شهید صالح حاجی قادر آکویی، معروف به (صالح حاجی ملا و صالح آکویی)، در سال ١٩٤٤ در روستای آکویان، در دره آکویان از توابع شهرستان رواندوز استان اربیل، در خانواده‌ای کشاورز متولد شده است.
در سال ١٩٦٣ به نیروی پیشمرگه انقلاب ایلول پیوست و پیشمرگه شد. درجه سرپلی (فرمانده دسته) را در گردان ٣ نیروی بالک دریافت کرد و بعداً به سمت فرمانده گروهان منصوب شد. در چندین نبرد شرکت کرد از جمله نبرد کورک، سپیلک، بیخال، و در حمله پیشمرگه‌ها به پایگاه‌های رژیم بعث در پالایشگاه‌های نفتی شهر کرکوک شرکت کرد. در سال ١٩٦٦ در نبرد هندرین، که نبردی استراتژیک و مهم برای انقلاب ایلول بود، نقش چشمگیری داشت. در این نبرد پس از اشغال قله کپلکه‌مو در کوه هندرین توسط ارتش رژیم بعث، تصمیم گرفته شد که شصت پیشمرگه جان خود را برای بازپس‌گیری این قله فدا کنند، در میان آن‌ها صالح آکویی سرپرستی ده پیشمرگه فدایی را بر عهده گرفت و حماسه‌ای بی‌نظیر رقم زدند.
در ١٣ مارس ١٩٧٥ در کوه آرموشه رواندوز، در قله باسکه‌دریژ با آخرین گلوله توپ رژیم بعث به آخرین شهید انقلاب ایلول تبدیل شد، رئیس بارزانی در کتاب جنبش رهایی‌بخش کردستان، از او به عنوان آخرین شهید انقلاب ایلول یاد کرده است. در قبرستان روستای آکویان از توابع شهرستان رواندوز به خاک سپرده شده است.
منبع:١- آرشیو هیئت دانشنامه حزب دموکرات کردستان.