی، چاپ دوم، (اربیل - چاپخانه وزارت آموزش و پرورش - ٢٠٠٢ میلادی).
٥- عبدالرحمن ملا حبیب ابوبکر، عشیره بارزان در میان ١٩٣١ - ١٩٩١، چاپ اول، (اربیل - چاپخانه وزارت فرهنگ - ٢٠٠١ میلادی).
٦- عبدالله غفور، فرهنگ جغرافیای اربیل، (اربیل - انتشارات آکادمی کردی - چاپخانه حاجی هاشم - ٢٠١٥ میلادی).
٧- کاروان محمد مجید، بارزانیها از مهاباد تا شوروی، چاپ اول، (سلیمانیه - چاپخانه پیوند - ٢٠١١ میلادی).
٨- در یادداشت فرمانده شهید حَسو میرخان ژاژوکی، ٦٢ روز با بارزانی، رفتن بارزانیها به اتحاد جماهیر شوروی، چاپ اول، (اربیل - چاپخانه روشنبیر - ١٩٩٧ میلادی).
٩- لیث عبدالمحسن جواد الزبیدی، ثورة ١٤ تموز ١٩٥٨ فی العراق، (بغداد - دار الرشید للنشر - ١٩٧٩ میلادی).
١٠- مسعود بارزانی، بارزانی و جنبش آزادیخواهی کرد ١٩٣١ - ١٩٥٨، (دهوک - چاپخانه خهبات - ١٩٩٨ میلادی).
١١- نجفقلی پسیان، از مهاباد خونین تا کرانههای ارس، مترجم: شوکت شیخ یزدین، چاپ اول، (پیرمام - جوبیلی طلایی پارتی دموکرات کردستان - ١٩٩٦ میلادی).
١٢- آرشیو هیئت دایرةالمعارف پارتی دموکرات کردستان.


