زندگی‌نامه

   میرزا آغا رشو ملا خال حمزه مرگه‌سوری، در سال ١٩٢٤ در شهرستان مرگه‌سور در استان اربیل متولد شده است. در اتحاد جماهیر شوروی ازدواج کرده و به زبان‌های کردی و روسی مسلط بود. در سال ١٩٤٥ به ایران پناهنده شد. در سال ١٩٦١ در جنگ سری آکره به شهادت رسید.

کارنامه مبارزاتی

   در سال ١٩٤٣ به انقلاب دوم بارزان پیوست و یکی از جنگجویان نیروهای بارزان در جمهوری کردستان در مهاباد بود. در ٢٣ فوریه ١٩٤٧ به همراه همرزمانش در منطقه سیلوی، دفاع سختی را در برابر حملات ارتش ایران به جمهوری انجام دادند.

 در ٢٢ مه ١٩٤٧ ژنرال مصطفی بارزانی را به سمت اتحاد جماهیر شوروی همراهی کرد و در جنگ گلی قطور و نبرد پل ماکو شرکت کرد و پس از دشواری‌ها و خستگی‌های فراوان، در ١٨ ژوئن ١٩٤٧ از رودخانه ارس که در مرز ایران و اتحاد جماهیر شوروی واقع شده است، به سمت شوروی عبور کرد.

   پس از رسیدن به اتحاد جماهیر شوروی، در ١٩ ژوئن ١٩٤٧ به همراه تمام همرزمانش در شهر نخجوان جمهوری آذربایجان به مدت چهل روز در یک اردوگاه سرباز که با سیم خاردار محصور شده بود نگهداری شدند و توسط گروهی از سربازان نگهبانی می‌شدند و از نظر غذا، پوشاک و تردد، مانند اسیران جنگی با آن‌ها رفتار شد. سپس با تصمیم دولت شوروی، در مناطق آغدام، لاچین، آیولاغ و کلبجر در جمهوری آذربایجان توزیع شدند. در ١٠ دسامبر ١٩٤٧ به پادگانی در کنار دریای خزر در باکو، پایتخت جمهوری آذربایجان منتقل شدند و در تاریخ ٢٣ همان ماه به آن‌ها لباس نظامی داده شد و تحت نظر افسران جمهوری آذربایجان روزانه هشت ساعت آموزش نظامی می‌دیدند. در همان حال روزانه به مدت چهار ساعت توسط برخی از همرزمانشان که سواد داشتند، به آن‌ها درس زبان کردی آموزش داده می‌شد.

   پس از رفتار بد جعفر باقروف با همرزمان بارزانی، تصمیم گرفته شد که اردوگاه نظامی در ٢٩ اوت ١٩٤٨ از جمهوری آذربایجان به مجتمع چرچوک در نزدیکی تاشکند، پایتخت جمهوری ازبکستان منتقل شود و در آنجا نیز آموزش نظامی را ادامه دادند.

   در مارس ١٩٤٩ به همراه همرزمانش به صورت دسته‌بندی شده با قطار در میان روستاهای اشتراکی اتحاد جماهیر شوروی توزیع شدند و در مزارع کلخوز (زمین‌هایی که مردم از دولت اجاره می‌کردند و بعداً سهم دولت را می‌پرداختند) کار می‌کردند.

   پس از تلاش‌های بسیار و ارسال چندین نامه توسط ژنرال بارزانی به استالین، سرانجام نامه‌ای به دست استالین رسید که در آن بارزانی از رنج‌های همرزمانش می‌گوید و او نیز بلافاصله دستور تشکیل کمیته‌ای برای بررسی وضعیت همرزمان بارزانی را صادر می‌کند و در نهایت تصمیم کمیته بر این می‌شود که همه آن‌ها در شهر وریفسکی جمع شوند، بنابراین میرزا آغا رشو در ماه نوامبر ١٩٥١ به شهر وریفسکی در شوروی رفت.

در سال ١٩٥٨ جمهوری عراق به ریاست عبدالکریم قاسم تأسیس شد. میرزا آغا رشو در ١٦ آوریل ١٩٥٩ به همراه همرزمانش با کشتی گروزیا از طریق بندر بصره در جنوب جمهوری عراق به کردستان بازگشت.

در سال ١٩٦١ به نیروهای پیشمرگه انقلاب ایلول پیوست و در جنگ‌های آن شرکت کرد و همان سال در جنگ سری آکره به شهادت رسید.

منابع:

١- حامد گوهری، مدال بارزانی بالاترین نشان تقدیر، جلد اول، (اربیل- چاپخانه حاجی هاشم- ٢٠١٥م).

٢- حمید گردی، چکیده تاریخ‌نامه، چاپ اول، (اربیل- مؤسسه چاپ و نشر آراس- چاپخانه وزارت آموزش و پرورش- ٢٠٠٤م).

٣- شعبان علی شعبان، برخی اطلاعات سیاسی و تاریخی، چاپ سوم، (اربیل- چاپخانه روژهه لات- ٢٠١٣م).

٤- عمر فاروقی، سردار دانا زندگی و مبارزات مرحوم ملا مصطفی بارزانی، چاپ دوم، (اربیل- چاپخانه وزارت آموزش و پرورش- ٢٠٠٢م).

٥- عبدالرحمن ملا حبیب ابوبکر، عشیره بارزان بین ١٩٣١- ١٩٩١، چاپ اول، (اربیل- چاپخانه وزارت فرهنگ- ٢٠٠١م).

٦- عبدالله غفور، فرهنگ جغرافیایی اربیل، (اربیل- انتشارات آکادمی کردی- چاپخانه حاجی هاشم- ٢٠١٥م).

٧- کاروان محمد مجید، بارزانی‌ها از مهاباد تا شوروی، چاپ اول، (سلیمانیه- چاپخانه په‌یوه‌ند- ٢٠١١م).

٨- در یادداشت‌های فرمانده شهید حه‌سو میرخان ژاژوکی، ٦٢ روز با بارزانی، رفتن بارزانی‌ها به اتحاد جماهیر شوروی، چاپ اول، (اربیل- چاپخانه فرهنگ- ١٩٩٧م).

٩- لیث عبدالمحسن جواد الزبیدی، انقلاب ١٤ ژوئیه ١٩٥٨ در عراق، (بغداد- دار الرشید للنشر- ١٩٧٩م).

١٠- مسعود بارزانی، بارزانی و جنبش رهایی‌بخش کرد ١٩٣١- ١٩٥٨، (دهوک- چاپخانه خه‌بات- ١٩٩٨م).

١١- نجف‌قلی پسیان، از مهاباد خونین تا کرانه‌های ارس، مترجم: شوکت شیخ یزدین، چاپ اول، (پیرمام- یوبیل طلایی حزب دموکرات کردستان- ١٩٩٦م).

١٢- آرشیو هیئت دانشنامه حزب دموکرات کردستان.