دولت عراق که از توافق ١١ مارس سر باز زد و مذاکرات با رهبری انقلاب ایلول را متوقف کرد، با این نیت جنگ را آغاز کرد که در مدت کوتاهی به انقلاب پایان دهد، زیرا در طول چهار سال آتشبس و مذاکره، به گونه‌ای خود را از طریق تقویت روابط با دولت ابرقدرت اتحاد جماهیر شوروی سابق برای تأمین سلاح، مهمات و مشاوران نظامی و غیره مسلح کرده بود که اکنون قادر بود به هدف خود که سرکوب انقلاب کرد بود دست یابد.
کوه کورک نیز که یکی از کوه‌های مهم و استراتژیک منطقه است، هر نیروی نظامی اگر بر کل کوه تسلط می‌یافت، شهر رواندز و دشت دیانا و اطراف آن که به حوضه سوران نامیده می‌شود در معرض خطر قرار می‌گرفت و برای نیروی دیگر غیرممکن بود که بتواند در آن منطقه خود را حفظ کند. اگرچه پیشتر ارتش عراق نیروهای نظامی خود را از پادگان رواندز و روستای بالکیان به منطقه سپیلک در غرب شهرک خلیفان عقب‌کشانده بود، اما قله کوه کورک را به هیچ وجه تخلیه نکرده بود.
با آغاز جنگ در سال ١٩٧٤، نیروی پیشمرگه چندین بار به آن حمله کرد و یورش برد اما نتوانست بر آن مسلط شود، بلکه ارتش عراق به دلیل سلاح‌های پیشرفته، نیروی بسیار و سختی مکان توانست از آن دفاع کند.
موقعیت جغرافیایی کوه کورک به گونه‌ای است که گلی علی‌بگ را از کوه گوره ز جدا می‌کند. پیشمرگه در آوریل ١٩٧٤ در حمله‌ای که به گوره ز داشتند توانستند پاسگاه‌های ارتش عراق را تصرف کنند. اگرچه ارتش عراق چندین بار تلاش کرد آن را بازپس گیرد و از آنجا پیشروی‌های خود را به دشت دیانا و منطقه بالکایتی برساند، اما موفق نشد.
در گلی علی‌بگ نیز ارتش عراق قصد حمله داشت و می‌خواست پیشروی‌های خود را از طریق جاده همیلتون ادامه دهد، اما پیشمرگه برای محافظت از آن محور جنگ و خنثی کردن نقشه حمله ارتش عراق، جاده‌ها را مین‌گذاری کرد و تدارکات انفجار پل‌ها را نیز فراهم ساخت تا تانک‌ها و زره‌پوش‌های ارتش عراق نتوانند عبور کنند.
با آغاز حمله، پیشمرگه پل‌ها را منفجر کرد که چندین پل واقع بر آن جاده بودند. هنگامی که سربازان مشغول تعمیر پل‌ها بودند و بخش مهندسی مین و مهمات ارتش نیز شروع به پاکسازی مین و بازگشایی جاده کرده بودند، توپخانه انقلاب به شدت آن‌ها را گلوله‌باران کرد و از مکان‌های بلند کوه بلکیان و باپشتیان با سلاح دوربرد دوشکا اجازه ندادند کارهایشان را انجام دهند. حمله آن‌ها شکست خورد، بنابراین فرماندهان نظامی ارتش با همکاری مشاوران روسی به فکر راه دیگری برای انجام حمله افتادند.
همزمان با حملات گوره ز و گلی علی‌بگ، در ماه آوریل در پایه کورک در بالای آبشار بیخال و سر کوه، ارتش عراق با پشتیبانی هواپیمای جنگی و سلاح سنگین و نیروی بی‌شمار به سنگرهای پیشمرگه حمله کرد. در ابتدا توانستند برخی مکان‌ها مانند دارقسپ و گور نوک را تصرف کنند که خسارات جانی در هر دو طرف به دنبال داشت، اما پیشمرگه برای بازپس‌گیری سنگرهایشان و بیرون راندن ارتش عراق از آن مکان‌ها، در ١٩ آوریل ١٩٧٤ حمله متقابل انجام داد و توانستند به موفقیت دست یابند و به سنگرهای خود بازگردند.
