شاخۆلان گوندێکە دەکەوێتە باکووری هەولێر لە دووری ٢٥ کم لە ناوەڕاستی دەشتی برادۆست و زۆربەی دانیشتووانەکەی سەرقاڵی کشتوکاڵ و ئاژەڵدارین. لە سەرەتای شۆڕشی ئەیلوولەوە، گوندنشینان پشتیوانی گرنگی شۆڕش بوون، لە هەموو کاتە خۆش و ناخۆشەکاندا خزمەتی پێشمه‌رگه‌یان کردووە و گوندەکە بووە پەناگەی پێشمه‌رگه و لە دەربڕینی ڕێز و خۆشەویستییان بۆ پێشمه‌رگه درێخییان نەکردووە.
گوندی شاخۆلان مەلحەمەیەکی مێژوویی گەورەی تێدا تۆمارکرا لە کاتی شۆڕشی ئەیلوول بە دەستی دوو پێشمه‌رگه (خەلیل و سەید فەتحی) دژی سەدان لە هێزەکانی سوپا و بەکرێگیراوان (جاش).
ڕووداوەکە لە کۆتایی شوباتی ١٩٦٩ ڕوویدا کاتێک دوو پێشمه‌رگه میوانی گوندەکە بوون بە ئەرکێک بۆ بەرژەوەندی شۆڕش. لەو کاتەدا، هێزێکی گەورەی سوپا و بەکرێگیراوان (جاش) بەشدارییان لە مانۆڕێکی سەربازی لە نزیک بەستۆرە دەکرد و بە گوندی شاخۆلاندا تێدەپەڕین بەرەو ئیفراز، دیارە کچێکی تەمەن ٥-٦ ساڵان ڕایکرد و هێزەکەی بینی، بە خێرایی گەڕایەوە ماڵەوە بۆ ئاگادارکردنەوەی پێشمه‌رگه لە هێزە حکوومەتییەکە. لەم ساتەدا بیریان لە گواستنەوە کردەوە لەو ماڵەی تێیدا بوون بۆ ماڵێکی تر تا ئاشکرا نەبن، بەڵام لەو کاتەدا چەکدارەکان دەیانبینن و تەقەیان لێ دەکەن.
شەڕ هەڵگیرسا و هێزە حکوومەتییەکان گوندەکەیان گەمارۆ دا. بەڵام نەوێران لە سەنگەرەکانی پێشمه‌رگه نزیک ببنەوە، یەکێک لە بەکرێگیراوان (جاش) چوو بۆ مزگەوتی گوندەکە و بینی نزیکەی بیست گەنج لە ژووری فەقێ کۆبوونەتەوە و کتێب دەخوێننەوە. بەکرێگیراوەکە (جاش) بە لووتبەرزییەکی زۆرەوە بە مەلا و فەقێکەی وت: ئەوە ئێوە کۆبوونەتەوە. پاشان پرسیاری لێ کردن لەسەر هۆکاری بوونی دوو پێشمه‌رگه لێرە و بۆچی ڕێگەیان داوە کەسانی وەک ئەوان بێنە گوندەکەیان. پاشان بە تووڕەیی مزگەوتەکەی بەجێهێشت و بەرەو پێشمه‌رگه چوو بۆ شەڕکردن لەگەڵیان، بەڵام ئەم بەکرێگیراوە (جاش) لەگەڵ یەکەم فیشەکدا کوژرا.
شەڕەکە وردە وردە توندتر بوو، سەربازەکان و بەکرێگیراوان (جاش) گوندەکە و ئەو ماڵەی پێشمه‌رگەی تێدا بوو گەمارۆیان دا، پێشمه‌رگه بەڵێنیان دا خۆیان بەدەستەوە نەدەن بەڵکو تا دوا هەناسە شەڕ بکەن. هێزە حکوومەتییەکان بە هەموو توانای سەربازی و چەک و تەقەمەنییەکانیانەوە نەیانتوانی بەسەر پێشمه‌رگه سەربکەون و لێیان نزیک ببنەوە، بۆیە بیریان لە سووتاندنی ئەو ماڵە دەکردەوە کە پێشمه‌رگەی تێدا بوو. وەک کاردانەوەیەک ژمارەیەکی زۆر لە گەنجانیان دەستگیر کرد و تا بەیانی لە دەرەوەی گوند لە سەرمای زستاندا ڕایانگرتن و چەند سەرباز و بەکرێگیراوێک (جاش) بە پاسەوانییانەوە بوون و تانکێکیان پێ بوو.
