زندگی‌نامه

فرزی حه‌دو فرزی، معروف به فرزی ملکو بارزانی، پیشمرگه و همراه بارزانی به اتحاد شوروی، در سال ١٩٣٦ در روستای بیدارون از توابع ناحیه شیروان مزن، شهرستان میرگه‌سور، استان اربیل به دنیا آمد. در سال ١٩٧٥ به کشور ایران آواره شد و در اردوگاه زیوه اقامت گزید و در سال ١٩٩٤ به کردستان جنوبی بازگشت. 

کارنامه مبارزاتی

در ٢٢ مه ١٩٤٧ ژنرال مصطفی بارزانی را به سمت اتحاد شوروی همراهی کرد و در جنگ گلی کوتول (قطور) و جنگ پل ماکو شرکت نمود و پس از سختی و مشقت بسیار، در ١٨ ژوئن ١٩٤٧ از رود ارس که در مرز ایران و اتحاد شوروی واقع است، به سمت شوروی عبور کرد.

پس از رسیدن به اتحاد شوروی، در ١٩ ژوئن ١٩٤٧ به همراه تمامی همراهانش در شهر نخجوان در جمهوری آذربایجان به مدت چهل روز در یک مجتمع روباز که با سیم خاردار محصور شده بود، نگهداری شدند و توسط گروهی از سربازان نگهبانی می‌شدند و از نظر خوراک، پوشاک و تردد همچون اسرای جنگی با آن‌ها رفتار شد. سپس به دستور دولت شوروی بین مناطق آغدام، لاچین، آیولاغ و کلبجر در جمهوری آذربایجان تقسیم شدند. در ١٠ دسامبر ١٩٤٧ به پادگانی در کنار دریای خزر در باکو، پایتخت جمهوری آذربایجان منتقل شدند و در تاریخ ٢٣ همان ماه به آن‌ها لباس نظامی داده شد و تحت نظارت افسران جمهوری آذربایجان روزانه هشت ساعت آموزش نظامی دیدند. در عین حال، روزانه به مدت چهار ساعت توسط برخی از همراهانشان که سواد داشتند، به آن‌ها زبان کردی آموزش داده می‌شد.

پس از رفتار بد جعفر باقروف با همراهان بارزانی، تصمیم گرفته شد که اردوگاه نظامی در ٢٩ اوت ١٩٤٨ از جمهوری آذربایجان به مجتمع چرچوک در نزدیکی تاشکند، پایتخت جمهوری ازبکستان منتقل شود و در آنجا نیز آموزش‌های نظامی را ادامه دادند. 

در مارس ١٩٤٩ به همراه همراهانش به صورت دسته‌ها و تیم‌هایی با قطار در میان روستاهای اشتراکی اتحاد شوروی تقسیم شدند و در مزارع کولخوزها (زمین‌هایی که مردم به صورت اجاره از دولت می‌گرفتند و سپس سهم دولت را پرداخت می‌کردند) کار می‌کردند. 

پس از تلاش‌های بسیار و ارسال چندین نامه توسط ژنرال بارزانی به استالین، سرانجام نامه‌ای به دست استالین رسید که در آن بارزانی از مشکلات همراهانش سخن گفته بود و او بلافاصله دستور تشکیل کمیته‌ای برای تحقیق در مورد وضعیت همراهان بارزانی را صادر کرد و سرانجام تصمیم کمیته این بود که همه آن‌ها در شهر وریویسکی گرد هم آیند، بنابراین فرزی حه‌دو فرزی در ماه نوامبر ١٩٥١ به شهر وریویسکی در شوروی رفت.

در سال ١٩٥٨ جمهوری عراق به ریاست جمهوری عبدالکریم قاسم تأسیس شد، فرزی حه‌دو فرزی در ١٦ آوریل ١٩٥٩ به همراه همراهانش با کشتی گروزیا از طریق بندر بصره در جنوب جمهوری عراق به کردستان بازگشت.

در سال ١٩٦١ به نیروهای پیشمرگه انقلاب ایلول پیوست و پیشمرگه شد.

منابع:

١- حامد گوهری، مدال بارزانی بالاترین جایزه قدردانی، جلد اول، (اربیل- انتشارات حاجی هاشم- ٢٠١٥ز).

٢- حمید گردی، چکیده تاریخ‌نامه، چاپ اول، (اربیل- مؤسسه چاپ و نشر آراس- چاپخانه وزارت آموزش و پرورش- ٢٠٠٤ز).

٣- شعبان علی شعبان، برخی اطلاعات سیاسی و تاریخی، چاپ سوم، (اربیل- انتشارات روژهلات- ٢٠١٣ز).

٤- عمر فاروقی، سردار دانا زندگی و مبارزات مرحوم ملا مصطفی بارزانی، چاپ دوم، (اربیل- چاپخانه وزارت آموزش و پرورش- ٢٠٠٢ز).

٥- عبدالرحمن ملا حبیب ابوبکر، عشیره بارزان بین ١٩٣١- ١٩٩١، چاپ اول، (اربیل- چاپخانه وزارت فرهنگ- ٢٠٠١ز).

٦- عبدالله غفور، فرهنگ جغرافیای اربیل، (اربیل- انتشارات آکادمی کردی- چاپخانه حاجی هاشم- ٢٠١٥ز).

٧- کاروان محمد مجید، بارزانی‌ها از مهاباد تا شوروی، چاپ اول، (سلیمانیه- انتشارات په یوند- ٢٠١١ز).

٨- در یادداشت فرمانده شهید حه‌سو میرخان ژاژوکی، ٦٢ روز با بارزانی، رفتن بارزانی‌ها به اتحاد شوروی، چاپ اول، (اربیل- چاپخانه فرهنگ- ١٩٩٧ز).

٩- لیث عبدالمحسن جواد الزبیدی، ثورة ١٤ تموز ١٩٥٨ فی العراق، (بغداد- دار الرشید للنشر- ١٩٧٩م).

١٠- مسعود بارزانی، بارزانی و جنبش آزادی‌خواهی کرد ١٩٣١- ١٩٥٨، (دهوک- انتشارات خبات- ١٩٩٨ز). 

١١- نجف قلی پسیان، از مهاباد خونین تا کرانه‌های ارس، ترجمه: شوکت شیخ یزدین، چاپ اول، (پیرمام- یوبیل طلایی حزب دموکرات کردستان- ١٩٩٦ز).

١٢- آرشیو هیئت انسکلوپدیای حزب دموکرات کردستان.