در ٨ اوت ١٩٧٤ ارتش عراق با نقشه‌ای نظامی مستحکم به فرماندهی سرتیپ اسماعیل طه نعیمی بار دیگر حمله گسترده‌ای به هر دو کوه کورک و گوره ز انجام داد تا سنگرهای پیشمرگه را درهم بشکند و شهر رواندز و دشت دیانا را بازپس گیرد. بدیهی است که به دلیل سختی مکان نتوانست به تانک و زره‌پوش تکیه کند. نیروی پیشمرگه نیز به شدت جلوی آن‌ها را گرفت و پاسخ حمله را داد؛ در نتیجه ارتش عراق محاصره شد و دچار شکستی بسیار بزرگ شد و عقب رانده شد، حتی در میدان جنگ ٤٠٠ جسد کشته‌شدگان خود را بر جای گذاشتند. از سوی نیروی پیشمرگه نیز در این جنگ شش پیشمرگه شهید شدند. آنچه شایان ذکر است این است که توپخانه انقلاب به فرماندهی حالی دولمه‌ری نقش مهمی در شکست آن حمله ارتش عراق داشت.
بدیهی است که ارتش عراق با این شکست بزرگ آرام نگرفت، بلکه استراتژی جنگ را تغییر داد. به فکر نقشه‌ای افتاد که از خیال و فکر پیشمرگه دور بود. به فرماندهی سرهنگ ستاد عبدالوهاب در تاریکی شب، شروع به درست کردن جاده‌ای از بالای کوه کورک به سمت پایین کرد؛ یعنی بین کورک و بیخال که از بولدوزر سنگین برای جابه‌جایی تخته‌سنگ‌ها و بازگشایی جاده برای تانک و زره‌پوش جنگی استفاده کرد.
در سپیده‌دم ٨ اوت ١٩٧٤ حمله ارتش عراق که متشکل از نیروی پیاده کوهستانی ٥ تیپ ٤ و گردان تانک ٢ نیروی زرهی ٨ بود که شامل تانک (T٥٥) شوروی و زره‌پوش (M١١٣) آمریکایی بودند، از سر کوه به پایین سرازیر شدند تا به جاده بیخال رسیدند.
دیگر وضعیت به نفع ارتش عراق چرخید و پیشمرگه آن سنگرها را تخلیه کردند و عقب‌نشینی کردند. تانک‌های ارتش عراق وارد شهر رواندز شدند و از سمت پشت کوه باپشتیان بر کوه صعود کردند به سمت آن دوشکه‌ای که در بخش پایینی کوه قرار داده شده بود که بر گلی علی‌بگ اشراف داشت، تا در کوه گوره ز و گلی علی‌بگ و دامنه کورک از نیروی پیشمرگه پشتیبانی کند. به ویژه در گلی علی‌بگ سربازان ارتش عراق به دلیل آن دوشکا نمی‌توانستند در کانی مارانِ داخل دره سر بلند کنند. آن‌ها از وضعیتی که نیروی پیشمرگه دچار آن شده بود و اینکه تانک ارتش عراق به آن‌ها رسیده بود بی‌خبر بودند، سه پیشمرگه در آنجا بودند که همگی اسیر شدند.
ارتش عراق در این حمله پیروزی بزرگی به دست آورد که پنج ماه برای آن تلاش کرده بود تا دوباره به رواندز و دیانا برسد، نیروی پیشمرگه نیز در ساری گورز به پشت دیانا عقب‌نشینی کرد، از سمت بیخال نیز دامنه کوه کورک را ترک کرد و به بنه‌کاول و برزیوه عقب نشست، بدین ترتیب خط دفاعی در دره آکویان، هندرین، زوزک و گردنه عمرآغا ایجاد کرد.
منابع:١- مصاحبه با قادر حسن سیتکانی، پیشمرگه انقلاب ایلول 31/12/2022.
٢- غازی عادل گردی، پیشمرگه‌ای در خدمت بارزانی ... حاجی بیروخی، جلد اول، چاپ دوم، 2020، ص 446-448.
٣- سنگر ابراهیم خوشناو، رویدادهای نظامی انقلاب ایلول 1970-1975، چاپ اول، اربیل، 2022، ص 201-202.
٤- آرشیو هیئت دانشنامه حزب دموکرات کردستان.
٥- مسعود بارزانی، بارزانی و جنبش رهایی‌بخش کرد، جلد سوم، بخش دوم، چاپ اول، اربیل 2004، ص 157.
٧- مصاحبه با محمد عزیز عمر، پیشمرگه انقلاب ایلول، 18/1/2023.