هێزە حکوومەتییەکان بە تانک و تۆپەوە لەو شەوەدا تا بەیانی لە دەوری گوندەکە وەستان، چەند جارێک داوایان لێ کردن خۆیان بەدەستەوە بدەن، بەڵام پێشمه‌رگه ملکەچی داواکارییەکانی سەربازەکان و بەکرێگیراوان (جاش) نەبوون. لە جیاتی ئەوە، بڕیاری شەڕکردنیان دووپات کردەوە بە ناونیشانی مانەوە یان فەوتان. ڕۆژی دواتر هێزێکی سەربازی گەورە بە تانک و تۆپ و زرێپۆش و فڕۆکە لە هەولێرەوە گەیشتن بۆ پشتیوانی هێزە یەکەمەکە و هێرشکردنە سەر پێشمه‌رگه بەردەوام بوو. ژمارەیەک لە ماڵەکانی گوندەکە بەهۆی تۆپباران و هێرشەکانی حکوومەتەوە سووتان و وێران بوون. هێزی پێشمه‌رگه تا کاتی نیوەڕۆ بەردەوام بوون لە بەرگریکردن، و سەید فەتحی شەهید بوو، پاشان خەلیل لەناو دووکەڵ و خۆڵەمێشی تانکەکان و ڕووخانی دار و دیوارەکانی ماڵەکەدا دەرچوو و ڕووبەڕووی تۆپەکان بووەوە و شەهید بوو.
بەو شێوەیە دوای دوو ڕۆژ لە شەڕی نێوان سوپا و ژمارەیەکی زۆر لە بەکرێگیراوان (جاش) و توانای تەواوی شەڕکردن لە تانک و تۆپ و زرێپۆش و فڕۆکە دژی دوو پێشمه‌رگه، شەڕەکە بە شەهیدبوونیان کۆتایی هات. چەند ماڵێک لە گوندەکە زیانیان بەرکەوت، شوان و مەڕ و ماڵاتی گوندەکە بە تۆپباران بریندار بوون، کە بووە هۆی برینداربوونی هاووڵاتییەک و ژنێک. ژمارەیەک کوژراو و بریندار لە ڕیزەکانی هێزە حکوومەتییەکان کەوتن و بە هەلیکۆپتەر گواسترانەوە.
لە ئەنجامدا شۆڕش دەستی کرد بە لێدانی بەکرێگیراوان (جاش) بە توندی. فارس باوە فەرماندەی هێزەکانی دەشتی هەولێر هێزێکی پێکهێنا و ناردنی بۆ ناحیەی قوشتەپە بۆ هێرشکردنە سەر بەکرێگیراوان (جاش) و ئەنجامدانی چەند چالاکییەکی هێزی پێشمه‌رگه. ئەوەش بۆ ئەوەی بە خەڵکی هەولێر نیشان بدەن کە هێزی پێشمه‌رگه بەهێزە و چالاکییەکانی بەردەوامە، جگە لەوەش، سەرکردایەتی شۆڕش توانی زیاتر ڕێگە بۆ هێزی پێشمه‌رگه خۆش بکات بۆ هێرشکردنە سەر شوێنە هەستیار و گرنگەکانی حکوومەت وەک کێڵگەی نەوتی باباگوڕگوڕ، بۆ ئەوەی هێزی شۆڕش بۆ حکوومەت بسەلمێنن کە دەتوانن بگەنە قووڵایی ناوچە عێراقییەکان و هێرش بکەنە سەر بەرژەوەندییەکانیان.
سەرچاوەکان:١- ئارى کەریم، چەند لاپەڕەیەکى زیندوو لە شۆڕشی ئەیلوولدا، چاپخانەى خەبات، دهۆک ١٩٩٩.
٢- سەید کاکە، بیرەوەرى پێشمەرگەیەک، چاپخانەى وەزارەتى رۆشنبیرى، چاپى یەکەم،١٩٩٧.
٣- مسعود بارزانی، بارزانی و بزوتنەوەى ڕزگاریخوازی کورد، بەرگی سێیەم، بەشی یەکەم، شۆڕسی ئەیلوول ١٩٦١-١٩٧٥، چ: یەکەم ٢٠٠٤.
٤- خورشید شێرە، خەبات و خوێن، بیرەوەریەکانی ساڵانی خەباتی پێشمەرگایەتی، چاپی سێیەم، هەولێر، ٢٠١٥.
٥- کاروان جەوهەر محەمەد، ئیدریس بارزانى ١٩٤٤- ١٩٨٧ ژیان و ڕۆلى سیاسیى و سەربازى لە بزوتنەوەى ڕزگاریخوازى کورددا، چاپخانەى هێڤی، هەولێر، ٢٠١٩.