حکومت عراق که در سال 1974 جنگ را بر کردستان تحمیل کرد، حملات به مناطق انقلابی را با استفاده از تمام توان نظامی خود آغاز کرد. ارتشی بزرگ متشکل از صدها هزار سرباز، صدها تانک جدید، انواع سلاح‌های هوایی و نیروی هوایی را به کار گرفت تا این بار انقلاب را برای همیشه به پایان برساند.
البته در هر انقلاب و شورشی، کوه‌های بلند محل مقاومت و دفاع از انقلاب بودند و پیشمرگه همیشه به آن تکیه می‌کرد. ارتش عراق نیز به همان شکل می‌خواست ابتدا بر ارتفاعات مسلط شود و خطوط دفاعی پیشمرگه در کوه‌هایی مانند کَوَرِش، ماکوت و کاروخ را بشکند تا دشت‌های پست تحت تأثیر نظامی قرار گیرند. رژیم عراق برنامه‌ریزی کرده بود که حملات خود به مناطق انقلابی را در ماه‌های اوت و سپتامبر افزایش دهد تا پیش از زمستان، نقاط استراتژیک را تصرف کند.
اگرچه ارتش عراق به دلیل حملات خود به مواضع پیشمرگه ضربات سنگینی متحمل شد، اما با پشتیبانی نیروی هوایی بزرگ، متخصصان نظامی اتحاد جماهیر شوروی و جاش‌ها (مزدوران)، به حملات خود ادامه داد. زمانی که ارتش توانست در کوه کَوَرِش پیشروی کند و لبه راست را تحت کنترل خود درآورد، نیروی 1 پیاده و نیروی 12 زرهی با پشتیبانی گردان 3 تانک، پیشروی خود را به سمت تنگه سنگه‌سر آغاز کردند که در ابتدای کوه آسو در سمت راست و ابتدای کوه کَوَرِش در سمت چپ قرار دارد و جاده رانیه-قلعه‌دیزه از آن می‌گذرد.
در برابر آن نیروی بزرگ ارتش عراق که برای اشغال شهر قلعه‌دیزه از آنجا عبور می‌کرد، یک گردان از نیروی کاوه و گردان آسو در تنگه سنگه‌سر سنگر گرفتند. این تنها جایی بود که توانستند راه را بر ارتش ببندند و نگذارند به قلعه‌دیزه برسند؛ آن هم با کارگذاری مین‌های ضد تانک و ضد نفر، تخریب جاده‌ها و قرار دادن سنگ‌های بزرگ در مسیر. ارتش عراق از برنامه حمله خود دست نکشید؛ پیشمرگه در حال دفاع بود و نبردهای تن‌به‌تن و درگیری‌ها ادامه داشت و نزدیک به 10 روز طول کشید. اگرچه ارتش عراق ضربات سنگینی خورد، اما برای رسیدن به قلعه‌دیزه مصمم بود. همچنین در میان نیروهای پیشمرگه نیز شهید و زخمی وجود داشت. در نهایت، ارتش عراق در 19 اوت 1974 توانست وارد شهر قلعه‌دیزه شده و آن را تصرف کند.
واضح است که پیشمرگه با اشغال قلعه‌دیزه توسط ارتش عراق متوقف نشد، بلکه فعالیت‌های نظامی خود را ادامه داد. در 3 سپتامبر، آن‌ها به پایگاه ارتش عراق در توه سوران حمله کردند که در جاده رانیه-قلعه‌دیزه قرار دارد. حمله با توپ‌باران پایگاه نظامی آغاز شد و سپس به پایگاه یورش بردند و خسارت سنگینی به سربازان وارد کردند؛ چیزی نمانده بود که پایگاه را تصرف کنند، اما به دلیل شهادت فرمانده پیشمرگه، عزت‌الدین قره محمد، از تصرف پایگاه منصرف شدند و نیروهای پیشمرگه عقب‌نشینی کردند.
منابع:- مسعود بارزانی, بارزانی و جنبش رهایی‌بخش کرد، جلد سوم، بخش دوم، انقلاب سپتامبر 1961-1975، چاپ اول – اربیل، 2004.
- سنگر ابراهیم خوشناو، رویدادهای نظامی انقلاب سپتامبر 1970-1975، چاپ 1، اربیل، 2022.
- کاروان جوهر محمد، ادریس بارزانی 1944-1987 زندگی و نقش سیاسی و نظامی در جنبش رهایی‌بخش کرد، انتشارات هیوی، اربیل، 2019.
- ملازم خضر عبدالله دباغ، خاطرات من و توپخانه انقلاب بزرگ سپتامبر، انتشارات روشنبیری، چاپ 3، اربیل – 2020.
- ابراهیم جلال، کردستان عراق و انقلاب سپتامبر, ساختن و ویران کردن، 1961-1975، چاپ چهارم، 2021.